ەرٸكتٸلەر العىس ٷشٸن عانا ەڭبەك ەتەدٸ
كەز كەلگەن سالاداعى سيياقتى, ۆولونتەرلاردى دا قورعاۋعا كەپٸلدٸك بەرەتٸن زاڭنامالىق رەتتەۋ شارالارى قاجەت. سوندىقتان 2016 جىلى قازاقستاندا «ۆولونتەرلٸك قىزمەت تۋرالى» زاڭ قابىلداندى.
بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە ەرٸكتٸلەر قوعامداستىقتارىنىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى ەرتٷرلٸ, ولار مۇقتاج جاندارعا كٶمەك كٶرسەتۋدەن باستاپ, العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋگە دەيٸن جالعاسا بەرەدٸ.
بٸر قىزىعى, قازٸرگٸ كەزدە كٶپتەگەن ادامدار ٶزدەرٸ دە تٷسٸنبەي ەرٸكتٸلەر قاتارىنا قوسىلىپ جٷر. ادامدار قاندايدا بٸر ٸس-شارالارعا قاتىسا قالسا, مىسالى, قايىرىمدىلىق ٸس-شارالارىن ٶتكٸزسە, مارافوندارعا تاسالىسىپ, قوعامدىق جۇمىس كٷندەرٸنە كٶمەكتەسسە, ولاردى ۆولونتەرلٸك ٸس-شارا رەتٸندە تانىتقىسى كەلەدٸ.
ال ەلٸمٸزدٸڭ باس قالاسى – استانادا ۆولونتەرلٸك قىزمەت قالاي دامىپ جاتىر جەنە «استانا جاستارى» كمم قانداي جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋدا? بۇل دا كٶپشٸلٸككە قىزىق دەپ ويلايمىز. مەسەلەن, بٸلەتٸندەر العاشىندا ەلوردادا ەرٸكتٸلەر قىزمەت سونشالىقتى بٸر قالىپتى ٸلگەرٸلەدٸ دەۋگە كەلمەيتٸنٸن ايتادى. بۇعان ەلگٸ كوممۋنالدىق مەملەكەتتٸك مەكەمەنٸڭ ەرٸكتٸلەر قوزعالىسىن دامىتۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى ەلۆيرا ەسمۇحانوۆانىڭ سٶزٸ دەلەل. ول باستاپقى كەزدەرٸ بۇل باعىتتا جۇمىس ٸستەۋ ٶتە قيىن بولعانىن جەتكٸزدٸ. ٶيتكەنٸ, قوعامدا ۆولونتەرلٸككە دەگەن سەنٸمسٸزدٸك جوعارى بولاتىن. اتا-انالار بالالارىنا: «وسىعان ۋاقىتىڭدى بوسقا جۇمساپ جٷرسٸڭ, ودان دا جاقسى وقى, بٸلٸم ال» دەپ اقىل ايتاتىن.
«جەكە جەنە مەملەكەتتٸك كەسٸپورىندار ەرٸكتٸلەر ٸسٸنە تەك ادام رەسۋرستارىن تەگٸن جەنە ەشقانداي جاعدايسىز تارتۋ مٷمكٸندٸگٸ رەتٸندە قابىلدادى. حالىقتىڭ ٶزٸ ەرٸكتٸلەردەن ساقتانىپ, كٶبٸسٸ بۇل ەشنەرسەمەن اينالىسپايتىن ادامدار جەنە ولاردان پايدا جوق دەگەن ۋەج ايتتى. سودان كەيٸن بٸز مەكتەپتەردە, كوللەدجدەردە, تٸپتٸ كٶپتەگەن وتباسىلاردا ەرٸكتٸلەردٸڭ بەت-بەينەسٸنە اينالاتىن ۆولونتەر كوورديناتورلارى بولادى دەپ شەشتٸك. ٶيتكەنٸ, ناقتى ٸس, پايدالى جۇمىس قاشاندا قولداۋ تابادى», – دەيدٸ «استانا جاستارى» ٶكٸلٸ.
