بٷگٸن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ٶكٸمٸمەن ەرۇلان جاماۋباەۆ قر ۇلتتىق بانكٸ تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالدى. وسىلايشا قاسىم-جومارت توقاەۆ بٸرەر جىل بۇرىن اتتاي قالاپ, قاسىنا ارنايى الدىرىپ العان ٶز كەڭەسشٸسٸن بۇرىنعى ورتاسىنا قايتاردى. Dalanews.kz بۇل نەنٸ بٸلدٸرەتٸنٸن سارالاپ كٶرۋگە تىرىستى.
يە, 2024 جىلى پرەزيدەنتتٸڭ كەڭەسشٸسٸ بولعانعا دەيٸن ەرۇلان جاماۋباەۆ قر پرەمەر-مينيستٸرٸنٸڭ ورىنباسارى - قارجى مينيسترٸ لاۋازىمىن اتقارعان. وندا دا ول "اسپاننان اياعى سالبىراپ تٷسكەن" شەندٸ-شەكپەندٸلەردٸڭ قاتارىنان ەمەس. ول - 1998 جىلدان باستاپ 2014 جىلعا دەيٸنگٸ ارالىقتا ۇلتتىق بانكتە قاتارداعىدان لاۋازىمدى قىزمەتكە دەيٸن كٶتەرٸلگەن ٶز سالاسىنداعى ەڭبەكقور ادامداردىڭ بٸرٸ. سول سەبەپتٸ دە ەرۇلان جاماۋباەۆتىڭ ەسٸمٸ قارجى سالاسىنداعىلار ٷشٸن جاقسى تانىس.
پٸكٸرلەر:
"ۇلتتىق بانك تٶراعاسىنىڭ تاعى بٸر ورىنباسارى پايدا بولدى. وندا دا بٸرٸنشٸ. يە, ورتالىق بانك باسشىسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى دەگەن لاۋازىم بۇعان دەيٸن بولماعان. بۇل جاڭا لاۋازىمعا بۇرىنعى قارجى مينيسترٸ ەرۇلان جاماۋباەۆ كەلدٸ. ول قانداي دەپارتامەنتتەرگە جاۋاپتى بولادى, ول جاعى ەزٸرگە بەلگٸسٸز", دەپ جازادى ەكونوميست اندرەي چەبوتارەۆ.
"مەنٸڭ ويىمشا, بۇل تاعايىنداۋ مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق بانكتٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸ تۋراسىندا ايتقانىنا بايلانىستى: "...قازٸر ٷكٸمەتپەن تىعىز ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس جٷرگٸزٸلەتٸن ناعىز ۋاقىت. بٸز تەۋەلسٸزبٸز, ٶزٸمٸزگە ٶزٸمٸز قوجامىز دەگەن بۇرىنعى قاعيدات ەندٸ جۇمىس ٸستەمەيدٸ, ٶيتكەنٸ قازٸرگٸ ەل ەكونوميكاسى باسىنداعى جاعداي ەرەكشە… بەلسەندٸ ارالاسۋسىز سىرتتان باقىلاۋ بولۋى مٷمكٸن, بٸراق قارجى سەكتورى ٷشٸن بۇل دابىلدى جاعداي. ٶيتكەنٸ ۇلتتىق بانك شەشٸمدەرٸنە ىقپال ەتۋ ىقتيمالدىعى جوعارى" دەپ جازادى ەكونوميست ەددار شامسۋتدينوۆ جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا.
مامانداردىڭ بۇل ارادا الىستان وراعىتىپ ايتىپ وتىرعانى نە جاعداي?
بٸرٸنشٸدەن, جاماۋباەۆتىڭ كەزٸندە (قارجى مينيسترٸ بولىپ تۇرعاندا) كەزەڭ-كەزەڭدٸ قامتيتىن جالپىعا بٸردەي دەكلاراتسييانى ٸس جٷزٸندە ەنگٸزۋ شارالارى قولعا الىنعان. سونداي-اق سونىڭ باسشىلىعىمەن قارجى مينيسترلٸگٸ موبيلدٸ اقشا اۋدارىمىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋ مەسەلەسٸن كٶتەرگەن. يدەالدى بولماسا دا بۇل شارالار دەندەپ ەنگٸزٸلٸپ جاتقانى بەلگٸلٸ. ياعني, جاماۋباەۆتىڭ باستاماشىلدىق قاسيەتٸ بار, ونىڭ ٷستٸنە ٶز سالاسىن جەتٸك بٸلگەندٸكتەن دە ول باتىل قادامدارعا بارۋدا تايساقتاي بەرمەيدٸ.
بەرٸنەن بۇرىن, بٷگٸندەرٸ ٷكٸمەت پەن بيزنەس قاۋىمداستىق قىزىل كەڭٸردەك بولىپ تالقىلاپ جاتقان قوسىمشا قۇن سالىعى مٶلشەرلەمەسٸن ٶسٸرۋ باستاماسى وسى جاماۋباەۆتىڭ كەزٸندە قولعا الىنعان ەدٸ. جاماۋباەۆتىڭ ۆەدومستۆوسى ول كەزدە, ياعني 2023 جىلى قوسىمشا قۇن سالىعىن 12 پايىزدان 16 پايىزعا كٶتەرۋدٸ ۇسىنعان. كٶپتەگەن نارازىلىقتان كەيٸن پرەزيدەنت: "قوسىمشا قۇن سالىعىن 12 پايىزدان 16 پايىزعا كٶتەرۋ مەسەلە شەشٸمٸ بولمايدى" دەپ كەسٸپ ايتىپ, بۇل باستاما ول كەزدە ورتا جولدان توقتاعان. الايدا بٷگٸن وعان قايتا قوزعاۋ سالىنىپ جاتقانى بەلگٸلٸ. مٷمكٸن جاماۋباەۆتىڭ كەزٸندە قوسىمشا قۇن سالىعى بويىنشا ەزٸرلەنگەن ۇسىنىم ەندٸ "كونسەرۆاتسييادان" الىنىپ, جاۋاپتى تۇلعانىڭ باستاماسىمەن قولدانىسقا ەنگٸزٸلٸپ جٸبەرۋٸ دە مٷمكٸن بە, قالاي?..
قوسىمشا قۇن سالىعى مٶلشەرلەمەسٸن ٶسٸرۋ ارقىلى ۇلتتىق قورعا تٷسەتٸن قوسىمشا قاراجات كٶزٸ اشىلادى. بۇل بيۋدجەت تاپشىلىعى جاعدايىندا كەرەكتٸ شارا رەتٸندە العا تارتىلۋدا. مۇندايدا ينفلياتسيياعا سالماق تٷسەرٸ حاق. وسى اراعا كەلگەندە, ٷكٸمەت پەن ۇلتتىق بانك مٷددەسٸ تۇرعىسىندا قاراما-قايشىلىقتار تۋىنداۋى ىقتيمال. ينفلياتسييا دەمەكشٸ, قاڭتاردا ول بولجامدى كٶرسەتكٸشتەن اسىپ, ٷكٸمەت بۇل رەتتە قاتاڭ شارا قابىلداماعان ۇلتتىق بانكتٸ ايىپتاعان ەدٸ. وسى جاعىنان العاندا, ٶزٸندٸك ميسسيياسى بار ەرۇلان جاماۋباەۆتىڭ ۇلتتىق بانككە كەلۋٸمەن الدا بٸزدٸ بازالىق مٶلشەرلەمەگە قاتىستى دا "توسىن سىي" كٷتٸپ تۇرۋى ىقتيمال...
