قازاقستاندا Smart Data Finance اناليتيكالىق پلاتفورماسى ٸسكە قوسىلعاننان كەيٸن ەل اراسىندا بانك كارتاسىنا تٷسكەن كەز كەلگەن اقشاعا سالىق سالىنۋى مٷمكٸن دەگەن پٸكٸر كەڭ تارادى. الايدا قارجىگەر, سالىق كەڭەسشٸسٸ, Qazaq Expert Club ساراپشىسى راۋشان تاسشوينوۆا مۇنىڭ شىندىققا جاناسپايتىنىن ايتادى. ونىڭ سٶزٸنشە, كەز كەلگەن اۋدارىم تابىس رەتٸندە قاراستىرىلمايدى جەنە وعان اۆتوماتتى تٷردە سالىق سالىنبايدى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
"Smart Data Finance – مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸ پايدالاناتىن اقپاراتتىق-تالداۋ جٷيەسٸ. ول تٷرلٸ مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردٸڭ جەنە باسقا دا ۇيىمداردىڭ 74 دەرەككٶزٸنەن اقپارات جيناپ, 36 اقپاراتتىق جٷيەمەن بايلانىسقان. وسى مەلٸمەتتەر ارقىلى سالىق ورگاندارى كٷمەندٸ قارجىلىق وپەراتسييالاردى انىقتاپ, سالىقتىق تەۋەكەلدەردٸ تالداي الادى", - دەيدٸ ساراپشى.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, پلاتفورمادا جىلجىمايتىن مٷلٸك, كٶلٸك قۇرالدارى, جەر ۋچاسكەلەرٸ, باعالى قاعازدار, ليتسەنزييالار, ەڭبەك شارتتارى, نوتاريالدىق ەرەكەتتەر, موبيلدٸ اۋدارىمدار جەنە باسقا دا قارجىلاي وپەراتسييالار تۋرالى مەلٸمەتتەر جيناقتالادى. وسى دەرەكتەر نەگٸزٸندە ەربٸر جەكە جەنە زاڭدى تۇلعاعا قاتىستى تسيفرلىق دوسە قالىپتاستىرىلىپ, سالىقتىق تەۋەكەلدەرگە تالداۋ جٷرگٸزٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار جٷيە Big Data, جاساندى ينتەللەكت, ماشينالىق وقىتۋ جەنە بولجامدى اناليتيكا تەحنولوگييالارىن پايدالانىپ, اي سايىن شامامەن 500 اناليتيكالىق ەسەپ ەزٸرلەيدٸ.
دەگەنمەن راۋشان تاسشوينوۆا بۇل پلاتفورمانىڭ مٷمكٸندٸگٸن اسىرا باعالاماۋعا شاقىرادى.
"Smart Data Finance ٶزدٸگٸنەن سالىق ەسەپتەمەيدٸ جەنە ەشكٸمدٸ جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدامايدى. ونىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ – ٷلكەن كٶلەمدەگٸ اقپاراتتى تالداپ, قوسىمشا تەكسەرۋدٸ قاجەت ەتۋٸ مٷمكٸن وپەراتسييالاردى انىقتاۋ", - دەيدٸ سالىق كەڭەسشٸسٸ.
قانداي جاعدايدا اۋدارىم سالىق ورگاندارىنىڭ نازارىن اۋدارۋى مٷمكٸن?
ساراپشىنىڭ سٶزٸنشە, بانك كارتاسىنا تٷسكەن قاراجات ەردايىم تابىس بولا بەرمەيدٸ. ول قارىزدى قايتارۋ, سىيلىق, تۋىستاردىڭ كٶمەگٸ, وتباسى مٷشەلەرٸ اراسىنداعى اۋدارىم نەمەسە جەكە مٷلٸكتٸ ساتۋدان تٷسكەن قاراجات بولۋى مٷمكٸن.
الايدا ەگەر كارتاعا كٶپتەگەن ادامنان تۇراقتى تٷردە اقشا تٷسٸپ, ونىڭ سيپاتى كەسٸپكەرلٸك قىزمەتكە ۇقساسا, مۇنداي وپەراتسييالار سوماسىنا قاراماستان سالىق ورگاندارىنىڭ نازارىن اۋدارۋى ىقتيمال.
