استانادا جانۋارلارعا قاتىستى زاڭنامانى كٷشەيتۋ جەنە جاڭا ايىپپۇلدار ەنگٸزۋ مەسەلەسٸ قارالدى, دەپ حابارلايدى Dala News.
«جانۋاردى باسپاناسىز قالدىرۋ, ياعني ونى پاناجايعا تاپسىرماي تاستاپ كەتۋ ٷشٸن ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸك ەنگٸزٸلەدٸ. قاراپايىم تٸلمەن ايتقاندا, بٸرەۋ جانۋاردى لاقتىرىپ كەتسە, جەكە تۇلعالارعا 30 اەك (129 750 تەڭگە), قايتالانسا 60 اەك (259 500 تەڭگە) ايىپپۇل سالىنادى. لاۋازىمدى تۇلعالارعا 50 اەك (216 250 تەڭگە), قايتالانسا 100 اەك (432 500 تەڭگە). زاڭدى تۇلعالارعا 100 اەك (432 500 تەڭگە), قايتالانسا 200 اەك (865 000 تەڭگە) ايىپپۇل قاراستىرىلعان», – دەدٸ ٸٸم ۆيتسە-مينيستر نۇركەن شەربيەۆ سەنات كۋلۋارىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, جانۋارلارعا قاتىگەزدٸك ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸك تە كٷشەيتٸلەدٸ.
«ەكٸمشٸلٸك كودەكستٸڭ 47-بابى بويىنشا جانۋارلارعا قاتىگەزدٸك جاساۋ. ەگەر بۇل قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىق بەلگٸلەرٸن قامتىماسا, جەكە تۇلعالار ٷشٸن ايىپپۇل قازٸرگٸ 5 اەك-تەن 30 اەك-كە (129 750 تەڭگە), لاۋازىمدى تۇلعالار ٷشٸن 10-نان 50 اەك-كە (216 250 تەڭگە) دەيٸن ٶسەدٸ. قايتالانعان جاعدايدا جەكە تۇلعالار ٷشٸن 20-دان 50 اەك-كە (216 250 تەڭگە), ال لاۋازىمدى تۇلعالار ٷشٸن 40-تان 100 اەك-كە (432 500 تەڭگە) دەيٸن ۇلعايادى», – دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار جانۋارلاردى ۇستاۋ, كٷتٸپ-باعۋ جەنە سەرۋەندەتۋ تالاپتارىن بۇزعانى ٷشٸن دە جاۋاپكەرشٸلٸك كٷشەيتٸلەدٸ.
«جەكە تۇلعالار ٷشٸن ايىپپۇل 10-نان 15 اەك-كە (64 875 تەڭگە), لاۋازىمدى تۇلعالار ٷشٸن 20-دان 30 اەك-كە (129 750 تەڭگە), زاڭدى تۇلعالار ٷشٸن 30-دان 40 اەك-كە (173 000 تەڭگە) دەيٸن ۇلعايادى», – دەپ ناقتىلادى ۆيتسە-مينيستر.
قازٸرگٸ تاڭدا بۇل ٶزگەرٸستەر مەجٸلٸستە قارالىپ جاتىر.
سونىمەن بٸرگە سەناتتا جانۋارلارعا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋ تۋرالى زاڭعا ەنگٸزٸلگەن تٷزەتۋلەر دە تالقىلاندى. قۇجات جۇمىس توبىنىڭ بەس وتىرىسىندا قارالىپ, 300-دەن استام ازاماتتىڭ ٶتٸنٸشٸ تٷسكەن. تالقىلاۋعا سەناتورلار, مەملەكەتتٸك ورگاندار, زووقورعاۋشىلار مەن قوعام ٶكٸلدەرٸ قاتىسقان.
سەناتورلار قاراۋسىز جانۋارلار مەسەلەسٸنە قاتىستى الاڭداۋشىلىق جوعارى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ايماقتاردان دا كٶپتەگەن شاعىم تٷسكەن.
ەكولوگييالىق «تازا قازاقستان» اكتسيياسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇل مەسەلەنٸڭ ادام جاۋاپكەرشٸلٸگٸنٸڭ تٶمەندٸگٸنەن تۋىندايتىنىن ايتىپ, تالاپتاردى كٷشەيتۋدٸ تاپسىرعان.
