كٶرشٸمنٸڭ ەكٸ بالاسى بار. بەستە جەنە جەتٸدە. بٸردە, قاراپ وتىرسام, كٶرشٸم باققا كٸرٸپ, قىزىنا گازوندى قالاي تازالاۋ كەرەكتٸگٸن ٷيرەتٸپ جاتىر ەكەن. كٶگالشاپقىشتى قالاي دۇرىس بۇراۋ كەرەكتٸگٸن بايىپتاپ تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ. سول مەزەتتە ٷيدەن ەيەلٸ شىعىپ, بٸردەڭە دەدٸ. كٶرشٸ ورنىنان تۇرىپ, وعان جاۋاپ قاتتى. ەپ-سەتتە قايتا بۇرىلا بەرٸپ ەدٸ, قىزىنىڭ شٶپ شەتٸندەگٸ گٷلزارداعى بٸر تٷپ گٷلدٸ قيىپ تٷسٸرگەنٸن كٶرٸپ, كٶزٸ شاتىناپ كەتتٸ. اشۋى بۇرق ەتتٸ. كٶرشٸ-قولاڭعا ماقتانام دەپ سونشا ۋاقىتتان بەرٸ ٶسٸرٸپ كەلە جاتقان كٶز قۋانىشىنان ايىرىلىپ قالۋ وڭاي بولمادى. سول كەزدە ٷي الدىندا تۇرعان ەيەلٸ جىلدام باسىپ ولاردىڭ جانىنا كەلدٸ دە: «قىمباتتىم, بٸز گٷل ەمەس, بالا ٶسٸرٸپ جاتىرمىز, سونى ۇمىتپاشى...» دەگەنٸ. كٶرشٸمنٸڭ ەيەلٸ اتا-انانىڭ بالا الدىندا ٶزٸنٸڭ ارتىقشىلىعىن ۇمىتپاۋى كەرەكتٸگٸن ەدەمٸ ەسكە سالدى. بالا مەن ونىڭ ٶزٸن سىيلاي بٸلۋ قاسيەتٸ ٶتە ماڭىزدى. سىنعان, بٷلٸنگەن, قيراعان دٷنيەلەردٸڭ بەرٸنەن دە زور ماڭىزعا يە. شاعىلعان تەرەزە, قيراعان ٷستەل, سىنعان تەرەلكەنٸ ەندٸ قايتا ورنىنا كەلتٸرۋ مٷمكٸن ەمەس. گٷلدەردٸ دە تٸرٸلتە المايسىز. ەر اتا-انا قيراندىلار اراسىندا بالاسىنىڭ رۋحىن سىندىرىپ الماۋى تيٸستٸگٸن ەستە ساقتاۋى كەرەك. ەر بالا ٶمٸر قۋانىشىن ەكە-شەشەسٸنٸڭ تەلٸمٸنەن ۇعىناتىنىن ۇمىتپاۋىمىز لەزٸم.
[caption id="attachment_9518" align="alignright" width="266"]
بٸرنەشە اپتا بۇرىن سپورتتىق كوستيۋم ساتىپ الۋعا دٷكەنگە باردىم. دٷكەننٸڭ يەسٸمەن كەزدەسٸپ, ەسكٸ تانىسىم بولعاندىقتان, بٸراز سٶيلەسٸپ قالدىق. اتا-انانىڭ مٸندەتٸ تۋرالى ەڭگٸمەلەستٸك. ول ٶزٸنٸڭ جاقىندا وتباسىمەن قوناققا بارعانى تۋرالى ايتتى. قىدىرىپ بارعان ٷيٸندە ونىڭ جەتٸ جاسار قىزى ٸشٸپ تۇرعان سۋىن ىدىسىمەن قولىنان تٷسٸرٸپ الىپتى. ٷلكەندەردٸڭ بارلىعى ٶبەكتەپ, سۋدى سٷرتٸپ العان سوڭ, كٸشكەنتاي قىز: «باسقا اتا-انالار قۇساپ ماعان ۇرىسپاعاندارىڭىزعا راحمەت. مەنٸڭ دوستارىمنىڭ ەكە-شەشەلەرٸ سٸزدەرگە ۇقسامايدى: ولار بالالارىنا ۇرسىپ, ايىپتاپ, بۇدان بىلاي كٶزٸڭە قاراپ جٷر دەپ ايتار ەدٸ. سٸزدەردٸڭ سولاي ايتپاعاندارىڭىز قانداي جاقسى!», – دەپتٸ.
