جوبا مەن اكتسييا بيىل قازاقستان رەسپۋبليكاسى اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن ٶتەدٸ.
"جەڭٸمپازدار" - 2014 جىلعى 9 مامىردان باستاپ ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرٸ مەن تىل ەڭبەككەرلەرٸ تۋرالى 3,5 مىڭنان اسا وقيعا جارييالانعان جوبا. قازاقستان مەن ٶزگە ەلدەردٸڭ وقىرماندارى جارتى عاسىردان اسا ۋاقىت بۇرىن مايدانعا اتتانعان اتالارى, ەجەلەرٸ, دوستارى تۋرالى اقپارات جٸبەرەدٸ.
قازاقستاندىق ۇوس ارداگەرلەر قورى Tengrinews.kz نەگٸزٸن قالاۋشى جەنە Alash Media Group حولدينگٸنٸڭ باسشىسى باتىر قازىباەۆتىڭ باستاماسىمەن جٷزەگە استى.
"جوبا قازاقستاندىق ارداگەرلەر تۋرالى تاعى بٸر قوردى قالىپتاستىرۋ جەنە ونى اتالارىن ەسكە الاتىن, قۇرمەتتەيتٸن ادامداردىڭ كٶمەگٸمەن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن دٷنيەگە كەلدٸ. بۇل جوبا مۇراعات بولادى دەپ ٷمٸتتەنبەيمٸز. بۇل - Tengrinews جەنە Tengrinews وقىرماندارىنىڭ كٷشٸمەن جينالاتىن قاراپايىم كارتوتەكا. كەز كەلگەن ادام اتا-بابالارى, وتباسىنداعى باتىرلار تۋرالى اقپارات جارييالاي الادى. سوعىسپەن بايلانىستى ەر وتباسى ۇمىتىلماۋى كەرەك. ۇلى وتان سوعىسپەن بايلانىستى ەستەلٸكتەردٸ ساقتاماساق, قالپىنا كەلتٸرمەسەك, بولاشاعىمىزدىڭ بٸر بٶلٸگٸن جوعالتامىز. بۇل - جوبانىڭ باستى ماقساتى", - دەپ اتاپ ٶتكەن ەدٸ باتىر قازىباەۆ.
جوبا وقىرمانداردى قازاقستاننىڭ بەلگٸسٸز ەرٸ تانىمال ەمەس باتىرلارىمەن تانىستىرادى, ارداگەرلەردٸڭ تۋىستارىنا سوعىستان كەيٸن بايلانىسى جوعالعان جاقىندارىن تابۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
وقيعالاردىڭ بٸرٸ اعا لەيتەنانت احمەتقازى بولاتوۆ تۋرالى. ول 1941 جىلى الماتى قالاسىنان مايدانعا اتتانعان اتاقتى 100-شٸ ارنايى اتقىشتار بريگاداسىندا بولعان. ونىڭ قۇرامىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى مەنشٷك مەمەتوۆا دا بولعان. احمەتقازى بولاتوۆ 1943 جىلى 15 قازاندا نەۆەل تٷبٸندەگٸ سۇراپىل شايقاسقا قاتىسقان.
"مەنشٷكتٸڭ اتىس پوزيتسيياسىن جاقسى بٸلدٸك جەنە ونىڭ وق-دەرٸلەرٸ تاۋسىلعاننان كەيٸن, باسقا پۋلەمەتتە تۇرعانىن ەستە ساقتادىق. ول پوزيتسيياسى جاۋ وعىمەن جابىلعانشا, نەمٸس جاياۋ ەسكەرٸنە پۋلەمەتتەن وق جاۋدىردى", - دەپ ەسكە الدى ارداگەر.
كەيٸن وعان سالتاناتتى جەرلەۋ ٷشٸن مەنشٷك مەمەتوۆانىڭ دەنەسٸن تابۋ تاپسىرىلعان.
"بٸرنەشە رەت جارالانعانداردىڭ ٶلٸمٸ مەن ازاپتانعانىن كٶردٸم. ٶزٸم 3 رەت جارالاندىم. بٸراق بيٸكتٸكتٸڭ باسىندا باتىر پۋلەمەتشٸنٸڭ اتىس پوزيتسيياسىن ٸزدەپ, تۇراش ەكەۋمٸزدٸڭ مەنشٷكتەن قالعانىن جيناپ, ونىمەن بٸرگە نەۆەلگە بارعانىمىزعا ەشتەڭە جەتپەيدٸ... بٸزدٸ سوندا كٷتتٸ. سالتاناتتى جەرلەۋ رەسٸمٸ ٶتتٸ. ساليۋت توقتاتىلدى, قازاقستاننىڭ باتىر قىزىمەن مەڭگٸگە قوشتاستىق. بۇل 1944 جىلعى تامىزدا بولدى", - دەپ ەستەلٸگٸن بٶلٸستٸ ول.
ارداگەر ۆاسيليي گلادىشەۆتىڭ قىزى تۋرالى وقيعاعا دا توقتالساق, "جەڭٸمپازدار" جوباسىنىڭ ارقاسىندا ول ٶزٸنە قىمبات ادامنىڭ ٶمٸرٸ تۋرالى بٸلٸپ, پاۆلوداردان جاڭا تۋىستار تاپتى.
2018 جىلى جوبا اياسىندا ەيەل ادام Tengrinews.kz سايتىنا ارداگەر ەكەسٸ تۋرالى اقپارات جارييالايدى. بۇل انكەتانى كٶرگەن ۆاسيليي گلادىشەۆتىڭ نەمەرەسٸ جاۋاپ بەرگەن.
