ەسٸموۆ ورنىن بوساتادى

ەسٸموۆ ورنىن بوساتادى
«الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ احمەتجان ەسٸموۆ استانا كٷنٸ مەرەكەسٸنەن كەيٸن ورنىن بوساتادى». وسىنداي قاۋەسەت ەل اراسىن كەزٸپ جٷر. ەسٸموۆ مىرزانى ەكٸمدٸكتەن بۇعان دەيٸن دە بٸرنەشە رەت كەتٸرٸپ ٷلگەرگەن جۇرت, بۇل جولعى سىبىستى شىنايى اقپارات دەپ وتىر.

الماتى قالاسىن ۇزاق ۋاقىت باسقارعان ۆيكتور حراپۋنوۆتان كەيٸن وسى ەسٸموۆ بولسا كەرەك. 2008 جىلى سەۋٸر ايىندا ەكٸم بولىپ تاعايىندالعان ول قالانىڭ ٶسۋ-ٶركەندەۋٸ ٷشٸن ٶز حالٸنشە ەڭبەك ەتتٸ. بٸراق قالا حالقى مەن جۋرناليستەر قاۋىمى ٷنەمٸ ەكٸمدٸ سىناۋمەن كەلەدٸ. وعان قىستا قاردىڭ ۋاقتىلى كٷرەلمەۋٸ, تازالىقتىڭ ناشارلاۋى, ۇلتتىق رەڭكتەگٸ شارالاردىڭ از ۇيىمداستىرىلاتىندىعى, قالاداعى بازارلاردىڭ بٸرٸنەن سوڭ بٸرٸ ٶرتەنۋٸ, اينالما جولدار كەزٸندە سٷرٸلگەن باسپانالارعا ماردىمسىز ٶتەماقى تٶلەنگەنٸ, مەدەنيەت سالاسىنا كٶڭٸل اۋدارۋدىڭ ازايۋى, قالا جولدارىن جاڭارتۋ كەزٸندە شەتتەگٸ شاعىن كٶشەلەردٸڭ جٶندەلمەۋٸ, ت.ب. مەسەلەلەر تٷرتكٸ بولدى. ەلٸ دە بولسا الىپ مەگاپوليستٸڭ دامۋ دەڭگەيٸنە كٶڭٸلٸ تولمايتىن جۇرت كٶپ. كەيبٸر ساراپشىلار الماتىنىڭ باياۋ دامۋىنا ەكٸمشٸلٸك كٸنەلٸ ەمەس دەگەندٸ ايتادى. وعان الماتىنىڭ ەل استاناسى مەرتەبەسٸنەن ايىرىلۋى جەنە ساياسي, ەكونوميكا قۇرىلىمدارىنىڭ استاناعا شوعىرلانۋى سەبەپ دەگەن ۋەج بٸلدٸرەدٸ.

ەندٸ بٸر توپ ەسٸموۆ ەكٸم بولعالى بەرٸ قالادا كەپتەلٸستٸڭ ازايعانىن, ەكٸمنٸڭ داقپىرتسىز جولايرىقتارىن كٶبەيتٸپ, قارا بازارلاردى جٶنگە سالعانىن ايتادى. ەسٸرەسە, ەسٸموۆ ەكٸم بولعان 6 جىلدىڭ ٸشٸندە الماتى قالاسىندا وننان استام جولايرىقتارى ٸسكە قوسىلىپ, قالاداعى كٶلٸك قوزعالىسى بٸر جٶنگە تٷسكەنٸن جەتٸستٸك دەپ باعالايتىندار دا بار.

بٸزدٸڭشە, احمەتجان ەسٸموۆ الماتى قالاسى ەكٸمدٸگٸنەن بوسايدى دەگەن سٶزدٸڭ جانى بار. بۇعان دەيٸن ەلٸمٸزدەگٸ باستى قالالار مەن وبلىستاردىڭ تٸزگٸنٸن ۇستاعانداردىڭ كٶبٸ اۋىسىپ ٷلگەردٸ. تٸپتٸ, كەيبٸر ايماقتاردىڭ بٸرنەشە باسشىسى ورنىن بوساتىپ, جاڭا باسشىلار تاعايىندالدى. تەك اۋىسپاعان ەسٸموۆ قانا.

ەسٸموۆ ەندٸ قايدا بارادى? بۇل جاعى بٸزگە بەيمەلٸم. اۋىلشارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنە بارادى دەگەن سىبىس بار.

احمەتوۆ الماتىعا كەلەدٸ...

Даниял
Даниял
الماتىعا ەكٸم بولىپ شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ احمەتوۆ كەلەدٸ. بۇل دا جوعارىدان جەتكەن ەڭگٸمەنٸڭ بٸر ٷزٸگٸ. دانيال احمەتوۆ ٷكٸمەتتٸ باسقارعان جىلدار قازاقستاننىڭ دامۋ دەڭگەيٸ جوعارى بولعانىن ەكونوميكالىق ساراپشىلار جيٸ ايتادى. 2004-2007 جىلدار ارالىعى ەل ەكونوميكاسى ارتىپ, ەلەۋمەتتٸ سالادا نەدەۋٸر ٸلگەرٸلەۋ بولدى. قازٸر شقو-نى باسقارعانىنا جارتى جىلدان استى. وبلىستىڭ ەلەۋمەتتٸك سالاسىنا, ەسٸرەسە سٷت, بال ٶندٸرٸسٸنە ايرىقشا كٶڭٸل بٶلۋدٸ قولعا العان احمەتوۆ وتاندىق ٶندٸرٸستٸ دامىتۋ ٷشٸن بار كٷشٸن سارپ ەتەتٸنٸن ٸسپەن دەلەلدەپ جٷر.

