قر ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ەرلان اقكەنجەنوۆتىڭ سۇحباتىنداعى «قازاقستان وپەك+ كەلٸسٸمٸ اياسىنداعى كۆوتا مەسەلەسٸندە ٶزٸنٸڭ ۇلتتىق مٷددەسٸن جوعارى قويادى» دەگەن مەلٸمدەمەدەن كەيٸن, وپەك كارتەلٸ قازاقستاننىڭ مۇناي ٶندٸرۋدٸ باياۋلاتۋ بويىنشا Chevron, Agip, Shell, Eni سىندى حالىقارالىق الپاۋىتتارمەن كەلٸسە الماعانىن تٷسٸندٸ. وسى ايدىڭ باسىندا قازاقستاننىڭ شەكتەۋ كۆوتالارىن ساقتاماعانى بٸراز ەڭگٸمەگە ۇلاسقان بولاتىن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
«وپەك+ كەلٸسٸمٸنٸڭ الداعى مونيتورينگتٸك وتىرىسى كەلەسٸ اپتادا, 5 مامىر كٷنٸ ٶتەدٸ. بٸرشاما ەلدەر قازاقستاننىڭ كۆوتا ساقتاماعانىن العا تارتىپ, قاتاڭ شارا قولدانۋدى سۇراماق. قازاقستان ٷشٸن كەلٸسٸمنٸڭ ٶزٸ تاراپ كەتٸپ, بارلىق ەلدەر مۇناي ٶندٸرٸسٸن كٷرت ارتتىرادى دەگەن ستسەنارييدٸ جوققا شىعارمايمىز. نەمەسە قازاقستاندى كەلٸسٸمنەن شىعارىپ تاستاۋ بويىنشا شەشٸم داۋىسقا سالىناتىن بولادى», - دەيدٸ, ٷكٸمەتكە جاقىن DALA INSIDE دەرەككٶزٸ.
وپەك+ قانداي شەكتەۋ قويسا دا, قازاقستان مۇناي ٶندٸرٸسٸن كۆوتاعا ساي شەكتەي المايدى. سەبەبٸ بٸزدە ەڭ كٶپ مۇناي ٶندٸرەتٸن تشو (تەڭٸز كەشەنٸ), NCOC (قاشاعان), KPO (قاراشىعاناق) بٸرلەسكەن كەسٸپورىندارى قازاقستانعا باعىنبايدى.
وپەك ٶتكەن ناۋرىز ايىنا قازاقستانعا تەۋلٸگٸنە 1,473 ميلليون باررەل مۇناي ٶندٸرۋ كۆوتاسىن بەكٸتكەن بولاتىن. قازاقستان ونى ساقتاي الماي, تەۋلٸگٸنە 1,82 ميلليون باررەل ٶندٸردٸ. ونىڭ الدىنداعى ايلاردا دا كۆوتادان اسىپ كەتٸپ جٷردٸك. ەندٸ ونىڭ بارلىعىن ٶتەماقىلىق جوسپار بويىنشا رەتكە كەلتٸرۋ ٷشٸن, كەيبٸر كەنٸشتەردەگٸ مۇنايدى مٷلدە قىسىپ تاستاۋعا تۋرا كەلەدٸ. ال ول تەحنولوگييالىق جاعىنان مٷمكٸن ەمەس. سەبەبٸ, تەحنوگەندٸك اپات بولىپ, تٸپتٸ ونداي كەنٸشتٸ مٷلدە جاۋىپ تاستاۋ ىقتيمالدىعى جوعارى. وپەك ٷشٸن وسىنشا ماتەريالدى-تەحنيكالىق قۇرباندىققا بارۋ توپاستىق بولار ەدٸ.
«وپەك+ بٸزدٸڭ اياعىمىزدى جٸپپەن بايلاپ وتىر دەۋگە بولادى. بٸزگە بۇل ۇيىمنىڭ پايداسى كٶپ پە, ەلدە زييانى كٶپ پە, وسىنى ەلٸ انىقتاي المادىق. مۇناي باعاسىنىڭ تىم قۇلدىراپ كەتپەۋٸنە سەبەپ بولىپ وتىرعاندىقتان عانا ولارمەن سىپايى بولىپ كەلدٸك. نەشە تٷرلٸ ەدٸسپەن ۋاقىت سوزىپ جٷرگەنبٸز. بٸراق ولار دا اقىماق ەمەس. ەندٸ بٸزگە مۇنداي مٷمكٸندٸك بەرمەيدٸ», - دەيدٸ, دەرەككٶز.
بٸر سٶزبەن ايتقاندا, كەلەسٸ اپتادا قازاقستاننىڭ وپەك كارتەلٸمەن رومانى اياقتالۋى مٷمكٸن. بٸراق ودان كەيٸن مۇناي فيۋچەرستەرٸنٸڭ باعاسى تاعى دا قۇلدىرايدى دەگەن قاۋٸپ بار. ەلٸمٸز سوڭىنا دەيٸن ديپلوماتييالىق ەدٸستەرٸن قولدانىپ كٶرەدٸ.