Freedom Inside '26

جەتٸسۋداعى قونىس تويى مەرەكەمەن تۇسپا-تۇس كەلدٸ

جەتٸسۋداعى قونىس تويى مەرەكەمەن تۇسپا-تۇس كەلدٸ
جەتٸسۋ وبلىسىندا كەزەكتە تۇرعان 110 وتباسى كٶپتەن كٷتكەن باسپانالارىنا رەسپۋبليكا كٷنٸندە قول جەتكٸزدٸ. اتاپ ايتقاندا, دەمەۋشٸنٸڭ قارجىسىنا سالىنعان كٶپ قاباتتى ٷيدٸڭ جاڭا پەتەرلەرٸنە تالدىقورعاندىق 60 وتباسى يە بولدى. ال اقسۋ اۋدانىندا 50 پەتەرلٸك ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ, ونىڭ قۇرىلىسىنا بيۋدجەتتەن 855 ملن تەڭگەدەن استام قارجى بٶلٸندٸ, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz جەتٸسۋ وبلىسى وبلىس ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.

تالدىقورعان قالاسىنداعى دەمەۋشٸ كومپانييانىڭ قاراجاتىنا تۇرعىزىلعان 60 پەتەرلٸ 5 قاباتتى جاڭا ٷي «حارەكەت» قايىرىمدىلىق قورى ارقىلى تۇرعىن ٷي كەزەگٸندە تۇرعان ەلەۋمەتتٸك وسال ساناتتاعى ازاماتتارعا بەرٸلدٸ.

ولاردىڭ قاتارىندا تولىق ەمەس جەنە كٶپ بالالى وتباسىلار, مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدار, ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالاردى تەربيەلەپ وتىرعان وتباسىلار, تۇرمىسى اۋىر وتباسىلار بار. بۇل ٷيدە 30 ٷش بٶلمەلٸ جەنە 15 ەكٸ بٶلمەلٸ پەتەر بار.

جاڭا قونىس يەلەرٸن رەسپۋبليكا كٷنٸمەن قۇتتىقتاعان وبلىس ەكٸمٸ بەيبٸت يساباەۆ بيىل ٶڭٸردە 2000-عا جۋىق وتباسى جاڭا پەتەرگە يە بولاتىنىن, سولاردىڭ بٸرقاتارى بٷگٸن باسپانالارىنا كٸرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. قۇرىلىستىڭ وسىنداي قارقىنىن ساقتاي وتىرىپ, 3-4 جىل ٸشٸندە وبلىس ورتالىعىنداعى كەزەكتٸ 50%-عا قىسقارتۋعا بولاتىنىن ايتتى:

– سوڭعى جىلدارى تالدىقورعاندا پەتەر مەسەلەسٸ ٶزەكتٸ بولدى. بٸز قالىپتاسقان جاعدايدى جاقسارتۋ ٷشٸن تيٸستٸ شارالاردى قابىلدادىق. ٶكٸنٸشكە قاراي مەملەكەتتٸك قوردان بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷي كەزەگٸندە 15-20 جىل بويى تۇرۋ – تەك بٸزدٸڭ وبلىستا عانا ورىن الىپ وتىرعان جايت ەمەس. بۇل – بٸزدٸڭ كٸنەمٸز, ول ٷشٸن كەشٸرٸم سۇرايمىن.


ەندٸ ەلەكتروندىق كەزەكتٸ ەنگٸزۋدٸڭ ارقاسىندا بٸز ەدٸلدٸك پەن اشىقتىق قاعيداتىن قاتاڭ ساقتاي وتىرىپ, پەتەر بٶلۋدٸڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتتٸك. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت ٷنەمٸ ايتىپ كەلەدٸ.

ال بٷگٸن, مەرەكەدە قابىلدانىپ جاتقان شارالاردىڭ ارقاسىندا حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىنىڭ ٸشٸنەن تالدىقورعاندىق 60 وتباسى دەمەۋشٸ كومپانييا مەن قايىرىمدىلىق قوردىڭ قولداۋىمەن قونىستوي قۋانىشىنا كەنەلٸپ وتىر.

جىل باسىندا مەتسەناتتاردىڭ كٶمەگٸمەن بٸر 60 پەتەرلٸ ٷيدٸ قولدانىسقا بەردٸك, بٷگٸن تاعى بٸرەۋٸن, ەكٸ اپتادان كەيٸن 60 پەتەرلٸك تاعى بٸرەۋٸن پايدالانۋعا بەرۋدٸ جوسپارلاپ وتىرمىز. وسىلايشا, ٶمٸرلٸك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىنان  كەزەكتە تۇرعان 180 ازامات كٶپتەن كٷتكەن باسپانالارىنا دەمەۋشٸلەردٸڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا تەگٸن قول جەتكٸزدٸ. ٷيدٸ سالعان دەمەۋشٸ كومپانييا – «Eurotranzit Terminal» جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ سەرٸكتەستٸگٸنە جەنە «حارەكەت» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ ٶكٸلدەرٸنە العىسىمدى بٸلدٸرەمٸن. بارشاڭىزدى رەسپۋبليكا كٷنٸمەن جەنە قونىس تويلارىڭىزبەن تاعى دا قۇتتىقتايمىن! شاڭىراقتارىڭىز شاتتىققا تولسىن! – دەدٸ بەيبٸت يساباەۆ.

وبلىس باسشىسى جاڭا ٷيدٸڭ جانىندا بالالار الاڭىن ورنالاستىرۋعا ارنالعان ورىن بار ەكەنٸ, ونى كەلەسٸ جىلى سالۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن دا تٸلگە تيەك ەتتٸ.

