استانادا جانۋارلارعا قاتىستى زاڭنامانى كۇشەيتۋ جانە جاڭا ايىپپۇلدار ەنگىزۋ ماسەلەسى قارالدى، دەپ حابارلايدى Dala News.
«جانۋاردى باسپاناسىز قالدىرۋ، ياعني ونى پاناجايعا تاپسىرماي تاستاپ كەتۋ ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك ەنگىزىلەدى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، بىرەۋ جانۋاردى لاقتىرىپ كەتسە، جەكە تۇلعالارعا 30 اەك (129 750 تەڭگە)، قايتالانسا 60 اەك (259 500 تەڭگە) ايىپپۇل سالىنادى. لاۋازىمدى تۇلعالارعا 50 اەك (216 250 تەڭگە)، قايتالانسا 100 اەك (432 500 تەڭگە). زاڭدى تۇلعالارعا 100 اەك (432 500 تەڭگە)، قايتالانسا 200 اەك (865 000 تەڭگە) ايىپپۇل قاراستىرىلعان»، – دەدى ءىىم ۆيسە-مينيستر نۇركەن شاربييەۆ سەنات كۋلۋارىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا، جانۋارلارعا قاتىگەزدىك ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك تە كۇشەيتىلەدى.
«اكىمشىلىك كودەكستىڭ 47-بابى بويىنشا جانۋارلارعا قاتىگەزدىك جاساۋ. ەگەر بۇل قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىق بەلگىلەرىن قامتىماسا، جەكە تۇلعالار ءۇشىن ايىپپۇل قازىرگى 5 اەك-تەن 30 اەك-كە (129 750 تەڭگە)، لاۋازىمدى تۇلعالار ءۇشىن 10-نان 50 اەك-كە (216 250 تەڭگە) دەيىن وسەدى. قايتالانعان جاعدايدا جەكە تۇلعالار ءۇشىن 20-دان 50 اەك-كە (216 250 تەڭگە)، ال لاۋازىمدى تۇلعالار ءۇشىن 40-تان 100 اەك-كە (432 500 تەڭگە) دەيىن ۇلعايادى»، – دەدى ول.
سونىمەن قاتار جانۋارلاردى ۇستاۋ، كۇتىپ-باعۋ جانە سەرۋەندەتۋ تالاپتارىن بۇزعانى ءۇشىن دە جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلەدى.
«جەكە تۇلعالار ءۇشىن ايىپپۇل 10-نان 15 اەك-كە (64 875 تەڭگە)، لاۋازىمدى تۇلعالار ءۇشىن 20-دان 30 اەك-كە (129 750 تەڭگە)، زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن 30-دان 40 اەك-كە (173 000 تەڭگە) دەيىن ۇلعايادى»، – دەپ ناقتىلادى ۆيسە-مينيستر.
قازىرگى تاڭدا بۇل وزگەرىستەر ماجىلىستە قارالىپ جاتىر.
سونىمەن بىرگە سەناتتا جانۋارلارعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ تۋرالى زاڭعا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەر دە تالقىلاندى. قۇجات جۇمىس توبىنىڭ بەس وتىرىسىندا قارالىپ، 300-دەن استام ازاماتتىڭ ءوتىنىشى تۇسكەن. تالقىلاۋعا سەناتورلار، مەملەكەتتىك ورگاندار، زووقورعاۋشىلار مەن قوعام وكىلدەرى قاتىسقان.
سەناتورلار قاراۋسىز جانۋارلار ماسەلەسىنە قاتىستى الاڭداۋشىلىق جوعارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ايماقتاردان دا كوپتەگەن شاعىم تۇسكەن.
ەكولوگيالىق «تازا قازاقستان» اكسياسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ بۇل ماسەلەنىڭ ادام جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ تومەندىگىنەن تۋىندايتىنىن ايتىپ، تالاپتاردى كۇشەيتۋدى تاپسىرعان.