بٸردە تانىستارىمنىڭ ٷيٸندە تٷسكٸ اس ٸشٸپ وتىرعام. ولاردىڭ بەس جاسار بالاسى بٸر ستاقان سٷتتٸ تٶگٸپ الدى. دوستارىم بالاعا زەكٸپ, ۇرسا باستادى. سول كەزدە مەن ٶزٸمنٸڭ سٷتٸمدٸ ٶتٸرٸكتەن تٶگە سالدىم. قىرىق سەگٸز جاسقا كەلگەنشە ەر نەرسەنٸ تٶگٸپ الاتىنىمدى ايتىپ, ەپتەر-تەپتەرٸم شىعىپ اقتالدىم. كٸشكەنە بالا قۋانىپ كەتتٸ. ال, ەكە-شەشەسٸ مەنٸڭ سٶزٸمنٸڭ تٶركٸنٸن تٷسٸنٸپ, لەزدە باسىلدى. قايتالاپ وتىرماسا, وقىعانىڭنىڭ بەرٸ تەز ارادا ۇمىت بولادى.
شاعىلعان تەرەزە, قيراعان ٷستەل, سىنعان تەرەلكەنٸ ەندٸ قايتا ورنىنا كەلتٸرۋ مٷمكٸن ەمەس. گٷلدەردٸ دە تٸرٸلتە المايسىز. ەر اتا-انا قيراندىلار اراسىندا بالاسىنىڭ رۋحىن سىندىرىپ الماۋى تيٸستٸگٸن ەستە ساقتاۋى كەرەك. ەر بالا ٶمٸر قۋانىشىن ەكە-شەشەسٸنٸڭ تەلٸمٸنەن ۇعىناتىنىن ۇمىتپاۋىمىز لەزٸم.
جۋىردا بٸر عالىم تۋرالى ماقالا وقىدىم. ودان سۇحبات العان جۋرناليست كٶپ ادامنىڭ اراسىنان سۋىرىلىپ, ەرەكشەلەنٸپ تۇراتىندىعىنىڭ سەبەبٸن سۇراپتى. عالىم وعان بىلايشا جاۋاپ بەرگەن. ونىڭ ەرەكشەلەنۋٸنە اناسى سەبەپكەر بولىپتى. ەكٸ جاسىندا بيٸكتە تۇرعان سٷتتٸ الىپ ٸشپەك بولعان بالا ونى تٶگٸپ الادى. مۇنى كٶرگەن شەشەسٸ: «ٷيدٸ ەدەمٸلەپ شاشىپ تاستاپسىڭ عوي. مۇنشا سٷتتٸڭ تٶگٸلگەنٸن ەشقاشان كٶرمەپپٸن. وبال-اق. ەندٸ تٶگٸلٸپ قالعان سوڭ ەشتەڭە ٸستەي المايمىز. قالاساڭ كٸشكەنە وينا, سوسىن ەكەۋمٸز بۇل جەردٸ بٸرگە جينايىق», – دەيدٸ. بالا سٷتكە اياعىن سالىپ, ارى-بەرٸ جٷرٸپ وينايدى. سوندا شەشەسٸ: «بٸلەسٸڭ بە, بوتاقان, ٷيدٸ شاشقان سوڭ, ونى سوڭىنان مٸندەتتٸ تٷردە جيناۋ كەرەك. نەمەن جينايسىڭ? سورعىشپەن بە, ورامالمەن بە? نەمەن جيناعىڭ كەلەدٸ?», – دەپ سۇرايدى. كٸشكەنتاي بالا سورعىشتى الىپ, اناسى ەكەۋٸ تٶگٸلگەن سٷتتٸ سٷرتٸپ الادى.