«Eurotranzit Terminal» جشس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي گورديەنكو تۇرعىندارعا قۇتتىتاۋ تٸلەگٸن بٸلدٸردٸ:

– بٸزدٸڭ كومپانييا  ەلەۋمەتتٸك ماڭىزدى جوبالارعا ٷنەمٸ قاتىسادى. تالدىقورعان قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸمەن جاسالعان مەموراندۋمعا سەيكەس 60 پەتەرلٸك ٷي سالىپ, بۇل ٷي بٷگٸن كەزەكتە تۇرعاندارعا تەگٸن بەرٸلٸپ وتىر. تۇرعىن ٷي دەگەن – جاي عانا قابىرعادان, تٶبەدەن, شاتىردان تۇراتىن عيمارات ەمەس, بۇل – كٶمەككە مۇقتاج وتباسىلار ٷشٸن ٷمٸت شىراعى, قۇتتى قونىس, – دەدٸ ول.

قور ٶكٸلدەرٸنٸڭ اتىنان ونىڭ قۇرىلتايشىلارىنىڭ بٸرٸ مادييار سەرٸكباەۆ سٶز الدى. قوردىڭ جۇمىسىنا توقتالعان ول 6 جىل ٸشٸندە قور مۇقتاج جاندارعا 1000-نان استام پەتەر بەرگەنٸن ايتتى:

– قۋانىشىمدى سٶزبەن ايتىپ جەتكٸزە المايمىن. بٷگٸن تاعى 60 وتباسىنىڭ شەكسٸز قۋانىشىنا كۋە بولىپ وتىرمىز. جەتٸسۋ وبلىسىندا بٸزدٸڭ قولداۋىمىزبەن وسى الپىس وتباسىن قوسقاندا بارلىعى 182 وتباسى جاڭا قونىسقا كٸردٸ, – دەدٸ ول.

باسپاناعا قول جەتكٸزگەندەردٸڭ بٸرٸ – جەتٸ بالا تەربيەلەپ وتىرعان ەلييا تازابەكوۆا. ول وسىدان 12 جىل بۇرىن تۇرعىن ٷيگە كەزەگٸنە تۇرعان:

– بٷگٸن مەرەكەدە ٷش بٶلمەلٸ پەتەردٸڭ كٸلتتەرٸن قولىما الدىم. بۇل – بٸزدٸڭ ٷلكەن وتباسىمىز ٷشٸن ەڭ باقىتتى كٷندەردٸڭ بٸرٸ. ٷلكەن قىزىم 18 جاستا, كەنجە ۇلىم نەبەرٸ 5 ايلىق. ٷيلەنگەنٸمٸزگە 20 جىل بولدى. ٶزٸمنٸڭ ماماندىعىم – اسپاز. كٷيەۋٸم جۇمىس ٸستەيدٸ. ٷي ساتىپ الۋعا مٷمكٸندٸگٸمٸز جوق. جالدامالى پەتەردٸڭ بٸرٸنەن بٸرٸنە كٶشٸپ جٷرۋدەن شارشادىق, ەرٸ قيىن, ەرٸ قىمبات. بٷگٸن كٶپتەن كٷتكەن قۋانىشتى سەتٸمٸز تۋدى. شىن جٷرەكتەن ريزامىز, – دەيدٸ جاڭا قونىس يەسٸ.


تاعى بٸر تۇرعىن ريزاشىلىق كەيٸپپەن ٸزگٸ تٸلەگٸن بٸلدٸردٸ: «11 جىل كەزەكتە تۇردىق. ۇلىم مەن كەلٸنٸم جول اپاتىنان قازا تاپتى. ولاردىڭ قىزى, نەمەرەم اياندى ٶزٸم تەربيەلەدٸم. ونىڭ بٸرٸنشٸ توپ مٷگەدەكتٸگٸ بار, ٶتە قيىن, وعان تۇراقتى كٷتٸم كەرەك. قازٸر ونىڭ جەكە پەتەرٸ بار. ەندٸ ەكەۋمٸزگە دە ەلدەقايدا جەڭٸل بولادى, جىلى, جايلى قونىستا تۇراتىن بولدىق», - دەيدٸ كٷلەش اپاي.

اتاپ ٶتسەك, بٷگٸن اقسۋ اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى دا مەرەكەلٸك قونىس تويىن اتاپ ٶتتٸ. كەزەكتە تۇرعاندارعا 50 پەتەردٸڭ كٸلتٸ بەرٸلدٸ. ولاردىڭ اراسىندا جەتٸم بالالار, كٶپ بالالى جەنە تولىق ەمەس وتباسىلار, مٷگەدەك ادامدار, اپاتتى ٷيلەردە تۇراتىن وتباسىلار بار.

جانسٷگٸروۆ اۋىلىنداعى بۇل جالگەرلٸك كٶپ پەتەرلٸ ٷيدٸ سالۋعا بيۋدجەتتەن 855 ملن. 709 مىڭ تەڭگە بٶلٸنگەن. تۇرعىن ٷيدٸڭ قۇرىلىسىن «ريتم ستروي» جشس ٶتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان باستاپ جٷرگٸزدٸ.

جىل باسىنان بەرٸ جەتٸسۋ وبلىسىندا ەر تٷرلٸ قارجىلاندىرۋ كٶزدەرٸ ەسەبٸنەن 198,4 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ, بۇل رەتتە 1100-گە جۋىق وتباسى, ونىڭ ٸشٸندە 145 كٶپبالالى جەنە 158 از قامتىلعان وتباسى جاڭا قونىسقا يە بولدى.

فوتوگراف: جەڭٸس ىسقاباي