يە, كٶپشٸلٸك قاۋىم تاراپىنان تەمٸرجولداعى جولاۋشىلار تاسىمالى سالاسىنا ارا-تۇرا سىن ايتىلىپ قالاتىنى جاسىرىن ەمەس. ول قانداي سىن دەيسٸز عوي? سول باياعى جول جٷرۋ بيلەتتەرٸنٸڭ دەلدالداردىڭ قولىنا تٷسٸپ ساۋدالانۋى, جولسەرٸكتەردٸڭ جولاۋشىلاردى زاڭسىز تاسىمالداۋى سىندى مەسەلەلەر.
ٶتكەن جىلى «قتج» ۇك» اق-دا جاڭارتىلعان قىزمەتكەرلەر شتاتىمەن جەدەل موبيلدٸك مونيتورينگتٸك توبى قۇرىلعان بولاتىن. سونىڭ نەتيجەسٸندە, جىل بويىنا بيلەتسٸزدەر سانى ايتارلىقتاي تٶمەندەدٸ. وسىلايشا, جولاۋشىلاردى بيلەتسٸز الىپ جٷرۋدٸڭ الدىن الۋ جەنە باقىلاۋ جٶنٸندەگٸ ٸشكٸ رەۆيزورلىق قىزمەتٸنٸڭ جۇمىس پرينتسيپتەرٸ ٶزگەردٸ. ولار «قتج» ۇك» اق اۋماقتىق بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ شتاتىندا بولىپ كەلگەن ەدٸ. نەگٸزٸنەن, بۇل قىزمەتكەرلەر جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە جىلدار بويى جۇمىس ٸستەگەن جەنە دە تەكسەرٸلەتٸن نىساندارمەن, سونىمەن قاتار ۋەكٸلەتتٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بايلانىستار ورناتقان. قايتا ۇيىمداستىرۋدان كەيٸن شتات تولىق جاڭارتىلىپ, «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق قۇرامىنان شىعارىلدى جەنە دە كومپانييانىڭ باس وفيسٸنە باعىنىشتى ەتٸلدٸ. نەتيجەسٸندە – ٸشكٸ باقىلاۋ كٷشەيتٸلٸپ, بۇزۋشىلىقتار فاكتٸلەرٸنٸڭ قىسقارۋىنا الىپ كەلدٸ.
جالپى, قتج جولاۋشىلارعا ساپالى قىزمەت كٶرسەتۋ ٷشٸن ەلەكتروندى قىزمەت كٶرسەتۋدٸ بارىنشا دامىتۋعا كٷش سالۋدا. بٸراق بۇدان تەمٸرجول سالاسىنداعى بارماق باستى, كٶز قىستى جايتتار تٷبەگەيلٸ جويىلىپ كەتتٸ دەپ ايتۋ قيىن.
مٸنە, جاقىندا سول اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ بارىسىن باقىلاعان باق ٶكٸلدەرٸمەن بٸرلەسكەن ارنايى تەكسەرۋ رەيدتەرٸ ۇيىمداستىرىلدى. شارانى «قازاقستان تەمٸر جولى» اكتسيونەرلٸك قوعامىنىڭ رەۆيزور قىزمەتٸنٸڭ باس مەنەدجەرلەرٸ جٷرگٸزدٸ. العاشقى كٷنگٸ رەيد الماتى-ورال باعىتىنداعى نومەرٸ 51 پويىز سوستاۆىندا جٷزەگە اسىرىلدى. رەۆيزور قىزىمەتٸنٸڭ باس مەنەدجەرلەرٸ بەرٸك ساندىباەۆ پەن اسىلحان جاناتۇلى جولاۋشىلاردىڭ كۋپەلەرٸن رۇقسات سۇراپ اشتىرىپ, جولاۋشى بيلەتتەرٸن, جولدا جٷرۋ ەرەجەلەرٸنٸڭ ورىندالۋ بارىسىن تەكسەردٸ. تەكسەرۋ بٸتكەن سوڭ ٶز جۇمىستارىنىڭ پرينتسيپتەرٸن باق ٶكٸلدەرٸنە تانىستىرىپ ٶتتٸ.
