كاسپيي تەڭٸزٸ ايماعىنداعى ەرٸپتەستٸككە قاشان جان بٸتەدٸ?
"دوستىق پەن ەرٸپتەستٸك: كاسپيي ماڭى ايماعىنداعى مەملەكەتارالىق بايلانىسقا قاشان جاندانادى?" دەگەن تاقىرىپ اياسىندا ٶتكەن وتىرىستىڭ شىمىلدىعىن ساياساتتانۋشى ەدۋارد پولەتاەۆ تٷردٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى جىلى استانادا كاسپيي ماڭى ايماعىنىڭ تاعدىرى ايقىندالاتىن تاريحي 5-شٸ سامميت ٶتەدٸ دەپ جوسپارلانىپ وتىر. وسى شارادا كاسپيي ايماعىنىڭ ەكونوميكاسىنا جەنە قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاجەتتٸ كونۆەنتسييا قابىلدانباق.
ٶز كەزەگٸندە تاريحشى اسقار نۇرشا بۇل ايماقتىڭ ەلٸ دە "ۇيقىدا" جاتقانىن تٸلگە تيەك ەتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاعداي اقش بيلٸگٸنە ترامپ كەلگەسٸن ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن. "اق ٷي كاسپيي ايماعىندا رەسەي مەن يراننىڭ ەسكەري قاتىسۋى قانشالىقتى زاڭدى?" دەگەن ساۋالدى ورتاعا تاستاۋى عاجاپ ەمەس" دەيدٸ ول.
بۇدان كەيٸن سٶز العان عالىم ليدييا پارحومچيك: "كاسپييگە قاتىستى كەلٸسسٶزدەردٸڭ جٷرٸپ جاتقانىنا سوناۋ 1996 جىلدان بەرٸ ەسەپتەسەڭٸز 20 جىلدان استام ۋاقىت ٶتٸپتٸ. ٶز باسىم قازاقستاندا ٶتەتٸن كەزدەسۋ قانداي دا بٸر مەسەلەنٸ شەشەدٸ دەپ ويلامايمىن. سەبەبٸ الداعى سامميت ٶز الدىنا ٶتە ٷلكەن مٸندەتتەر قويىپ وتىر. ول كونۆەنتسييا قابىلداپ, وسى قۇجاتقا قول قويۋ. وسى ۋاقىتقا دەيٸن ٶتكٸزٸلگەن سامميتتەردٸڭ بٸردە-بٸرٸندە مۇنداي ماقسات قويىلماعان" دەدٸ.
ساياساتتانۋشى زەمٸر قاراجانوۆ ٶز كەزەگٸندە تاريحشى اسقار نۇرشانىڭ پٸكٸرٸن تولىقتىرا كەتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, كاسپيي ايماعىندا رەسەي مەن يران فلوتىنىڭ بولۋى ايماقتاعى مەملەكەتتەردٸڭ بٸر-بٸرٸنە دەگەن سەنٸمٸن كٶرسەتەدٸ.
"ٶكٸنٸشتٸسٸ, وسى سەنٸم ساۋدا-ساتتىققا ۇلاسپاي وتىر. كاسپيي ماڭىنداعى ەلدەردٸڭ بارلىعى مۇناي-گاز ٶندٸرەتٸن مەملەكەتتەر. سول سەبەپتٸ بۇلار ٶزارا تاۋار الماسا المايدى. الداعى ۋاقىتتا وسى مەسەلەنٸڭ تٷيٸنٸن تارقاتاتىن, ايماقتاعى مەملەكەتتەردٸڭ الىس-بەرٸس, بارىس-كەلٸسٸن كٷشەيتەتٸن شارالاردى قولعا العان جٶن" دەدٸ ول.
