ەرمەك كەلiمسەيiت: «جەرگە جەكە مەنشiك قۇقىعىن بەرۋگە بولمايدى دەگەندi تٷسiنبەيمiن»
سٶز باسىندا ەرمەك كەلiمسەيiت ٶزiنiڭ تەجiريبەسiمەن بٶلiستٸ.
«جەر پايىن ەسەپتەگەن ۋاقىتتا شارۋاشىلىقتا ەڭبەك ەتكەن ادامداردىڭ بارلىعىن — بالا-شاعاسىنا دەيiن قوسىپ ەسەپتەدiك. اۋىلدا ەڭبەك ەتكەن مۇعالiمدەر, مەديتسينا قىزمەتكەرلەر, مەدەنيەت سالاسىنداعى ماماندار — وسىلاردىڭ بەرiن قوسىپ ەسەپتەپ, ولارعا پاي ٷلەسi تيەسiلi بولىپ ەسەپتەلدi. ياعني, سوۆحوزداعى, كولحوزداعى بار جەرلەردi ادامداردىڭ سانىنا بٶلiپ, بiر ادامعا شاققاندا قانشادان كەلسە, سونى ەر وتباسىعا ٶزiنە تيەسiلi قاعازىن قولىنا ۇستاتتىق. سول ارقىلى زاڭدى ورگاندارعا بارىپ, بەكiتتiرiپ, جەر اكتiلەرiن الدى. بiرەۋلەر جەردi جاقسى, بiرەۋلەر ناشار پايدالاندى», – دەيدi ە.كەلiمسەيiت.
ارداگەرلەر كەڭەسiنiڭ تٶراعاسى 2003 جىلى قابىلدانعان جەر كودەكسiندە اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەرگە جەكە مەنشiككە قۇقىق بەرۋ مەسەلە كٶتەرiلگەن. سودان بەرi 13 جىل ٶتتi. وسى ۋاقىتتا جەكە مەنشiككە ٶتكەن جەر اۋماعى ٷلكەن ەمەس.
«جالپى رەسپۋبليكادا 272 ملن گەكتار جەر بولسا, اۋىل شارۋشىلىعى باعىتىنداعى جەرلەردiڭ اۋماعى 200 ملن گەكتاردان اسادى. سونىڭ 100,8 ملن گەكتارى اينالىمدا جٷر. سول جەردiڭ قازiر 1, 3 ملن گەكتارى عانا, ياعني 1 پايىزدان استامى عانا 13 جىلدا جەكە مەنشiككە ٶتكەن. قالعان جەرلەر سول قالپى جاتىر. بۇل نەنi كٶرسەتەدi? اۋىلدىڭ دامىماي, مەشەۋلەپ وتىرعانىن كٶرسەتەدi. ينۆەستيتسييا كەلمەي جاتىر, ٷكiمەتتiڭ بەرگەن دەمەۋ قارجىسى شىعىندى جابۋعا عانا جەتەدi. اۋىلدى دامىتامىز, كٶتەرەمiز دەگەن باعىتتا جەر كودەكسiنە ەنگiزiلگەن ٶزگەرتۋلەردiڭ كەيبiر جەرiندە ارتىق كەتكەن جەرلەرi بار, ەرينە. ودان كەيiن حالىققا دەر كەزiندە تٷسiندiرمەگەندiكتەن دە تولقۋ تۋعىزعانىن مويىنداۋ كەرەك», – دەدi ول.
ارداگەر قازاقستان ازاماتتارىنا جەرگە جەكە مەنشiك قۇقىعىن بەرۋگە بولمايدى دەگەن پiكiردi تٷسiنبەيتiنiن ايتتى.
«جەكە مەنشiك قۇقىعىندا جەر بولۋى مٷمكiن ەمەس دەپ جاتىر. وسىنى مەن تٷسiنبەيمiن. جەكە مەنشiك مۇناي اعىزاتىن ۇڭعىماسى بار ەلدەر, جەكە مەنشiگiندە دٷكەنi, اۋرۋحاناسى بار ادامدار جەتەرلiك. بiرنەشە بۋىن ۇرپاق ەڭبەك ەتكەن ازاماتتاردىڭ پاي ٷلەسiنە تيگەن جەرiن جەكە مەنشiككە الۋىنا بiز نەگە قارسى بولامىز. وسى دۇرىس ەمەس, بۇعان كٶڭiل بٶلۋ كەرەك. سول جەرiن جەكە مەنشiككە الا الماسا, بۇل ازاماتتىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىعىنا دا نۇقسان كەلتiرۋi مٷمكiن. بiراق جەردi بەرگەننەن كەيiن, ونى تيiمدi پايدالانۋىن سۇراۋ كەرەك. وسى باعىتتا بiراز جۇمىس iستەۋiمiز كەرەك. ەلiمiزدiڭ قاۋiپسiزدiگiن دە ەسكەرگەن جٶن. شەكاراعا جاقىن جەرلەر ٶزiمiزدiڭ ازاماتتارعا دا بەرiلمەۋi قاجەت», — دەدi ول.
ال شەتەلدiكتەرگە جەردi مٷلدەم ساتۋعا بولمايدى دەگەن پiكiرiن بiلدiردi الماتى وبلىستىق ارداگەردەر كەڭەسiنiڭ تٶراعاسى.
.