– تەكسەرۋ كەزٸندە الدىمەن جولاۋشىلاردىڭ جول جٷرۋ بيلەتتەرٸ مەن جەكە كۋەلٸكتەرٸن قارايمىز. كەلە جاتقان جولاۋشى بيلەتٸ مەن قۇجاتىنىڭ سەيكەستٸگٸن تەكسەرەمٸز. سونان سوڭ جەكە جٷكتەرٸنەن بٶلەك تىيىم سالىنعان زاتتاردىڭ بار نەمەسە جوق ەكەنٸ دە باقىلاۋدا ۇستايمىز. مىسالى جٷكتەردٸڭ سالماقتارى «تالگو» پويىزىندا 25 كيللوگرامنان اسپاۋى كەرەك. ال, جەي پويىزداردا 35 كيللوگرامم جٷككە دەيٸن تاسىمالداۋعا بولادى. مۇنداي شارا بارىسىندا بٸر جۇمىس كٷنٸندە 4 پويىزعا دەيٸن تەكسەرۋ جٷرگٸزەمٸز, – دەيدٸ رەۆيزور قىزىمەتٸنٸڭ باس مەنەدجەرلەرٸ بەرٸك ساندىباەۆ.
جولداعى باقىلاۋدى ۇيىمداستىرۋشىلار ەشقانداي پويىز باسشىلىعىنا ەسكەرتپەگەن. قۇددى بٸر ارنايى وپەراتسييا دەرسٸز. رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە حابار تاراتاتىن بٸرنەشە اقپارات قۇرالدارىنىڭ جۋرناليستەرٸنەن قۇرالعان شاعىن توپ «قۇپييا» جاعدايدا نۇر-سۇلتاننان ورالعا جول تارتقان №51/52 «تۇلپار-تالگو» پويىزىنا مٸندٸك.
وسى رەتتە ەلٸمٸزدەگٸ باستى تاسىمالداۋشى قتج كومپانيياسىنىڭ جۋرناليستەردٸڭ باسىن قوسىپ, وسىنداي اشىقتىققا بارۋىن جۋرناليستەر قاۋىمى جوعارى باعالاعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. ەلٸمٸزدەگٸ كەز كەلگەن كومپانييا ٸشكٸ جاعدايلارىندا كەزدەسەتٸن كەلەڭسٸزدٸكتەرمەن وسىلاي كٷرەسسە, جاعدايدىڭ ايتارلىقتاي تٷزەلەتٸنٸ انىق.
جۋرناليستەر ورنالاسقان №51/52 «تۇلپار-تالگو» پويىزى سۋ جاڭا ەكەن. ٸشٸ جىلى. بۇرىنعى ۆاگوندارمەن سالىستىرعاندا تارلاۋ. ەڭ باستىسى, جٷرٸسٸ جاقسى ەكەن. ەسكٸ ۆاگونداردىڭ قۇلاق تۇندىرار شيقىلى مٷلدە جوق. جولسەرٸك كٶرپە-جاستىعىن جەتكٸزٸپ بەردٸ. بەرٸ تازا ەكەن. ەلٸمٸزدە قۇراستىرىلعان ۆاگوننىڭ ٸشٸ جيناقى. گازەت, كٸتاپ وقىعىڭىز كەلسە قابىرعاداعى جەكە شامىڭىزدى جاعىپ الىپ, ەشكٸمگە كەدەرگٸ جاساماي وقۋعا بولادى.
نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى جاڭا ۆوكزالعا جينالعانىمىزدا قتج-نىڭ ينسپەكتسييالىق جۇمىستار بويىنشا مەنەدجەرلەرٸ بەرٸك ساندىباەۆ پەن اسىلحان ٶمٸرسەرٸك جولاۋشىلار پويىزىنىڭ جۇمىسىن باقىلايتىن توپ تەمٸرجول سالاسىنداعى جولاۋشى جەنە جٷك تاسىمالداۋ ەرەجەلەرٸن باسشىلىققا الا وتىرىپ, جولاۋشى تاسىمالداۋشى قىزمەتكەرلەردٸڭ جۇمىسىن باعالاۋى ماڭىزدى ەكەنٸن ايتقان-دى. بۇدان باسقا, جول بويىندا كەزدەسەتٸن جەمقورلىق ەرەكەتتەردٸ دە قالت جٸبەرمەي قاداعالاۋ بٸزدٸڭ توپقا تاپسىرىلدى. ٶز كەزەگٸندە قتج-نىڭ جولاۋشىلار تاسىمالى سالاسى بويىنشا ينسپەكتسييالىق جۇمىستارىنىڭ باس مەنەدجەرٸ اسىلاحان ٶمٸرسەرٸك:
جولاۋشىلارعا ساپالى قىزمەت كٶرسەتۋ ٷشٸن جارعاق قۇلاقتارى جاستىققا تيمەي ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن جٸگٸتتەر قازٸرگٸ تاڭدا پويىزعا بيلەتسٸز مٸنەتٸن جولاۋشىلاردىڭ سانى كٷرت قىسقارعانىن العا تارتتى. ەسەسٸنە, بەلگٸلەنگەن مٶلشەردەن باسى ارتىق جٷك الىپ جٷرەتٸن جولۋشىلار كٶبەيگەن. ەرەجە بويىنشا جولاۋشىلاردىڭ قول جٷگٸ 35 كەلٸدەن اسپاۋى كەرەك ەكەن. ال «تۇلپار-تالگو» پويىزدارىنا مٸنەتٸن جولاۋشىلاردىڭ قول جٷگٸ 25 كەلٸدەن اسپاۋى شارت. ەگەر جولاۋشىلاردىڭ جٷكتەرٸ شامادان تىس كٶپ بولسا, اقىسىن تٶلەپ, جٷك ۆاگونىنا سالۋى كەرەك. ٶكٸنٸشكە وراي, بۇل تالاپقا جولاۋشىلار كٶنە قويمايتىنى بەلگٸلٸ.
– مٸنە, 30 جىلدان بەرٸ جۇمىس بابىمەن كەڭ بايتاق ەلٸمٸزدٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنە ساپار شەككەنٸمدە تالاي جايتقا كۋە بولدىم. قازٸر زەينەت جاسىندامىن. جەكە جۇمىستارىمىزبەن نۇر-سۇلتانعا بارىپ كەلە جاتقان جايىمىز بار. باياعىداعى پويىزدارمەن قازٸرگٸ پويىزداردى سالىستىرۋعا بولمايدى. ارالارى جەر مەن كٶكتەي. قازٸرگٸ ۆاگوندار جاڭا, جايلى, جىلى تازا. جولسەرٸكتەر دە قىزداي سىزىلىپ قىزمەت كٶرسەتەدٸ. نۇر-سۇلتاننان جۇبايمىز ەكەۋمٸز ارتىنىپ-تارتىنىپ پويىزعا مٸنگەندە, جولسەرٸك بالا جٷگٸرٸپ كەلٸپ قولجٷگٸمٸزدٸ كٶتەرٸسٸپ, ورنىمىزعا ەكەلٸپ بەردٸ. مۇنداي ەلگەزەك بالالاردان اينالىپ كەتپەيسٸڭ بە? – دەپ ورالدىق دەۋلەت اعامىز پويىزداعى قازٸرگٸ جاعدايعا كٶڭٸلٸ تولاتىنىن ايتىپ بەردٸ.
شۇباتىلعان پويىزدى ارالاپ, بٸرقاتار جولاۋشىلارمەن تٸلدەسكەنٸمٸزدە ولاردىڭ جولسەرٸكتەرگە قاتىستى ەشقانداي ٶكپە-رەنٸشٸ جوق ەكەنٸن بٸلدٸك. بەرٸ پويىز قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ قىزمەتٸنە ريزا. باقىلاۋ بارىسىندا پويىزعا بيلەتسٸز مٸنٸپ العان جولاۋشىلاردى دا كەزدەستٸرمەدٸك.