جاۋاپتى ماماننىڭ ايتۋىنشا, 2014 جىلى ەلورداداعى العاشقى ۆولونتەرلار كومانداسى ەرٸكتٸ جاساقتاردىڭ نەگٸزگٸ ٸس-ەرەكەتتەرٸن تٷسٸندٸرە وتىرىپ, كەسٸپتٸك باعدار بەرۋ جوباسى ارقىلى جيناقتالعان. سودان كەيٸن ولار بٸرتٸندەپ بولاشاق ۆولونتەرلارمەن ٸس-شارالار ٶتكٸزە باستاعان.
بٷگٸنگٸ تاڭدا ەرٸكتٸلەردٸڭ كٶپتەگەن قىزمەت باعىتتارى بار, ولاردىڭ قاتارىندا سٸز دە ٶزٸڭٸزدٸ سىناپ كٶرە الاسىز. مىسالى, جانۋارلارعا كٶمەكتەسۋگە بولادى, قارتتاردى قولداۋعا دا جەردەمدەسە الاسىز, ناۋقاستاردى كٷتۋدٸڭ دە جولدارى بار, بالالاردىڭ مەسەلەلەرٸن شەشۋگە قول ۇشىن سوزا الاسىز, سەۋلەت ەسكەرتكٸشتەرٸن قالپىنا كەلتٸرۋ, دونورلىق قىزمەت سىندى كٶپتەگەن باعىتتاردا كەز كەلگەن جانعا ورىن تابىلادى. تەك ىنتا مەن نيەت بولسا, جەتكٸلٸكتٸ.
«استانا جاستارى» كەيٸنگٸ بۋىننىڭ ۆولونتەرلٸك قىزمەتٸن دامىتۋ جەنە ناسيحاتتاۋ, جاستار اراسىندا ۆولونتەرلەردٸ ٸرٸكتەۋ جەنە وقىتۋ, ەرٸكتٸلەر ۇيىمدارى مەن قوزعالىستارىنا ەكٸمشٸلٸك, رەسۋرستىق كٶمەك كٶرسەتۋمەن اينالىسادى.
«استانا جاستارى» ۆولونتەرلٸك قوزعالىسىندا ەرٸكتٸلەردٸڭ ورتاشا جاسى 15-16 شاماسىن قۇرايدى. بۇل ناعىز ۋاقىتتى مەندٸ دە ماڭىزدى ەتۋگە, دوستار تابۋعا, جاڭا ەسەر الۋعا جەنە قورشاعان ەلەمگە كٶمەكتەسۋگە تىرىساتىن كەزەڭ دەپ بٸلەمٸز. بٸراق قالالىق شتاب جوباسى ەرٸكتٸلەرٸنٸڭ ورتاشا جاسى 30 جەنە ودان جوعارى جاستاعى ازاماتتاردى قامتيدى. بۇل جوبا حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلعان ساناتىنا نەگٸزدەلگەن», – دەدٸ ەلۆيرا ەسمۇحانوۆا.
ۆولونتەرلٸك مەكتەپ – بۇل ەرتٷرلٸ قالالىق جەنە حالىقارالىق ٸس-شارالارعا قاتىسۋ ٷشٸن ەرٸكتٸلەردٸ وقىتۋعا جەنە ەزٸرلەۋگە باعىتتالعان جوبا. ونىڭ باستى نازارى ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى تەربيەلەۋگە, پاتريوتتىققا باۋلۋعا, ادامگەرگٸشٸلٸككە شاقىرۋعا باعىتتالعان. 2014 جىلدان باستاپ بۇل جوبا ەكٸ كەزەڭدە قىزمەت ەتٸپ كەلەدٸ. سونداي-اق بۇل ەرتٷرلٸ دەڭگەيدەگٸ ٸس-شارالاردى ٶتكٸزۋگە ەرٸكتٸلەردٸ دايىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ايتا كەتۋ كەرەك, باعدارلامادا العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ, كونفليكتولوگييانى زەرتتەۋ, قارىم-قاتىناس دەڭگەيٸن كٶتەرۋ مودۋلدەرٸ بار. 2019 جىلدان باستاپ «ەرٸكتٸلەر مەكتەبٸ» جوباسىندا وقىتۋ 3 باعىت بويىنشا جٷرگٸزٸلدٸ: ەلەۋمەتتٸك ۆولونتەرلٸك, تٶتەنشە جاعدايلار ۆولونتەرلەرٸ جەنە حالىقارالىق ٸس-شارالار ەرٸكتٸلەرٸ.
