جاڭا قازاقستان قۇرۋ تۋرالى باستاما كٶتەرٸلگەنٸنە التى جىلعا جۋىق ۋاقىت ٶتتٸ. وسى ارالىقتا قوعامدا نە ٶزگەردٸ? ەلدٸڭ ساياسي كەڭٸستٸگٸندە ٸلگەرٸلەۋ بايقالا ما? بۇل ساۋالدارعا مەجٸلٸس دەپۋتاتى ايدوس سارىم جاۋاپ بەرٸپ, قازٸرگٸ جاعدايدى اشىق تالقىلاپتى, دەپ جازادى Dalanews.kz.
دەپۋتاتتىڭ پايىمىنشا, قازاقستاندا بيلٸك اۋىسقاننان بەرٸ قوعامدا تٷرلٸ پٸكٸرلەر قالىپتاستى. حالىقتىڭ بٸر بٶلٸگٸ «بەرٸ جامان» دەگەن ۇستانىمدا بولسا, كەلەسٸ بٸر توبى «بەرٸ جاقسى» دەگەنگە سەنەدٸ. مۇنداي جاعداي نازارباەۆ تۇسىندا دا بولعان, بٸراق ول كەزدە ماقتاۋ سٶزدەر قاتتىراق, ال سىندار بەسەڭدەۋ ەستٸلەتٸن. قازٸر, كەرٸسٸنشە, سىن اشىق ايتىلىپ, ماقتاۋلار بەسەڭدەگەن. بٸراق بۇل ەكٸ كٶزقاراس تا بٸر ادامنىڭ ساناسىندا ەركٸن ٷيلەسٸپ, قاتار ٶمٸر سٷرە بەرەدٸ.
سارىم سوڭعى جىلدارى قوعامدا «نازارباەۆتىڭ كەزٸندە جاقسى ەدٸ» دەگەن ساعىنىش سەزٸمٸنٸڭ كٷشەيٸپ كەلە جاتقانىن مويىندايدى.
«قازٸر ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ەلباسىنىڭ «مەن كەتكەن سوڭ ەلٸ ٶكٸنەسٸڭدەر» دەگەن سٶزٸ جيٸ تاراپ جٷر. شىن مەنٸندە, بۇل نوستالگييا – قالىپتى جاعداي. الداعى سايلاۋلاردا سول «ەسكٸ قازاقستاندى» اڭسايتىن كٷشتەر قايتادان بوي كٶرسەتۋٸ ەبدەن مٷمكٸن», – دەيدٸ دەپۋتات.
سارىمنىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستاندا قازٸر جاڭا ساياسي مەدەنيەت پەن جاڭا ەرەجەلەر قالىپتاسىپ جاتىر. ەسٸرەسە, كەيٸنگٸ ۋاقىتتا بيلٸككە كەلگەن ادامدار ناقتى مەسەلەلەردٸ ميتينگپەن ەمەس, جٷيەلٸ جۇمىس ارقىلى شەشۋگە بولاتىنىن تٷسٸنە باستاعان.
«كٶپ ادام بيلٸككە كەلمەي تۇرىپ, ەموتسييامەن سٶيلەپ, بيلٸكتٸ سىنعا الىپ جاتادى. ال پارلامەنتكە كەلگەن سوڭ اقپاراتتىڭ شىنايى كٶلەمٸن, مەملەكەتتٸڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن كٶرٸپ, كٶزقاراسى ٶزگەرٸپ جاتادى. قازٸر پارلامەنت وسىنداي الاڭعا اينالدى. بۇل – جاڭا مەدەنيەتتٸڭ بەلگٸسٸ», – دەيدٸ ول.
ايدوس سارىم قازٸر بيلٸك وپپوزيتسييانى مٷلدە جوققا شىعارمايتىنىن, كەرٸسٸنشە, ناقتى ۇستانىمى بار كٷشتەرمەن جۇمىس ٸستەۋگە مٷددەلٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بۇرىن پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ بٷكٸل ساياسي الاڭدى ٶزٸ باسقارىپ, بەرٸن باقىلاۋدا ۇستاۋعا تىرىسسا, قازٸر جاعداي كٷردەلەنگەن. مەملەكەت شەشٸم قابىلداعاندا بۇرىنعىعا قاراعاندا كٶپ تاراپتىڭ پٸكٸرٸن ەسكەرەدٸ, ساياسي پروتسەستەر كٷردەلەندٸ», – دەيدٸ دەپۋتات.
سۇقبات بارىسىندا دەپۋتات كوررۋپتسييا مەسەلەسٸنە دە توقتالىپ, قازٸرگٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەر ٷشٸن جاعداي قيىنداي تٷسكەنٸن ايتتى.
«قازٸر مەملەكەتتٸك قىزمەتكەر بولۋ بۇرىنعىداي جايلى جۇمىس ەمەس. اشىقتىق ارتتى, باقىلاۋ كٷشەيدٸ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارالار كٷشەيتٸلدٸ. جەمقورلىق بۇرىن دا بولدى, قازٸر دە بار, بٸراق ەرەجەلەردٸڭ ٶزگەرگەنٸن بەرٸ تٷسٸنە باستادى. سوندىقتان قازٸر بيلٸككە اشكٶزدٸكپەن كەلۋ قاۋٸپتٸ ەكەنٸن سەزەتٸندەر كٶبەيدٸ», – دەيدٸ ايدوس سارىم.
جۋرناليستٸڭ «جاڭا قازاقستان» دەگەن باستامادان جۇرت ٷلكەن نەتيجە كٷتٸپ, كٶڭٸلٸ قالدى ەمەس پە?» دەگەن سۇراعىنا دەپۋتات بىلاي جاۋاپ بەرگەن:
«شىن مەنٸندە, قوعامدا بۇرىن-سوڭدى بولماعان تەرەڭ ٶزگەرٸستەر بولىپ جاتىر. بٸراق بەرٸ بٸردەن بٸلٸنبەيدٸ. الداعى بٸرنەشە جىلدا وسى ٶزگەرٸستەر تۇراقتى ينستيتۋتتارعا اينالىپ, نەتيجە بەرەدٸ دەپ ويلايمىن. ەڭ باستىسى – ادام ٶمٸرٸنٸڭ قۇنى ارتىپ, قوعامنىڭ ٷنٸ بيلٸككە جەتەتٸن بولدى. بۇل جەتٸستٸكتٸ قازٸر بيلٸكتٸ سىناۋشىلاردىڭ ٶزٸ مويىنداپ جٷر».
سارىم بولاشاقتا قازاقستاننىڭ ساياسي الاڭىندا جاڭا كٷشتەر پايدا بولاتىنىنا سەنٸمدٸ. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, قوعامدا جاڭا يدەيالار مەن ناقتى يدەولوگيياسى بار پارتييالار قالىپتاسۋى تيٸس.
«ساياساتتى ايقاي-شۋ مەن ميتينگ ارقىلى ەمەس, ناقتى جوسپارمەن, جٷيەلٸ جۇمىسپەن جاساۋ كەرەك. ەسكٸ لوزۋنگتارمەن قوعامدى ٶزگەرتە المايمىز», – دەپ سٶزٸن تٷيٸندەدٸ دەپۋتات.
ەسكەرتۋ: ايدوس سارىمنىڭ shapalaq.kz سايتىنا بەرگەن سۇقباتى نەگٸزٸندە ەزٸرلەندٸ.