الماتىعا احمەتوۆ كەلسە, نەن شاھاردىڭ جاڭا تىنىسى اشىلادى دەگەن ٷمٸت مول. بٸراق شقو-نى قولىنا جاڭا العان ەكٸمدٸ نە ٷشٸن اۋىستىرادى? بۇعان باستى سەبەپ, احمەتوۆتىڭ دەڭگەي-دەرگەيٸ الىپ قالانى دامىتۋعا تولىق جەتەتٸندٸگٸنەن بولسا كەرەك.

ايتپاقشى, احمەتوۆتى پاۆلودار جۇرتشىلىعى دا وبلىستى باسقارۋعا ۇسىنىپ جٷرگەن كٶرٸنەدٸ. ولار كٶزٸقاراقتى ەكٸمنٸڭ ايماققا باسشى بولىپ كەلۋٸن قالايتىندىقتارىن ايتىپ جٷر. بۇعان دەيٸن احمەتوۆ پاۆلودارعا ەكٸم بولىپ كەلەدٸ ەكەن دەگەن ەڭگٸمە ەل اراسىنا تارادى.

شىعىسقا قۇل-مۇحاممەد بارادى

mukhtar_a_kul_mukhammed
mukhtar_a_kul_mukhammed
بۇدان بۇرىن, پرەزيدەنت سايلاۋىنىڭ الدىندا «مۇحتار قايدا بارادى?» دەگەن شاعىن ساراپتاما جاساعان ەدٸك. سوڭعى بٸرەر جىلدا پرەزيدەنتتٸڭ كەڭەسشٸسٸ بولعان مۇحتار قۇل-مۇحاممەد سايلاۋدى ويداعىداي ٶتكٸزسە مينيسترلٸكتٸڭ, ياكي باسقا بٸر ماڭىزدى سالانىڭ باسشىسى بولۋى مٷمكٸندٸگٸ ايتىلعان. مۇحتار مىرزا سايلاۋدى جوعارى دەڭگەيدە ٶتكٸزدٸ. بۇل جولى سايلاۋ مەرەكە ٸسپەتتٸ بولدى دەسەك, قاتەلەسپەيمٸز. ۇسىنىس پەن سۇرانىستىڭ اراسىندا ەشقانداي كەلٸسپەۋشٸلٸك بولماعان جاعدايدا, مەرەكە بولاماي قايتسٸن?! بٸراق ەشقانداي باسشىلىق قىزمەت, ٸرٸ لاۋازىم بۇيىرماعانىنا تاڭىرقاعان جۇرت كٶپ. ەدەتتە, پرەزيدەنتتٸڭ كٶزٸنە تٷسۋ وڭاي ەمەس. پرەزيدەنت اپپاراتىنىڭ بٷگٸنگٸ باسشىسى نۇرلان نىعماتۋلين  «نۇر وتان» پارتيياسى تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى بولعان كەزٸن جاقسى پايدالانا بٸلدٸ. بۇرىنعىنىڭ كومسومولدارىنداي, زىرىلداپ جٷرٸپ, جارعاق قۇلاعى جاستىققا تيمەي, ەل مەن جەردٸ ارالادى. قازٸرگٸ قىزمەتٸنە سول كەزدەگٸ ەبجٸل ٸستەرٸ سەپتەستٸ دەيتٸندەر كٶپ. ال مۇحتار قۇل-مۇحامەد تە نىعماتۋليننەن كەم تٷسكەن جوق, اي بويى ايماق بٸتكەندٸ ارالاپ شىقتى. دەمەك, مۇحتاردىڭ جاي كەڭەسشٸ بولۋى مٷمكٸن ەمەس...

سونىمەن, جۇرت مۇحتار ابرارۇلىن شقو-نىڭ ەكٸمٸ بولادى دەپ جٷر. بٸزدٸڭشە, قيسىنعا كەلەتٸن بايلام. بۇعان دەيٸن بيلٸكتٸڭ ەر ساتىسىنان ٶتكەن بٸلٸكتٸ مامان رەتٸندە ول وبلىستى ويداعىداي باسقارا الاتىنىنا سەنٸم كەمٸل. سونداي-اق, ٶڭٸر جۇرتشىلىعى مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتٸ ەلشٸل, ەلگەزەك باسشى رەتٸندە جاقسى قۇرمەتتەيدٸ.

الداعى بٸرەر اپتانىڭ ٸشٸندە ەلٸمٸزدە ٸرٸ تاعايىنداۋلار مەن ورىن ٶزگەرتۋلەر بولادى دەگەن سىبىس بار. نەدە بولسا, استانا كٷنٸ مەرەكەسٸنەن كەيٸن بٸلەتٸن بولامىز.