«وسى جوبانىڭ ارقاسىندا قاتىسۋشىلار بوس ۋاقىتتارىن ەرتاراپتاندىرۋعا جەنە جاڭا دوستار تابۋعا, ۋنيۆەرسيتەتكە تٷسۋ ٷشٸن سەرتيفيكاتتار الۋعا, تٷيٸندەمەلەرٸن ناسيحاتتاۋعا مٷمكٸندٸك الدى», - دەپ اتاپ ٶتتٸ «استانا جاستارى» ۆولونتەرلٸك قوزعالىسىن دامىتۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى.
ەرٸكتٸلەردٸڭ ەرەن ەڭبەكتەرٸنٸڭ ارقاسىندا ٶتكەن جىلى استانالىق 19 مىڭنان استام وتباسى (شامامەن 104 توننا) ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸن, تٷرلٸ قاجەتتٸ زاتتار, تۇرمىستىق تەحنيكا تٷرٸندە كٶمەكتەر العان. ەلٸ كٷنگە مەتسەناتتار مەن «جاقسىلىق كٶزدەرٸ» قوعامدىق قورىنىڭ قاتىسۋىمەن زاعيپ جەنە جالعىزٸلٸكتٸ مٷگەدەك جاندارعا تۇراقتى نەگٸزدە تەگٸن تٷسكٸ اس ۇيىمداستىرىلىپ تۇرادى. 2021 جىلى عانا مۇقتاج جاندارعا 9 مىڭ تاعام جەتكٸزٸلگەن ەكەن.
پرەزيدەنتتٸڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان 2020 جىلعى ۆولونتەر جىلى اياسىندا ەرٸكتٸلەر ۇيىمدارى مەن قوزعالىستارىن بٸرٸكتٸرۋدٸ ۇيىمداستىرۋ, اقپاراتتىق-رەسۋرستىق كٶمەك كٶرسەتۋ, ايماقتاعى ٸس-شارالاردى ەسەپكە الۋ ماقساتىندا اشىلعان ەرٸكتٸلەردٸڭ قالالىق شتابى ەلوردادا وسى ۋاقىتقا دەيٸن جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ. بۇل ۇجىم قالادا ەرٸكتٸلەردٸڭ كٷش بٸرٸكتٸرۋٸنە, تەۋەلسٸز قوزعالىستار سانىن كٶبەيۋٸنە ىقپال ەتۋدە. مەملەكەتتٸك جاستار ساياساتىن ٸسكە اسىرۋ سالاسىندا 15 ۆولونتەرلٸك ۇيىممەن جەنە 20 باستاماشىل توپپەن, 8 ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىممەن, قالا كەسٸپورىندارىمەن, سونىمەن قاتار مەتسەناتتارىمەن تۇراقتى نەگٸزدە ىنتىماقتاستىق جەنە بٸرلەسكەن ٸس-شارالار جٷرگٸزٸلۋ ٷستٸندە. شتاب-پەتەردە 500-دەن استام بەلسەندٸ ەرٸكتٸلەر بار.
قىستىڭ كٶزٸ قىراۋدا استانالىق ەرٸكتٸلەر جالعىزٸلٸكتٸ قارييالاردىڭ, تۇرمىسى تٶمەن وتباسىلاردىڭ, ٶزگە دە مۇقتاج ازاماتتاردىڭ اۋلالارىنداعى قاردى تازالاۋعا كٶمەكتەسەدٸ. مەسەلەن, «قامقورلىق مەكەنجايلارى» جوباسى اياسىندا جالعىزباستى زەينەتكەرلەردٸڭ 60 جەكە اۋلاسىندا قار تازالاۋ شارالارى قولعا الىندى.
