بۇل تۋرالى بٷگٸن ارنايى بريفينگ بارىسىندا الماتى قالاسى ەكٸمٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى ساپاربەك تۇياقباەۆ حابارلادى.
اتالعان پورتال تەك شاھار تۇرعىندارىنا رۇقسات بەرۋدٸ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قالانىڭ پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ دە جۇمىسىن جەڭٸلدەتەدٸ. س.تۇياقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, پورتالدى قۇرۋ كەسٸپورىنداردى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ٸسكە قوسۋ قاجەتتٸلٸگٸنەن جەنە سوعان بايلانىستى كوروناۆيرۋستى ودان ارى تاراتپاۋ ٷشٸن قالاداعى كٶلٸك قوزعالىسى كەزٸندە قاتاڭ باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن تۋىنداعان.
وسىعان دەيٸن قالالىق شتابتىڭ شەشٸمٸمەن كارانتين كەزٸندە الماتىدا ٶز قىزمەتتەرٸن جٷزەگە اسىرۋعا بولاتىن ەكونوميكا سەكتورلارى انىقتالعان (بەلگٸلەنگەن) بولاتىن. بۇل – قالانىڭ تٸرشٸلٸك ەرەكەتٸن قامتاماسىز ەتۋگە قاجەتتٸ سالالار, ولاردىڭ ٸشٸندە ساۋدا (ازىق-تٷلٸك دٷكەندەرٸ جەنە دەرٸحانالار), دەنساۋلىق ساقتاۋ, كٶلٸك جەنە لوگيستيكا, كوممۋنالدىق قىزمەتتەر, مەملەكەتتٸك باسقارۋ جەنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, ٸشٸنارا ازىق-تٷلٸك ٶنەركەسٸبٸ, قۇرىلىس, ەدب (ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر) (20-30%), كوممۋنيكاتسييا جەنە بايلانىس سالالارى بار.
"الايدا, وسى تٸزٸمدٸ زەرتتەۋ بارىسىندا بٸز كەيبٸر كەسٸپكەرلەردٸڭ بۇل مٷمكٸندٸكتٸ تەرٸس ماقساتتا پايدالانىپ, رۇقسات بەرٸلگەن تۇلعالاردىڭ تٸزٸمٸنە ٶزدەرٸنٸڭ قىزمەتتەرٸنە ەش قاتىسى جوق ازاماتتاردى تٸركەپ قويعانىن انىقتادىق", – دەپ اتاپ ٶتتٸ قالا ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى.
"سول ٷشٸن وسى جۇمىستىڭ بارىنشا اشىقتىعىن (ايقىندىعىن) قامتامىز ەتۋدە جەنە ادام فاكتورىنىڭ ەسەرٸن بولدىرماۋ ٷشٸن جاڭا پورتالدى جاساپ شىعاردىق. پورتال ارقىلى كەسٸپورىندار تەك رۇقسات ەتٸلگەن سالالار بويىنشا ٶتٸنٸش بەرە الادى. جۇمىس ٸستەۋٸنە رۇقسات ەتٸلمەگەن سالالار بويىنشا ٶتٸنٸشتەردٸ پورتال قابىلدامايدى. ودان بٶلەك, اتالعان كەسٸپورىندا جۇمىس ٸستەيتٸن قىزمەتكەرلەر سانىنان جوعارى مٶلشەردە ٶتٸنٸشتەر قابىلدانبايدى. ەربٸر كومپانيياداعى جۇمىسشىلار سانى تۋرالى مەلٸمەتتەر بٸزدٸڭ مەملەكەتتٸك ورگانداردا بار. سوندىقتان مىسالعا الاتىن بولساق, ەگەر كەسٸپورىندا رەسمي تٷردە 50 ادام جۇمىس ٸستەيتٸن بولسا, پورتال 50-دەن استام ادام كٶرسەتٸلگەن تٸزٸمدٸ قابىلدامايدى. ٶتٸنٸش بەرەر كەزدە ٶزٸنٸڭ ەسق راستاۋ قاجەت بولعاننان كەيٸن كومپانييانىڭ بٸرٸنشٸ باسشىلارىنىڭ دەربەس جاۋاپكەرشٸلٸگٸ قاراستىرىلعان".
"بۇل پورتالدى جاساۋ كەزٸندە باستى مٸندەتٸمٸز قالا كٶشەلەرٸندە ادام سانىن بارىنشا ازايتۋ بولاتىن", – دەدٸ ساپاربەك تۇياقباەۆ.