"بٸر جىل بۇرىن ٷندەۋٸم جارييالانعانىن كٶردٸم, بٸراق مەنٸڭ ارمانىم - ەكەمنٸڭ تاعدىرى تۋرالى بٸلۋٸمە سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ دەپ ويلامادىم. مٸنە, مەنٸڭ 70 جىلدىق مەرەيتويىم كٷنٸ جاۋاپ كەلدٸ. مەنٸ ەكەمنٸڭ نەمەرەسٸ تاپتى. سٸزدەرگە ٶزٸمنٸڭ, اعامنىڭ, بالالارىمنىڭ جەنە نەمەرەلەرٸمنٸڭ, بارلىق تۋىسىمنىڭ اتىنان بەي-جاي قاراماعاندارىڭىز, يگٸ ٸستەرٸڭٸز ٷشٸن العىسىمدى بٸلدٸرگٸم كەلەدٸ. ٷلكەن جۇمىس ٸستەدٸڭٸزدەر. بۇل بٸزدٸڭ ۇرپاقتارىمىز ٷشٸن ماڭىزدى", - دەپ ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرٸنٸڭ قىزى "جەڭٸمپازدار" جوباسىنا العىسىن بٸلدٸردٸ.
تاعى بٸر وقيعا ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسقان, بەلگٸلٸ قازاقستاندىق جازۋشى جەنە جۋرناليست ۆالەنتين ميحايلوۆيچ فيلاتوۆ تۋرالى. 2022 جىلعى قاڭتاردا ونىڭ تۋىسى ەلەنا جۋكوۆا ينتەرنەتتەن ول تۋرالى اقپارات ٸزدەپ, "جەڭٸمپازدار" جوباسىنان اعاسىنىڭ انكەتاسىن تاپقان.
"وسىلايشا, ۆالەنتين فيلاتوۆ تۋرالى بەتكە كٸردٸم. ول تۋرالى اقپاراتتى سايتقا ونىڭ شٶبەرە قىزدارى جٸبەرگەنٸن بٸلدٸم. سونداعى ەسٸمدەردٸ تاعى دا ٸزدەپ, پاۆلودار گيمنازييالارىنىڭ بٸرٸندە ٶتكەن بالالار كونكۋرسى تۋرالى باسقا سايتتى تاپتىم. ولار وندا اتالارىنىڭ ٶمٸرٸن سيپاتتاعان. سٸزدەردٸڭ ماقالالارىڭىز بولماسا, ولاردى تابۋ مٷمكٸندٸگٸ ٶتە از ەدٸ. وسىنداي «كٶپٸر» بولعاندارىڭىز ٷشٸن كٶپ راقمەت", - دەپ بٶلٸستٸ ەلەنا جۋكوۆا رەداكتسيياسىمەن.
جوبا اياسىندا قازاقستاندىق ۇوس ارداگەرلەرٸنٸڭ ۇرپاقتارىنا ۆيدەوٷندەۋلەر تٷسٸرٸلدٸ. جوبا كەيٸپكەرلەرٸ سوعىسقا قاتىسقاندار ٶتە جاس بولسا دا, بارلىق قاسٸرەتتٸ كٶرگەنٸن ەسكە الادى. ارداگەرلەر جاستاردىڭ كٸشٸپەيٸل جەنە ادال بولۋىن تٸلەدٸ. قازٸر ولاردىڭ كەيبٸرٸ ارامىزدا جوق. ولار ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ سپورتپەن اينالىسقانىن, رۋحاني جاعىنان كٷشتٸ بولىپ تەربيەلەۋٸن قالايدى. ال ارداگەرلەردٸڭ ەڭ باستى تٸلەگٸ - ەلٸمٸزدە ەشقاشان سوعىس بولماۋى.
"جەڭٸمپازداردى" قازاقستان قورعانىس مينيسترلٸگٸ "ينتەرنەت-باسىلىمداعى ٷزدٸك جارييالانىم" نوميناتسيياسى بويىنشا ماراپاتتادى. بايقاۋ ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭٸستٸڭ 70 جىلدىعىنا وراي ٶتكٸزٸلدٸ. "بۇل جۇمىستار ەرەكشە بولعان سوڭ تاڭدالدى ەرٸ قازٸرگٸ زامانعا ساي بولدى. سەبەبٸ ەسكەري تاقىرىپتاعى ماتەريالدارمەن ەشكٸمدٸ تاڭعالدىرا المايسىڭ, بٸراق بۇل جارييالانىمدار مەن سيۋجەتتەر شىنىندا دا قىزىق بولدى", - دەپ اتاپ ٶتتٸ سول كەزدە قر قم-دە.
"جەڭٸمپازدار" جوباسىنا ارنالعان ارداگەرلەردٸڭ ەرلٸكتەرٸ تۋرالى وقيعالاردى + 7-70-09-05-1945 WhatsApp ارنايى نٶمٸرٸنە جٸبەرۋگە بولادى. سيۋجەتتٸ جٸبەرگەن كەزدە ارداگەردٸڭ اتى-جٶنٸ, تۋعان كٷنٸ, تۋعان جىلى جەنە تۋعان جەرٸ, اتاعى, ەسكەردەگٸ تەگٸ سيياقتى تولىق مەلٸمەتتەرٸن كٶرسەتۋ كەرەك, سونىمەن قاتار, بٸرنەشە سۋرەت تٸركەۋ قاجەت. باتىرلاردىڭ جاقىندارى سايتتا انكەتا تولتىرا الادى.