مۇنداي تەسٸل ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتارعا دا قاتىستى. ەگەر ادام قىزمەت كٶرسەتٸپ نەمەسە تاۋار ساتىپ, ودان تۇراقتى تابىس تاپسا, بٸراق ونى دەكلاراتسييالاماسا, مۇنداي وپەراتسييالارعا دا قوسىمشا تالداۋ جٷرگٸزٸلۋٸ مٷمكٸن.
سونداي-اق رەسمي تابىس كٶلەمٸ مەن ازاماتتىڭ شىعىندارى اراسىندا ەلەۋلٸ ايىرماشىلىق بولعان جاعدايدا دا سۇراق تۋىنداۋى ىقتيمال.
"ەگەر ادامنىڭ رەسمي تابىسى بولماسا نەمەسە ول ساتىپ العان مٷلٸك پەن شىعىندارىنا سەيكەس كەلمەسە, زاڭناما جاناما ەدٸستەر ارقىلى تابىستى انىقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل جاعدايدا بانك شوتتارى, مٷلٸك, ٸرٸ ساتىپ الۋلار مەن مەمٸلەلەر تۋرالى مەلٸمەتتەرگە تالداۋ جاسالۋى مٷمكٸن", - دەيدٸ راۋشان تاسشوينوۆا.
قانداي اۋدارىمدار زاڭبۇزۋشىلىق بولىپ سانالمايدى?
سالىق كەڭەسشٸسٸنٸڭ ايتۋىنشا, كارتاعا تٷسكەن كەز كەلگەن قاراجات سالىق تٶلەۋ مٸندەتٸن تۋىنداتپايدى.
"مەسەلەن, قارىزدىڭ قايتارىلۋى, اقشالاي سىيلىق, تۋىستاردىڭ قارجىلاي كٶمەگٸ, وتباسى مٷشەلەرٸنٸڭ بٸر-بٸرٸنە اقشا اۋدارۋى نەمەسە جەكە مٷلٸكتٸ ساتۋدان تٷسكەن قاراجات تابىس رەتٸندە ەسەپتەلمەيدٸ. سوندىقتان مۇنداي جاعدايلاردىڭ ٶزٸ سالىق زاڭناماسىن بۇزۋ بولىپ سانالمايدى", - دەدٸ ول.
دەگەنمەن كەيٸن سۇراق تۋىنداعان جاعدايدا قاراجاتتىڭ قايدان كەلگەنٸن دەلەلدەي الاتىنداي قۇجاتتاردى ساقتاپ قويعان جٶن.
"كەلٸسٸمشارتتار, قولحاتتار, بانك ٷزٸندٸلەرٸ, مٷلٸكتٸ ساتۋ قۇجاتتارى جەنە قاراجاتتىڭ شىعۋ تەگٸن راستايتىن ٶزگە دە قۇجاتتاردى الدىن الا ساقتاعان دۇرىس. ولاردى بٸرنەشە جىلدان كەيٸن قايتا قالپىنا كەلتٸرۋگە قاراعاندا, بٸردەن ساقتاۋ ەلدەقايدا جەڭٸل", - دەپ كەڭەس بەرەدٸ ساراپشى.
ونىڭ ايتۋىنشا, سالىق ورگاندارىنان حابارلاما كەلسە دە, بۇل اۆتوماتتى تٷردە سالىق ەسەپتەلدٸ نەمەسە ايىپپۇل سالىندى دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ.
الدىمەن قانداي وپەراتسييالارعا قاتىستى سۇراق تۋىنداعانىن انىقتاپ, قاجەت بولعان جاعدايدا تٷسٸنٸكتەمە مەن راستايتىن قۇجاتتاردى ۇسىنۋ كەرەك.
"ياعني, سالىق ورگاندارىنان حابارلاما كەلسە, بۇل سٸزگە بٸردەن ايىپپۇل سالىنادى نەمەسە جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلاسىز دەگەن سٶز ەمەس. ول تەك بەلگٸلٸ بٸر قارجىلاي وپەراتسييالار بويىنشا تٷسٸنٸكتەمە مەن قاجەت بولعان جاعدايدا راستايتىن قۇجاتتاردى سۇراۋ ٷشٸن جٸبەرٸلەدٸ", - دەپ تٷيٸندەدٸ ساراپشى.
