Freedom Inside '26

«Jasyl Qazaqstan» jobasy eki jylda ekologiialyq máselelerdi qanshalyqty sheshti?

«Jasyl Qazaqstan» jobasy eki jylda ekologiialyq máselelerdi qanshalyqty sheshti?
Ekologiia elimizdegi ózekti máselelerdiń biri desek bolady. Áńgimeniń ashyǵyn aitar bolsaq, ekologiialyq máseleler adamdardyń áreketinen týyndap otyrǵany jasyryn emes. Iri qalalardaǵy aýa tazalyǵy, turmystyq qaldyqtardy óńdeý, kásiporyndardan shyǵatyn ýly zattardyń kólemin qysqartý mańyzdy másele.

Búginde QR Úkimeti qorshaǵan ortany qorǵaý, ekologiialyq ahýaldy retteý maqsatynda «Jasyl Qazaqstan» Ulttyq jobasyn júzege asyrýda. Taiaýda QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi «Jasyl Qazaqstan» jobasy boiynsha atqarylǵan jumystarǵa qatysty esep berdi.

Qazaqstanda sheshimin tappai otyrǵan ekologiialyq máseleler jetip artylady. Jyldar boiy qordalaǵanǵan máselelerdi bir kúnde sheship tastaý múmkin emes. Osyny basshylyqqa alǵan atqarýshy bilik búgingi kúnde ózekti degen ekologiialyq máselelerdi anyqtap, úlken iske bel býyp, bilek sybana kirisken bolatyn.

Sonymen «Jasyl Qazaqstan» Ulttyq jobasy aiasynda túiini tarqaityn máselelerdi atyn atap, túsin tústep ketsek.
Ulttyq joba aiasynda elimizdiń 11 qalasyndaǵy 16 iri kásiporynda qorshaǵan ortaǵa shyǵaratyn ýly zattardy tómendetý isi qolǵa alynǵany belgili. Budan basqa turmystyq qatty qaldyqtar men óndiristik qaldyqtardy óńdeý jáne ýtilizatsiialaý, Balqash kólindegi sý aǵynyn retteý, Aral teńiziniń Soltústik bóligin sý qoryn 35%-ǵa deiin arttyrý jáne elimizdegi orman alqaptaryn keńeitý isi ulttyq jobanyń basty baǵdaryna ainaldy.


QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi búginde alǵa qoiǵan maqsattardyń qalai iske asyp jatqany jaiynda halyqqa esep berdi. Iri qalalardaǵy óndiris oryndary atmosferaǵa ýly zattardy kóptep shyǵaryp, halyqtyń densaýlyǵyna aitarlyqtai kesirin tigizip otyrǵany jasyryn emes. 2021 jyly «Jasyl Qazaqstan» Ulttyq jobasy aiasynda kásiporyndardyń qorshaǵan ortaǵa shyǵaratyn ýly zattar mólsherin 803,8 myń tonnaǵa deiin azaitýdy kózdegen edi. Ókinishke orai, 2021 jyly joba óz deńgeiinde oryndalmaǵanyn aitýǵa tiispiz. Ótken jyly elimizdegi kásiporyndardyń qorshaǵan ortaǵa shyǵaratyn ýly zattardyń 655 myń tonnaǵa deiin kemidi.

Al 2022 jyldyń sońǵy alty aiynda bul kórsetkishtiń 293 myń tonnany (2022 jyly 755 myń tonnaǵa deiin qysqartý kózdelgen) quraǵan. Qazirgidei qiyn kezeńde óndiris oryndarda ekologiialyq máselelerdi oń baǵytta sheshý ońai sharýa emes. Bul baǵyttaǵy jumystardy iske asyrý úshin qomaqty qarjy kerek.

Al «Jasyl Qazaqstan» Ulttyq jobasy aiasynda qatty turmystyq jáne óndiristik qaldyqtardy óńdeý men ýtilizatsiialaý isi josparǵa sai iske asyp jatqany kóńilge qýanysh uialatady.

Aitalyq, 2021 jyly qatty turmystyq zattardyń óńdeý men ýtilizatsiialaý isi 20%-ǵa deiin arttyrý kózdelse, 2021 jyly jospar 21,1%-ǵa artyǵymen oryndalǵan. Al 2022 jyly bul kórsetkish 24%-ǵa jetkiý josparlansa, ústimizdegi jyldyń 6 aiynda bul baǵyttaǵy jumystar 23%-ǵa oryndalǵanyn baiqaýǵa bolady. Alda áli alty ai ýaqyt bar ekenin eskersek biyl qatty turmystyq qaldyqtardy óńdeý isi aitarlyqtai keńeie túsetinin baiqaýǵa bolady.


Óndiristik qaldyqtardy óńdeý men ýtilizatsiialaý isi 2021 jyly 38%-ǵa deiin oryndalyp, meje tolyqtai iske asqan. Al biyl bul baǵyttaǵy kórsetkishti 40%-ǵa deiin jetkizý kózdelgen-di. Sońǵy 6 aida atqarylǵan jumystarǵa nazar aýdarsaq, óndiristik qaldyqtardy óńdeý men ýtilizatsiialaý isi 35%-ǵa deiin jetkenin baiqaimyz. Demek jyl aiaǵyna deiin josparlaǵan isi artyǵymen oryndalatynyn baǵamdaýǵa bolady.

Mine, «Jasyl Qazaqstan» Ulttyq jobasy eki jyldyń ishinde ózine nátijesin berip, elimizdiń tynysyn asha túskendei boldy. Aldaǵy ýaqytta osy baǵyttaǵy jumystardy óristetip, mańyzdy jumystardy jalǵastyra berýimiz kerek.