– ەرلان اعا, بٸلۋٸمشە, سٸز فيزيكا-ماتەماتيكا ماماندىعىندا بٸلٸم الدىڭىز. كينو ەلەمٸنە قالاي تاپ بولدىڭىز?
– مەن كينوعا كەزدەيسوق كەلگەن اداممىن. قىزمەتٸم 2005 جىلى «اراي+» اتتى تەلەكانالىنان باستاۋ الدى. ودان كەيٸن «جەتٸسۋ» تەلەارناسىندا جٷرگٸزۋشٸ-رەداكتور بولدىم, سول قىزمەتپەن قاتار مەنەدجەر, مونتاجەر جۇمىسىن اتقارىپ جٷردٸم. الماتى قالاسىنداعى «قازاقستان» ۇلتتىق تەلەارناسىندا, كەلٸسٸمشارتپەن «كتك» تەلەارناسى سونىمەن قاتار, «قازاقستان بارىسى» جارىسىندا قىزمەت ٸستەدٸم. الايدا, تٷپكٸ ماقساتىم كينو سالاسىنا كەلۋ بولاتىن. مٸنە, ودان بەرٸ ەكٸ-ٷش جىل ۋاقىت ٶتٸپتٸ. كينو ەلەمٸنٸڭ قىر-سىرىمەن تانىستىعىم وسىلاي باستالدى.
– ەكٸ جىل ۋاقىت ٸشٸندە «و, لەيلە», «Welcome to Zhetysu», «I love Taldykorgan» فيلمدەرٸ جارىققا شىقتى. رەجيسسەرٸ ٶزٸڭٸز. سول جايلى تولىعىراق بايانداپ بەرسەڭٸز.
– 2016 جىلى تٷسٸرٸلگەن فيلم شورا مەن لەيلە اراسىنداعى عاشىقتىق سەزٸمٸن باستى نىسانعا الدىق. اتالمىش تۋىندىعا مەملەكەت تاراپىنان ەشقانداي قاراجات كەتپەدٸ. وعان «جەتٸسۋ» تەلەارناسى مەن الماتى وبلىسىنىڭ ٸشكٸ ساياسات باسقارماسى قولداۋ كٶرسەتتٸ. تالدىقورعان قالاسىندا تٷسٸرٸلگەن تۋىندىنىڭ ماقساتى ۇلى ماحاببات سەزٸمٸ ارقىلى تالدىقورعان قالاسىنىڭ ەدەمٸ سەۋلەت قۇرىلىسىن كٶرسەتە وتىرىپ, قازٸرگٸ تاڭدا قوعامداعى ماڭىزدى مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸن قوزعاۋ بولدى.
مٸنە, وسى كٷنەن باستاپ سول كارتينا ەسٸمٸزدەن شىقپادى. ارمانىم ورىندالدى. «Welcome to Zhetysu» 2017 جىلدىڭ كٷزٸندە الماتى وبلىسىندا تٷسٸرٸلدٸ. بۇل تۋىندى جەتٸسۋ ٶڭٸرٸنٸڭ كٶرنەكتٸ جەرلەرٸن كينو تٸلٸمەن ناسيحاتتايتىن ەرەكشە جوبا بولدى دەسەم ارتىق ەمەس شىعار.
«I love Taldykorgan» جەتٸسۋدىڭ كٸندٸك قالاسىنىڭ سەۋلەتٸ مەن سالتاناتىن, ادامدار اراسىنداعى سىيلاستىق پەن قۇرمەت, ماحاببات سەزٸمٸن دەرٸپتەيتٸن تۋىندى. ەۋەلگٸدە بۇل ميۋزيكلدٸ قىسقا مەتراجدى فيلم رەتٸندە تٷسٸرۋدٸ ويلاعان ەدٸك. وقيعا جەلٸسٸنٸڭ ٶربۋٸ تٷسٸرۋ توبىن دا, اكتەرلەردٸ دە قىزىقتىرىپ, لەنتا 50 مينۋتقا سوزىلدى. بٸز بۇل جۇمىسىمىزدا جالاڭ اقىل ايتۋدان اۋلاق بولدىق. اۋىل مەن قالا ٶمٸرٸ اراسىنداعى الشاقتىق, ادامداردىڭ دەۋلەتتٸ تۇرمىسى مەن ەلەۋمەتتٸك جاعدايى تٶمەن ورتانىڭ كەرەعار سيپاتىن, تۋعان جەرگە دەگەن قۇرمەت پەن ەلەم تانۋعا دەگەن قۇشتارلىقتىڭ دا قىرلارىن جاستارعا, جالپى كٶرەرمەنگە ۇعىنىقتى جەتكٸزۋگە تىرىستىق.
