ەلباسىمىز ن.ە. نازارباەۆ «قازاقستان – 2050 ستراتەگيياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتٸڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «بەسەكەگە قابٸلەتتٸ جوعارعى ەلگە اينالۋىمىز ٷشٸن بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ ازاماتتارى ٷنەمٸ ەڭ وزىق جابدىقتارمەن جەنە زاماناۋي ٶندٸرٸستەردە جۇمىس جاساۋ ماشىعىن مەڭگەرۋگە دايىن بولۋى تيٸس» دەپ اتاپ ٶتكەن بولاتىن.
وسىعان وراي تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ادامي ەلەۋەتتٸ دامىتۋ باسقارماسىنا قاراستى د.قوناەۆ اتىنداعى اگرارلىق تەحنيكالىق كوللەدج ستۋدەنتتەرٸ, ياعني №11 اۆتوسلەسار, №11 تراكتورشى-ماشينيست جەنە №6 اۆتوەلەكتريك توپتارى قۇراستىرعان «تيەۋٸش – 200» شاعىن تراكتورىن تٷرلٸ شارۋاشىلىقتا پايدالانىپ, ٶندٸرٸستٸ ٶركەندەتۋگە سەرپٸن بەرۋدە.
قۇرىلىس پەن اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىن جەڭٸلدەتۋدە شاعىن تراكتورلاردىڭ الاتىن ورىنى ەرەكشە. ٷلكەن تراكتورلار كٶپ جاعدايدا جىلىجاي, ساياجايلاردا جەنە جەكە ٶندٸرٸستٸك قوجالىقتارداعى جۇمىستاردى اتقارا المايتىنى بەلگٸلٸ. مۇندايدا شاعىن تراكتورلار شارۋانىڭ سەنٸمدٸ سەرٸگٸنە اينالاتىنى سٶزسٸز. د.قوناەۆ اتىنداعى اگرارلىق تەحنيكالىق كوللەدجدٸڭ ستۋدەنت-جاستارىنا جەتەكشٸلٸك جاساپ «تيەۋٸش – 200» شاعىن تراكتورىن قۇراستىرىپ شىعاردىق. سىناق بارىسىندا جاڭا تراكتور تەحنيكالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ ساقتاۋ, شارۋانىڭ قارجىسى مەن ۋاقىتىن ٷنەمدەۋدە ٶزٸڭنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتتٸ.
«تيەۋٸش – 200» شاعىن تراكتورى تٶمەندەگٸدەي جۇمىستاردى ەش قيىندىقسىز اتقارا الاتىنىمەن ەرەكشەلەنەدٸ.
- اۋىل شارۋاشىلىعى ەگٸنٸ قاتار ارالارىنا جۇمىس ٸستەۋگە;
- جەرگە دەن سەپپەي تۇرىپ, ونى قوپسىتىپ, ارام شٶپتەردەن تازالاۋعا;
- جۇمىس ٸستەۋ كەزٸندە تەحنيكا قاۋٸپسٸزدٸگٸن ساقتاۋعا;
- ۋاقىتتى ٶنٸمدٸ پايدالانۋعا;
- تىرمالاپ, توپىراقتى جۇمسارتۋعا;
- گەنەراتورىن قوسىپ, ەلەكتر قۋاتىن ٶندٸرۋگە;
- اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن جاقىن جەرلەرگە تاسىمالداۋعا ٶتە قولايلى.
ەندٸگٸ كەزەكتە شاعىن تراكتوردىڭ تەحنيكالىق ەرەكشەلٸگٸ جايىندا از-كەم ەڭگٸمەلەي كەتسەك. «تيەۋٸش – 200» شاعىن تراكتورىندا ۋد-2 قوزعالتقىشى راماعا ورناتىلعان. باسقارۋ مەحانيزمدەرٸ جەڭٸل اۆتوموبيلدەردٸڭ قۇرىلعىلارىنان جاسالعانىن دا ايتا كەتكەن ورىندى دەپ بٸلەمٸن. باستى ەرەكەت ەتۋشٸ ۋد-2 قوزعالتقىشى موتوبلوككا بەرٸلٸپ, ودان كەيٸن موتوبلوكتىڭ رەدۋكتورىنان جٷرٸس بٶلٸگٸندەگٸ دٶڭگەلەكتەرگە بەرٸلەدٸ. موتوبلوكتىڭ العا – 1,2,3,4, ارتقا – 1,2 جٷرۋ قابٸلەتٸ بار. قوزعالتقىشتاعى موتوبلوك اجىراتقىشى باسقارۋ مەحانيزمٸنە ورناتىلعان. سونداي-اق نش-10 ماي سورعىسى جەنە ت-25 تراكتورىنىڭ ماي تاراتقىشى ورناتىلعان. شاعىن تراكتوردىڭ ماي باگى 3 ليتردٸ قۇرايدى.
