بٷگٸندە قر ٷكٸمەتٸ قورشاعان ورتانى قورعاۋ, ەكولوگييالىق احۋالدى رەتتەۋ ماقساتىندا «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسىن جٷزەگە اسىرۋدا. تاياۋدا قر ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ «جاسىل قازاقستان» جوباسى بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستارعا قاتىستى ەسەپ بەردٸ.
قازاقستاندا شەشٸمٸن تاپپاي وتىرعان ەكولوگييالىق مەسەلەلەر جەتٸپ ارتىلادى. جىلدار بويى قوردالاعانعان مەسەلەلەردٸ بٸر كٷندە شەشٸپ تاستاۋ مٷمكٸن ەمەس. وسىنى باسشىلىققا العان اتقارۋشى بيلٸك بٷگٸنگٸ كٷندە ٶزەكتٸ دەگەن ەكولوگييالىق مەسەلەلەردٸ انىقتاپ, ٷلكەن ٸسكە بەل بۋىپ, بٸلەك سىبانا كٸرٸسكەن بولاتىن.
سونىمەن «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا تٷيٸنٸ تارقايتىن مەسەلەلەردٸ اتىن اتاپ, تٷسٸن تٷستەپ كەتسەك.
ۇلتتىق جوبا اياسىندا ەلٸمٸزدٸڭ 11 قالاسىنداعى 16 ٸرٸ كەسٸپورىندا قورشاعان ورتاعا شىعاراتىن ۋلى زاتتاردى تٶمەندەتۋ ٸسٸ قولعا الىنعانى بەلگٸلٸ. بۇدان باسقا تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار مەن ٶندٸرٸستٸك قالدىقتاردى ٶڭدەۋ جەنە ۋتيليزاتسييالاۋ, بالقاش كٶلٸندەگٸ سۋ اعىنىن رەتتەۋ, ارال تەڭٸزٸنٸڭ سولتٷستٸك بٶلٸگٸن سۋ قورىن 35%-عا دەيٸن ارتتىرۋ جەنە ەلٸمٸزدەگٸ ورمان القاپتارىن كەڭەيتۋ ٸسٸ ۇلتتىق جوبانىڭ باستى باعدارىنا اينالدى.
قر ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ بٷگٸندە العا قويعان ماقساتتاردىڭ قالاي ٸسكە اسىپ جاتقانى جايىندا حالىققا ەسەپ بەردٸ. ٸرٸ قالالارداعى ٶندٸرٸس ورىندارى اتموسفەراعا ۋلى زاتتاردى كٶپتەپ شىعارىپ, حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا ايتارلىقتاي كەسٸرٸن تيگٸزٸپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس. 2021 جىلى «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا كەسٸپورىنداردىڭ قورشاعان ورتاعا شىعاراتىن ۋلى زاتتار مٶلشەرٸن 803,8 مىڭ تونناعا دەيٸن ازايتۋدى كٶزدەگەن ەدٸ. ٶكٸنٸشكە وراي, 2021 جىلى جوبا ٶز دەڭگەيٸندە ورىندالماعانىن ايتۋعا تيٸسپٸز. ٶتكەن جىلى ەلٸمٸزدەگٸ كەسٸپورىنداردىڭ قورشاعان ورتاعا شىعاراتىن ۋلى زاتتاردىڭ 655 مىڭ تونناعا دەيٸن كەمٸدٸ.
ال 2022 جىلدىڭ سوڭعى التى ايىندا بۇل كٶرسەتكٸشتٸڭ 293 مىڭ توننانى (2022 جىلى 755 مىڭ تونناعا دەيٸن قىسقارتۋ كٶزدەلگەن) قۇراعان. قازٸرگٸدەي قيىن كەزەڭدە ٶندٸرٸس ورىنداردا ەكولوگييالىق مەسەلەلەردٸ وڭ باعىتتا شەشۋ وڭاي شارۋا ەمەس. بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن قوماقتى قارجى كەرەك.
ال «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا قاتتى تۇرمىستىق جەنە ٶندٸرٸستٸك قالدىقتاردى ٶڭدەۋ مەن ۋتيليزاتسييالاۋ ٸسٸ جوسپارعا ساي ٸسكە اسىپ جاتقانى كٶڭٸلگە قۋانىش ۇيالاتادى.
ايتالىق, 2021 جىلى قاتتى تۇرمىستىق زاتتاردىڭ ٶڭدەۋ مەن ۋتيليزاتسييالاۋ ٸسٸ 20%-عا دەيٸن ارتتىرۋ كٶزدەلسە, 2021 جىلى جوسپار 21,1%-عا ارتىعىمەن ورىندالعان. ال 2022 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 24%-عا جەتكٸۋ جوسپارلانسا, ٷستٸمٸزدەگٸ جىلدىڭ 6 ايىندا بۇل باعىتتاعى جۇمىستار 23%-عا ورىندالعانىن بايقاۋعا بولادى. الدا ەلٸ التى اي ۋاقىت بار ەكەنٸن ەسكەرسەك بيىل قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى ٶڭدەۋ ٸسٸ ايتارلىقتاي كەڭەيە تٷسەتٸنٸن بايقاۋعا بولادى.
ٶندٸرٸستٸك قالدىقتاردى ٶڭدەۋ مەن ۋتيليزاتسييالاۋ ٸسٸ 2021 جىلى 38%-عا دەيٸن ورىندالىپ, مەجە تولىقتاي ٸسكە اسقان. ال بيىل بۇل باعىتتاعى كٶرسەتكٸشتٸ 40%-عا دەيٸن جەتكٸزۋ كٶزدەلگەن-دٸ. سوڭعى 6 ايدا اتقارىلعان جۇمىستارعا نازار اۋدارساق, ٶندٸرٸستٸك قالدىقتاردى ٶڭدەۋ مەن ۋتيليزاتسييالاۋ ٸسٸ 35%-عا دەيٸن جەتكەنٸن بايقايمىز. دەمەك جىل اياعىنا دەيٸن جوسپارلاعان ٸسٸ ارتىعىمەن ورىندالاتىنىن باعامداۋعا بولادى.
مٸنە, «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسى ەكٸ جىلدىڭ ٸشٸندە ٶزٸنە نەتيجەسٸن بەرٸپ, ەلٸمٸزدٸڭ تىنىسىن اشا تٷسكەندەي بولدى. الداعى ۋاقىتتا وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى ٶرٸستەتٸپ, ماڭىزدى جۇمىستاردى جالعاستىرا بەرۋٸمٸز كەرەك.