"جالپى ەلەمدە كوروناۆيرۋستىڭ سالدارى وسىنداي بولادى دەپ ەشكٸم كٷتكەن جوق, شارالاردى بارىنشا از ۋاقىتتىڭ ٸشٸندە قابىلداۋىمىزعا تۋرا كەلدٸ. كارانتين مەن كوروناۆيرۋس سالدارىنىڭ تەز اياقتالمايتىنىن بەرٸ جاقسى بٸلەدٸ, قالا ەكونوميكاسىن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ٸسكە قوساتىن بولامىز, ودان ارعىسىن ۋاقىت كٶرسەتەدٸ. سول ٷشٸن بٸزگە بايلانىس جاساۋدى جەنە قالاداعى قوزعالىستى ازايتۋ ٷشٸن وسىنداي پورتال قاجەت بولدى. كەسٸپورىن جۇمىسشىلارى مەن اۆتوكٶلٸك قۇرالدارىنىڭ تٸزٸمٸ پورتال ٸسكە قوسىلعان سەتتەن باستاپ ەكٸ كٷن ٸشٸندە – 16 سەۋٸر ساعات 00.00-گە دەيٸن جاسالادى. سول ۋاقىتقا دەيٸن وسىعان دەيٸن بەرٸلگەن رۇقساتتاردىڭ قازٸرگٸ مەلٸمەتتەر بازاسىنىڭ شەڭبەرٸندە كٷشٸ بولادى", – دەپ اتاپ ٶتتٸ س.تۇياقباەۆ.
الماتى قالاسى كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ناريمان ەبٸلشايىقوۆ ناقتىلاعانداي, ەسق ەنگٸزۋ بٸرەۋدەن ارتىق ادامعا تٸزٸمگە ٶتٸنٸش بەرۋدە قاجەت بولادى. ال مەسەلەن, ٷي جانىنداعى دٷكەندەر ٷشٸن ماڭىزدى جايت - تەك بٸر ادامنىڭ مەلٸمەتتەرٸن ەنگٸزگەن جاعدايدا ەسق بەكٸتۋدٸڭ قاجەتٸ جوق.
"قالادا جٷرٸپ-تۇرۋ ٷشٸن رۇقساتى بار-جوعىن بٸلۋ ٷشٸن جسن ەنگٸزٸلەدٸ, ال ەگەر ول جەكە كەسٸپكەر بولسا, يبن ەنگٸزەدٸ. باعدارلاما الگوريتمدەر نەگٸزٸندە جالدامالى قىزمەتكەرلەرگە قالادا جٷرۋگە بولاتىن-بولمايتىنىن ٶزٸ انىقتايدى. ەگەر مٷمكٸن بولسا, ەكٸمدٸكتٸڭ تٸزٸمٸنە سەيكەس, كەلەسٸدەي تەرەزە شىعادى – ۇياشىقتاردى تولتىرىپ باستاۋ, سونىمەن بٸرگە ەلەكتروندى ساندىق قولتاڭبا قويۋ كەرەك", – دەپ حابارلادى بريفينگ بارىسىندا الماتى قالاسى كەسٸپكەرلەر پالاتاسى ٶڭٸرلٸك كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى ماكسيم بارىشەۆ
"ەسق ەكٸ بٶلٸمنەن تۇرادى. بٸرٸنشٸسٸ ۇياشىقتاردى تولتىرار الدىندا قويىلادى, ودان كەيٸن قىزمەتكەرلەردٸڭ مەلٸمەتتەرٸ ەنگٸزٸلەدٸ, تەك جسن, باسقا ەشتەڭە ەنگٸزۋدٸڭ قاجەتٸ جوق. ودان كەيٸن اۆتوكٶلٸككە قاتىستى مەلٸمەتتەر ەنگٸزٸلەدٸ, ياعني مەملەكەتتٸك نٶمٸر بەلگٸسٸ كەرەك, اۆتوكٶلٸكتٸڭ اتى دا, ماركاسى دا قاجەت ەمەس. ودان كەيٸن ٷش "تٷرتٸپ قويۋ" بەلگٸسٸ تۇرادى, قۇجاتتاردى تولتىرۋ ەرەجەلەرٸنە سەيكەس "كەلٸسەمٸن" دەگەن باتىرمانى باسۋ قاجەت. سودان كەيٸن ەلەكتروندى ساندىق قولتاڭبانىڭ ەكٸنشٸ بٶلٸگٸن سالىپ, "كەلٸسەمٸن" دەگەن باتىرمانى باسۋ كەرەك. وسىدان كەيٸن بارلىق قالىپتاسقان بازا شتابقا تٷسەدٸ جەنە ودان ارى قاراۋعا جٸبەرٸلەدٸ".
ماكسيم بارىشەۆتٸڭ سٶزٸنە قاراعاندا, ونلاين-پلاتفورما بٸر ۋاقىتتا 30 مىڭداي پايدالانۋشىنىڭ جۇمىسىن اتقارا الادى, الداعى ۋاقىتتا بٸردەن 100 مىڭ ادامدى تەستٸلەۋ قاراستىرىلىپ وتىر.
قورىتىندىلاي كەلە, ساپاربەك تۇياقباەۆ جالعان اقپارات بەرٸلگەن جاعدايدا كەسٸپورىنداردىڭ العاشقى باسشىلارى جەكەلەي جاۋاپكەرشٸلٸككە, تٸپتٸ قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە دەيٸن تارتىلۋى مٷمكٸن ەكەندٸگٸن ەسكە سالدى.