بۇدان كەيٸن №51/52 «تۇلپار-تالگو» پويىزىنىڭ باستىعى گالىمجان ەلٸبەكوۆتٸ ەڭگٸمەگە تارتىپ, پاندەمييانىڭ جولاۋشىلار تاسىمالى سالاسىنا قالاي ەسەر ەتكەنٸن سۇرادىق.
– مەنٸڭ جولاۋشىلار تاسىمالى سالاسىندا جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتقانىما 27 جىل بولدى. مۇندايدى بٸرٸنشٸ رەت كٶرٸپ وتىرمىن. بۇعان دەيٸن ەلٸمٸزدٸڭ باتىسىنا ساپار شەككەن پويىزدا جولاۋشىلار تولىپ وتىراتىن. كەيدە جولاۋشىلاردىڭ كٶپتٸگٸنەن قوسىمشا ۆاگون تٸركەۋگە مەجبٷر بولاتىنبىز. قازٸر پاندەميياعا بايلانىستى ارى-بەرٸ ساپارعا شىققان حالىقتىڭ سانى از. تٸپتٸ ادامنىڭ ازدىعىنان ۆاگوندى اعىتىپ تاستاعان كەزٸمٸز بولدى. قازٸر بٸرشاما جاقسى. جولسەرٸكتەر جولاۋشىلار تاسىمالى قايتادان جاندانا باستاعانىن ايتىپ مەز بولىپ جٷر, – دەيدٸ پويىز باستىعى. بۇدان كەيٸن «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق-نىڭ الماتى قالاسى بويىنشا جولسەرٸگٸ شارحان نۇراسىل ەسٸمدٸ جٸگٸت ەڭگٸمەگە ارالاسىپ, كٶكەيدە جٷرگەن ويىن ورتاعا سالدى.
بٸزدٸڭ توپ ورالعا جەتكەننەن كەيٸن №614 «ورال-اقتٶبە» پويىزىنا اۋىسىپ مٸندٸك. پويىز باستىعى الماس مىرزاعۇلوۆ ۆاگونداردىڭ بەرٸنە جولاۋشىلار ورنالاسقانىن العا تارتتى. بۇل پويىزدى تەكسەرۋ بارىسىندا دا باس جارىپ, كٶز شىعاراتىنداي ٶرەسكەل كەمشٸلٸكتەردٸ بايقاي قويمادىق. جولسەرٸكتەردەن ٶزدەرٸن «سٸزدەرگە باستىقتارىن رەۆيزور قىزمەتٸنٸڭ باس مەنەدجەرلەرٸ جۋرناليستەرمەن بٸرٸگٸپ, پويىزدى تەكسەرەتٸنٸ تۋرالى ەسكەرتٸپ قويمادى ما?» دەگەن سۇراعىمىزعا دا جاۋاپ بەردٸ.
بٸر بايقاعانىمىز, پاندەمييا كەزٸندەگٸ ساقتىق شارالارى جولاۋشىلار تاسىمالى سالاسىنىڭ ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەپ, جۇمىس ساپاسىن ارتتىرعانىنا كۋە بولدىق. ۆاگونداردى ارالاعانىمىزدا «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق قىزمەتكەرلەرٸن قاجەتتٸ زارارسىزدانىرۋ زاتتارىمەن قامتاماسىز ەتكەنٸنە كٶز جەتكٸزدٸك. دەرەتحانالار تاپ-تازا.
«جولاۋشىلار تاسىمالى» اق-نىڭ بارلىق جولسەرٸكتەرٸ جولاۋشىلاردان كوروناۆيرۋس انىقتالعاندا العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتٸپ, ۆاگون ٸشٸن زالالسىزداندىرۋ جۇمىستارى بويىنشا دايىندىقتان ٶتكەن ەكەن. وسىلايشا, جول بويىنداعى جاعدايدى باقىلاعانىمىزدا جولاۋشىلار تاسىمالى سالاسىندا ٶرەسكەل قاتەلٸكتەردٸ كەزدەستٸرمەدٸك. پويىز قىزمەتكەرلەرٸ ەرەجەگە سەيكەس حالىققا قىزمەت كٶرسەتٸپ جاتقانىنا كٶزٸمٸز جەتٸپ قايتتى.
نۇرلان قازىعۇلوۆ