– فيلمدەرگە اعىلشىن اتاۋىن بەرٸپسٸزدەر, ونىڭ سەبەبٸ نەدە?
– جازۋ – بەلگٸلٸ بٸر ەرٸپتەردٸڭ جيىنتىعى عانا ەمەس, ۇلتتىڭ ٶزٸندٸك بولمىسىن تانىتاتىن تاڭبالار جٷيەسٸ, سول ۇلتتىڭ تاريحى, مەدەنيەتٸنٸڭ تاڭبالانعان جەدٸگەرٸ. ەر حالىقتىڭ رۋحاني, مەدەني ٶسۋٸن, عىلىمى مەن بٸلٸمٸنٸڭ, بارلىق سالاداعى دامۋ دەڭگەيٸن كٶرسەتەتٸن ماڭىزى زور ەلەۋمەتتٸك-مەدەني قۇبىلىس.
جازۋ ارقىلى ٶتكەن مەن بٷگٸنگٸ جەنە بولاشاق ٶمٸرٸمٸز جالعاستىق تابادى دەگەن نيەتپەن فيلمدەرگە اعىلشىن اتاۋىن بەردٸك. اتاۋ لاتىن ەلٸپبيٸنە قاراي ەلٸ دۇرىستالىپ, ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن.
– ەڭ قىزىعى, ەكٸ فيلمنٸڭ دە تٷسٸرۋ جۇمىستارى ەكٸ ايعا جەتەر-جەتپەس ۋاقىتتا اياقتالعان ەكەن...
– ەركٸم ەرتٷرلٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. الدىمەن بارلىعىن باسىمىزدا «پٸسٸرٸپ» الامىز. كٶبٸنە جۇمىس ستسەناريي قيىندىعىنا بايلانىستى. ەدەتتە بٸر تولىقمەتراجدى فيلمنٸڭ تٷسٸرٸلۋ بارىسى 10-15 كٷنگە كەتەدٸ. بٸراق تٷسٸرٸلۋ بارىسىنان گٶرٸ دايىندىق جۇمىستارى كٶپ ۋاقىتتى الادى.
– فيلم تٷسٸرۋگە ارنايى تاپسىرىس الاسىزدار ما?
– ەكٸ فيلم دە الماتى وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن تٷسٸرٸلدٸ. سىرتتان تاپسىرىس بيىل تٷستٸ. ٶتكەن جىلى «اتلاح» اتتى تاريحي فيلم تٷسٸرٸلگەن بولاتىن. تٷسٸرٸلٸمگە رەسەيدەن كەلگەن ماماندار, قازاقستانداعى كينوكومپانييامەن كەلٸسٸمشارت جاساپ, دەرەكتٸ فيلمگە تٷسٸرۋدٸ جوسپارلاعان ەكەن. سوعان رەجيسسەر رەتٸندە شاقىردى.
– تٷسٸرٸلٸم بارىسىنىڭ قىزىعى مەن قيىندىعى تۋرالى ايتىپ بەرسەڭٸز...
– الداعى جوسپارلارىڭىزبەن بٶلٸسسەڭٸز. قازٸر قانداي جوبالارمەن اينالىسىپ جاتىرسىز?
– وسى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 11 سىنىپتىڭ تٷلەكتەرٸنە قاتىستى, ياعني ۇبت, بٸلٸم سالاسىنا ارنالعان فيلم تٷسٸرۋ جوسپاردا. فيلم تٷسٸرٸلٸمٸ قىركٷيەك ايىندا باستالادى.
جەتٸسۋ كينوكومپانيياسى, قازٸرشە (كينودەپارتامەنت) وسى جەتٸسۋ تەلەارناسى بازاسىندا اشقان بولاتىنبىز. الداعى ۋاقىتتا بارلىبەك سىرتتانوۆ, مۇقالي جالايىر باتىر, ٸليياس جانسٷگٸروۆ, راقىمجان قوشقارباەۆ سىندى تانىمال تۇلعالارعا ارناپ 4 دەرەكتٸ فيلم تٷسٸرەمٸز دەپ جوسپار قۇردىق. دەل قازٸرگٸ ۋاقىتتا «ٸليياس» اتتى دەرەكتٸ فيلمنٸڭ تٷسٸرٸلٸمٸن باستاپ كەتتٸك.
– ەڭگٸمەڭٸزگە راقمەت!
بالجان قايراتقىزى, الماتى وبلىسى