[caption id="attachment_9519" align="alignleft" width="305"]
«سەنٸڭ كٸشكەنتاي قولدارىڭ ٷلكەن قۇتى سٷتتٸ كٶتەرە المادى. ەندٸ اۋلاعا بارىپ, كٸشكەنتاي قولدارعا سۋ تولتىرىلعان قۇتىنى بەرٸپ, قالاي كٶتەرەتٸنٸن بايقايىق», – دەپ, بالاسىن دالاعا الىپ شىعىپ, قۇتىنىڭ اۋزىن جاۋىپ, ونى بالاسىن ارلى-بەرلٸ تاسىتادى. كەرەمەت ساباق! سولاي ەمەس پە?!
عالىم وسى وقيعانى ٶربٸتٸپ, سول كٸشكەنتاي كٷنٸندە-اق قاتەلٸك جاساۋدان قورىقپاۋ كەرەكتٸگٸن تٷسٸنگەنٸن ايتىپتى. كەرٸسٸنشە, قاتەلٸك دەگەن جاڭانى تانۋعا باستايتىن جول ەكەنٸن ۇعىنعانىن, سول وقيعانىڭ ارقاسىندا ٶزٸنە دەگەن سەنٸمٸ ارتقانىن ايتىپتى. ال, بۇنداي قادام عىلىمي تەجٸريبەنٸڭ نەگٸزٸن قۇرايدى. تەجٸريبە جٷزەگە اسپاسا دا, ونىڭ كٶمەگٸمەن ٶتە كەرەكتٸ نەرسەنٸ بٸلە الامىز.
ەر اتا-انا عالىمنىڭ اناسىنداي بالاسىمەن سٶيلەسۋدٸ بٸلسە!
وسىنداي تاعى بٸر وقيعانى كٶپ جىل بۇرىن راديودان ەستٸگەن ەدٸم. جاس كەلٸنشەك جۇمىستان شىعىپ, ٷيٸنە اسىعىپ كەلە جاتادى. اسىعىس جٷرەمٸن دەپ كٶلٸگٸمەن الدىنداعى كٶلٸكتٸڭ جيەگٸن سٷرٸپ كەتەدٸ. جۋىردا عانا كٷيەۋٸ سىيلاعان جاپ-جاڭا كٶلٸگٸن بٷلدٸرٸپ العانىنا قاتتى قامىعىپ, جىلايدى. كٷيەۋٸمە نە ايتام دەپ ويلايدى. الدىنداعى كٶلٸكتٸڭ يەسٸ وعان باسۋ ايتادى. دەگەنمەن, مەشينەنٸڭ جەنە ونىڭ قۇجاتىنىڭ نٶمٸرلەرٸمەن الماسۋى كەرەكتٸگٸن العا تارتادى. كەلٸنشەك قۇجاتتاردى اقتارىپ وتىرعاندا اراسىنان بٸر پاراق سۋسىپ جەرگە تٷسەدٸ. «ەگەر الدا-جالدا جولدا بٸردەڭە بولسا, جانىم, ەسٸڭدە بولسىن, مەن مەشينەنٸ ەمەس, سەنٸ سٷيەم!...» دەپ كٷيەۋٸ حات جازىپ قالدىرىپتى.
بالامىزدىڭ رۋحى كەز كەلگەن ماتەريالدى قۇندىلىقتان مىڭ ەسە ماڭىزدى ەكەنٸن ۇمىتپايىق. وسى قاعيدا ٷنەمٸ ەستە بولسا, بالاڭىزدىڭ جٷرەگٸندەگٸ ٶزٸنە دەگەن سەنٸمٸ مەن ماحابباتى كەز كەلگەن گٷلزاردان جىلدام جايقالىپ شىعادى.
اۋدارعان شىنار ەبٸلدە
