قازاقستان بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸمەن جەل ەلەكتر ستانتسيياسى (جەس) جوبالارىنا بايلانىستى كەلٸسٸمدٸ راتيفيكاتسييالاۋعا دايىندىق جٷرگٸزۋدە. ونى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن قازاقستاندىقتاردىڭ زەينەتاقى جيناعىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن, ياعني 1,5 تريلليون تەڭگەنٸ بجزق-دان الۋ جوسپارلعان, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
“2023 جىلى 2 جەلتوقساندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ مەن بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸنٸڭ ٷكٸمەتٸ اراسىنداعى جەل ەلەكتر ستانتسيياسى جوباسىن ٸسكە اسىرۋ تۋرالى كەلٸسٸم راتيفيكاتسييالانسىن”, - دەلٸنگەن مەجٸلٸسكە ۇسىنعان زاڭ جوباسىندا.
كەلٸسٸمنٸڭ ماقساتى – جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸن (جەك) جەنە قازاقستاننىڭ تۇراقتى دامۋى سالاسىنداعى جوبالاردى ٸلگەرٸلەتۋ.
“اتالمىش كەلٸسٸم ماقساتتار مەن باسىمدىقتارعا قول جەتكٸزۋگە, سونداي-اق تاراپتاردىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋٸپسٸزدٸك, ەكولوگييالىق تازا تەحنولوگييالارعا كٶشۋگە جەنە شىعارىندىلاردى ازايتۋ سالاسىنداعى مٸندەتتەمەلەرٸن ورىنداۋعا كٶمەكتەسەتٸن جوبالاردى ٸلگەرٸلەتۋگە باعىتتالعان. كەلٸسٸم اياسىندا جامبىل وبلىسىندا جالپى قۋاتى 1 گۆت جەل ەنەرگيياسىن پايدالاناتىن جەل ەلەكتر ستانتسيياسى جوباسىن سالۋ جوسپارلانۋدا. كەلٸسٸم جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸ مەن جاسىل تەحنولوگييالار سالاسىنداعى جوبالارعا, ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ مەن ساقتاۋعا باعىتتالعان يننوۆاتسييالارعا قاتىستى", - دەلٸنگەن زاڭ جوباسىنا تٷسٸندٸرمە جازبادا.
ەزٸرلەۋشٸلەردٸڭ پٸكٸرٸنشە, جوبانى ٸسكە اسىرۋ جەك دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا قاراي 15%-عا جەتۋٸن كٶزدەيتٸن ناقتى نىسانالى ينديكاتورلارعا قول جەتكٸزۋگە, جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا سەكتورىن ٷزدٸكسٸز دامىتۋعا, سونىمەن بٸرگە جىل سايىن كٶمٸرقىشقىل گازىنىڭ شىعارىندىلارىن ازايتۋعا باعىتتالعان.
“جوبانى قابىلداۋ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق, قۇقىقتىق جەنە باسقا دا سالدارعا ەكەپ سوقپايدى ەرٸ مۇنداعى ەرەجەلەر ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸككە ەسەر ەتپەيدٸ. جوبا اياسىندا 200-گە دەيٸن تۇراقتى جەنە 1600-گە دەيٸن ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارى قۇرىلادى. شامامەن 1,5 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسييا تارتىلادى. سونداي-اق قوسىمشا 3500 ميلليارد كۆت/ساع جاسىل ەنەرگييا ٶندٸرٸلەدٸ. قالا بەردٸ جوبانى جٷزەگە اسىرۋ كەزٸندە مەملەكەتتٸك جەنە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ كٸرٸستەرٸن قىسقارتۋ نەمەسە شىعىستارىن كٶبەيتۋ قاراستىرىلماعان", - دەپ تٷسٸندٸردٸ ەزٸرلەۋشٸلەر.
23 قاراشادا پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆ بجزق-دان ازاماتتاردىڭ 1,5 تريلليون تەڭگە زەينەتاقى جيناقتارىن ينفراقۇرىلىمعا ينۆەستيتسييالاۋ جوسپارىن راستادى.
الايدا بجزق-دان 1,5 تريلليون تەڭگە شىعارۋ جوسپارى بٸردەن سىنعا ۇشىرادى. مەسەلەن, مەجٸلٸس دەپۋتاتى ازات پەرۋاشەۆ ەگەر مەملەكەت 1,5 تريلليون تەڭگە زەينەتاقىنى الىپ تاستاۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداسا, ينۆەستورلاردىڭ جوعالتقان شىعىنىن ٶتەۋٸ قاجەت دەپ سانايدى.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى يرينا سميرنوۆا دا ٷكٸمەتتٸڭ بجزق-دان 1,5 تريلليون تەڭگە شىعارۋ جەنە سالىقتى كٶتەرۋ جوسپارىن سىنعا الىپ, قازاقستان مينيسترلەر كابينەتٸنٸڭ جوسپارلارىنىڭ داۋلى ەكەنٸن كٶرسەتەتٸن بٸرقاتار دەلەل كەلتٸردٸ.
ال ۇلتتىق بانك تٶراعاسى تيمۋر سٷلەيمەنوۆ 1,5 تريلليون تەڭگەنٸ بٶلۋ جوسپارىنا تٷسٸنٸكتەمە بەرە وتىرىپ, بجزق-نىڭ “سامۇرىق-قازىنا” قورىنا نەمەسە “بەيتەرەك” حولدينگٸنە سالعان كەز كەلگەن ينۆەستيتسيياسى تەك نارىقتىق باعام بويىنشا بولۋى كەرەك ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
قازتاگ حابارلاعانداي, قازاقستاندا ازاماتتاردىڭ 1,5 تريلليون تەڭگە زەينەتاقى جيناقتارىن تەركٸلەۋگە قارسى پەتيتسييا باستالدى.