سەنات ءبىرقاتار ماڭىزدى تۇزەتۋلەر ۇسىندى. اتاپ ايتقاندا، قاڭعىباس جانۋارلار سانىن رەتتەۋ ءتارتىبى مەن مەرزىمىن ءار ءوڭىردىڭ ءماسليحاتتارى وزدەرى انىقتاۋى ۇسىنىلدى.
بۇعان دەيىن ءماجىلىس قابىلداعان نۇسقادا پاناجايعا تۇسكەن جانۋارلاردى بەس كۇننەن كەيىن ەۆتانازيا جاساۋ قاراستىرىلعان بولاتىن.
سەناتورلار بۇل تاسىلدەن باس تارتۋدى ۇسىندى جانە ەۆتانازيانى جانۋارلار سانىن رەتتەۋ قۇرالى رەتىندە قولدانباۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇل كەزدەيسوق ەمەس. ءبىز بۇگىن تەك زاڭ نورمالارىن عانا ەمەس، جانۋارلار سانىن رەتتەۋ ماسەلەسىن دە تالقىلاپ وتىرعان جوقپىز. ءبىز ادامگەرشىلىك، جاۋاپكەرشىلىك جانە قانداي قوعام قۇرىپ جاتقانىمىز تۋرالى ايتىپ وتىرمىز»، – دەدى سەناتور ارمان وتەعۇلوۆ.
ونىڭ سوزىنشە، قاڭعىباس جانۋارلاردىڭ كوبەيۋىنىڭ باستى سەبەبى – يەلەرىنىڭ جاۋاپسىزدىعى.
«جوعالعان، تاستالعان، باقىلاۋسىز كوبەيگەن ءۇي جانۋارلارى كوشەلەردى تولتىرىپ جاتىر. ناقتى باقىلاۋ مەن جاۋاپكەرشىلىك بولمايىنشا، بۇل ماسەلە قايتا-قايتا قايتالانا بەرەدى. قوعام ءوز ۇستانىمىن انىق ءبىلدىردى: قاتىگەز جانە فورمالدى شارالار قابىلدانبايدى. ادامدار بەي-جاي شەشىمدەردى ەمەس، ويلانىپ قابىلدانعان، تەڭگەرىمدى جانە گۋمانيستىك ءتاسىلدى تالاپ ەتەدى»، – دەدى ول.
سەناتور ەۆتانازيا تەك ەرەكشە جاعدايلاردا عانا قولدانىلۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«قوعام نازارىن ەڭ سەزىمتال ماسەلە – جانۋارلاردى ەۆتانازيالاۋ ماسەلەسى اۋدارىپ وتىر. الايدا ەۆتانازيا – ساندى رەتتەۋ ءتاسىلى ەمەس، ەڭ سوڭعى شارا. ول تەك ەرەكشە جاعدايلاردا، جانۋاردىڭ سوزىلمالى اۋرۋى بولىپ، ءومىر ساپاسى ناشارلاعان كەزدە، ۆەتەرينار دارىگەردىڭ قورىتىندىسى نەگىزىندە عانا قولدانىلۋى مۇمكىن»، – دەدى ول.
زاڭ جوباسىندا جانۋارلاردى مىندەتتى تۇردە چيپتەۋ ۇسىنىلعان. بۇل ولاردى تىركەۋ مەن باقىلاۋدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان.
سونداي-اق جانۋارلاردى كوبەيتۋ مەن ساتۋعا قاتىستى تالاپتار دا كۇشەيتىلەدى. ەندى ولاردى بەرۋ نەمەسە ساتۋ تەك تىركەۋ بولعان جاعدايدا عانا مۇمكىن بولادى.
سەنات ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەردى ەسكەرە وتىرىپ، زاڭ جوباسىن ماجىلىسكە قايتارۋدى ۇسىندى.
«جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ، كوميتەت زاڭ جوباسىنىڭ جەكەلەگەن باپتارىن قولداماۋدى جانە ولاردى جاڭا رەداكسيادا قاراۋ ءۇشىن ماجىلىسكە قايتارۋدى ۇسىنادى»، – دەپ قورىتىندىلادى ارمان وتەعۇلوۆ.