تراكتوردىڭ جٷرٸس بٶلٸگٸندە, ياعني ارتقى جەتەكشٸ R16 جەنە الدىڭعى جەتەكتەلۋشٸ R10 دٶڭگەلەكتەرٸنە راماعا ورناتىلىپ, جىلدامدىق مەحانيكالىق جاعدايدا باسقارىلادى.
ۋد-2 قوزعالتقىشىندا 8 اتتىڭ كٷشٸ بار جەنە 6 كۆت قۋات ٶندٸرە الادى. «تيەۋٸش – 200» شاعىن تراكتورى بٸر موتوساعاتتاعى شىعىنى 1,5 ليتر بەنزيندٸ قۇرايدى. تاعى بٸر ايتا كەتەر ەرەكشەلٸك, تراكتور بٸر ساعاتتا 3 توننا جٷكتٸ تاسىمالداي الادى. جەنە قۇرىلعىنىڭ جالپى اگرەگاتتارمەن قوسقانداعى سالماعى 250 كەلٸنٸ قۇرايدى.
قوزعالتقىشتىڭ نش-10 ماي سورعىسى ٸسكە قوسىلعاندا ماي تاراتقىشتارعا قىسىممەن ماي جٸبەرەدٸ. ماي تاراتقىش گيدروتسيليندرلەرگە مايدى بٶلٸپ جەتكٸزەدٸ. موتوبلوك جوعارعى جەنە تٶمەنگٸ بەرٸلٸستەر ورناتىلعان. وعان ترانسميسسييالىق مايلار قۇيىلادى. كٸشٸ تراكتوردىڭ شٶمٸشٸنٸڭ كٶتەرۋ بيٸكتٸگٸ 180 سم قۇرايدى.
«تيەۋٸش – 200» شاعىن تراكتورىن قۇراستىرۋشىلار ٶزدەرٸنٸڭ قۇرىلعىلارىن سايرام اۋدانىنداعى جىلىجايلار مەن قۇرىلىس ورىندارىندا سىناقتان ٶتكٸزٸپ, قاراپايىم حالىقتىڭ ريزاشىلىعىنا يە بولدى. ٶز كەزەگٸندە كەسٸپكەر پايزۋللا نەماتۋللاەۆ:
– «تيەۋٸش – 200» شاعىن تراكتورى تٷرلٸ جۇمستاردى اتقارۋعا ٶتە ىڭعايلىلىعىمەن قۇندى. تراكتوردى ٸس بارسىندا سىناعاندا شارۋالاردىڭ بەرٸ كوللەدجدٸڭ بۇل جوباسىنىڭ كەلەشەگٸ زور ەكەنٸن ايتتى. بۇل تراكتوردىڭ حالىققا تيگٸزەتٸن پايداسى كٶپ بولاتىنا سەنٸمدٸمٸن», – دەپ ويىن ورتاعا سالدى.
الداعى ۋاقىتتا كوللەدج ۇستازدارى مەن ستۋدەنتتەرٸ ەلٸمٸزدەگٸ شارۋالاردىڭ جۇمىسىن تەحنولوگييالىق تۇرعىدان جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن جۇمىس ٸستەيتٸن بولادى. قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى مٷمكٸندٸگٸ جوعارى ەلدەردٸڭ قاتارىندا ەكەنٸ بەلگٸلٸ.
ال اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جۇمىستاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن وتاندىق تەحنيكالار كەرەك. سوندىقتان ەل دامۋىنا سەرپٸن بەرەتٸن وسىنداي جوبالارعا مەملەكەتتٸك تۇرعىدان قولداۋدىڭ ماڭىزى زور.
پاحريددين يساباەۆ,
د.قوناەۆ اتىنداعى اگرارلىق تەحنيكالىق كوللەدجٸنٸڭ ۇستازى, جوبا جەتەكشٸسٸ.