سەنات بٸرقاتار ماڭىزدى تٷزەتۋلەر ۇسىندى. اتاپ ايتقاندا, قاڭعىباس جانۋارلار سانىن رەتتەۋ تەرتٸبٸ مەن مەرزٸمٸن ەر ٶڭٸردٸڭ مەسليحاتتارى ٶزدەرٸ انىقتاۋى ۇسىنىلدى.
بۇعان دەيٸن مەجٸلٸس قابىلداعان نۇسقادا پاناجايعا تٷسكەن جانۋارلاردى بەس كٷننەن كەيٸن ەۆتانازييا جاساۋ قاراستىرىلعان بولاتىن.
سەناتورلار بۇل تەسٸلدەن باس تارتۋدى ۇسىندى جەنە ەۆتانازييانى جانۋارلار سانىن رەتتەۋ قۇرالى رەتٸندە قولدانباۋ كەرەك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بۇل كەزدەيسوق ەمەس. بٸز بٷگٸن تەك زاڭ نورمالارىن عانا ەمەس, جانۋارلار سانىن رەتتەۋ مەسەلەسٸن دە تالقىلاپ وتىرعان جوقپىز. بٸز ادامگەرشٸلٸك, جاۋاپكەرشٸلٸك جەنە قانداي قوعام قۇرىپ جاتقانىمىز تۋرالى ايتىپ وتىرمىز», – دەدٸ سەناتور ارمان ٶتەعۇلوۆ.
ونىڭ سٶزٸنشە, قاڭعىباس جانۋارلاردىڭ كٶبەيۋٸنٸڭ باستى سەبەبٸ – يەلەرٸنٸڭ جاۋاپسىزدىعى.
«جوعالعان, تاستالعان, باقىلاۋسىز كٶبەيگەن ٷي جانۋارلارى كٶشەلەردٸ تولتىرىپ جاتىر. ناقتى باقىلاۋ مەن جاۋاپكەرشٸلٸك بولمايىنشا, بۇل مەسەلە قايتا-قايتا قايتالانا بەرەدٸ. قوعام ٶز ۇستانىمىن انىق بٸلدٸردٸ: قاتىگەز جەنە فورمالدى شارالار قابىلدانبايدى. ادامدار بەي-جاي شەشٸمدەردٸ ەمەس, ويلانىپ قابىلدانعان, تەڭگەرٸمدٸ جەنە گۋمانيستٸك تەسٸلدٸ تالاپ ەتەدٸ», – دەدٸ ول.
سەناتور ەۆتانازييا تەك ەرەكشە جاعدايلاردا عانا قولدانىلۋى تيٸس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«قوعام نازارىن ەڭ سەزٸمتال مەسەلە – جانۋارلاردى ەۆتانازييالاۋ مەسەلەسٸ اۋدارىپ وتىر. الايدا ەۆتانازييا – ساندى رەتتەۋ تەسٸلٸ ەمەس, ەڭ سوڭعى شارا. ول تەك ەرەكشە جاعدايلاردا, جانۋاردىڭ سوزىلمالى اۋرۋى بولىپ, ٶمٸر ساپاسى ناشارلاعان كەزدە, ۆەتەرينار دەرٸگەردٸڭ قورىتىندىسى نەگٸزٸندە عانا قولدانىلۋى مٷمكٸن», – دەدٸ ول.
زاڭ جوباسىندا جانۋارلاردى مٸندەتتٸ تٷردە چيپتەۋ ۇسىنىلعان. بۇل ولاردى تٸركەۋ مەن باقىلاۋدى كٷشەيتۋگە باعىتتالعان.
سونداي-اق جانۋارلاردى كٶبەيتۋ مەن ساتۋعا قاتىستى تالاپتار دا كٷشەيتٸلەدٸ. ەندٸ ولاردى بەرۋ نەمەسە ساتۋ تەك تٸركەۋ بولعان جاعدايدا عانا مٷمكٸن بولادى.
سەنات ۇسىنىلعان تٷزەتۋلەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, زاڭ جوباسىن مەجٸلٸسكە قايتارۋدى ۇسىندى.
«جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, كوميتەت زاڭ جوباسىنىڭ جەكەلەگەن باپتارىن قولداماۋدى جەنە ولاردى جاڭا رەداكتسييادا قاراۋ ٷشٸن مەجٸلٸسكە قايتارۋدى ۇسىنادى», – دەپ قورىتىندىلادى ارمان ٶتەعۇلوۆ.