«استانا جاستارى» كمك جىل سايىن قالاداعى ۆولونتەرلٸك ايماقتاردى كەڭەيتٸپ كەلەدٸ. مىسالى, 2021 جىلى «قاۋٸپسٸز قالا» جوباسى اياسىندا ەرٸكتٸلەر تۇراقتى نەگٸزدە حالىق ساناعى بويىنشا تٷسٸندٸرمە جۇمىستارىنا قاتىسىپ, گازداندىرۋ بارىسى تۋرالى, جىلىتۋ ماۋسىمى مەن كٶكتەمگٸ سۋ تاسقىنى كەزٸندەگٸ قاۋٸپسٸزدٸك شارالارى جايىندا تٷسٸندٸرمە جۇمىستارىن جٷرگٸزدٸ. سۋعا تٷسۋ ماۋسىمىندا تۇرعىندارعا ٶزٸن-ٶزٸ ساقتاۋ ەرەجەلەرٸن تانىستىردى, قالانىڭ قوعامدىق ورىندارىندا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييانىڭ تارالۋىنا بايلانىستى قورعانىس شارالارىن ناسيحاتتادى, تىيىم سالىنعان زاتتاردى ساتۋ باعىتىنداعى جارنامالىق شارالارعا اتسالىستى. اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ساتاتىن قالالىق جەرمەڭكەلەرگە دە ەرٸكتٸلەر تارتىلدى.
«مەيٸرٸمدٸلٸك مارافونى» ۇلتتىق جوباسىنىڭ جۇمىستارى اياسىندا 2021 جىلدان باستاپ تٷرلٸ مەكەمەلەر, كەسٸپورىندار, ەرٸكتٸ باستاماشىل توپتار قايىرىمدىلىق شارالارىن جٷزەگە اسىرۋعا قول ۇشىن سوزىپ جاتىر. ٶتكەن جىلدىڭ ٶزٸندە 100-گە جۋىق شارۋا شەشٸمٸن تاپتى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ەلٸ دە جالعاسىن تابۋدا. بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلورداداعى ٷەۇ-عا قاراستى 15 ەلەۋمەتتٸك دٷكەندەر قويماسى كٷندەلٸكتٸ زاتتار, جيھازدار, قۇرال-جابدىقتاردى جيناقتاپ, از قامتىلعان وتباسىلارعا تاراتىپ جاتىر.
ەلەۋمەتتٸك جوبالاردان باسقا, ۆولونتەرلار قالالىق جەنە حالىقارالىق ٸس-شارالارعا – فورۋمدارعا, كونتسەرتتەرگە, سپورتتىق ويىندارعا جەنە باسقا دا كٶپتەگەن سالالارعا – گيد, اۋدارماشى, ۇيىمداستىرۋشى, ٷيلەستٸرۋشٸ, توپ جەتەكشٸلەرٸ, يميدجدٸك توپتار, باق-پەن جۇمىس, دوپينگكە قارسى باقىلاۋ رەتٸندە قاتىسادى. ادام رەسۋرستارىن باسقارۋ اعىندارى, ٷي يەسٸ, فوتو جەنە بەينە تٷسٸرۋ, «جاسىل دەلٸز», اقپاراتتىق ٷستەلدەر, كٷزەت, انيماتورلار, ەسكورتتار, بەلگٸلەر جەنە باسقا قىزمەتتەرگە كٶمەكتەسەدٸ.
بىلتىر ەلوردالىق ەرٸكتٸلەر حالىقارالىق جەنە رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە 30 ٸس-شارانى ۇيىمداستىرۋعا قاتىستى. استانانىڭ كەسٸپورىندارى مەن ەرٸكتٸلەر ۇيىمدارى 50 قار تازالاۋ اكتسيياسىن ۇيىمداستىردى. سونداي-اق 110 مەكەنجايعا 2 مىڭنان استام ەرٸكتٸلەر مەن كەسٸپورىنداردىڭ قىزمەتكەرلەرٸ تارتىلدى.
ەلوردالىق ەرٸكتٸلەردٸڭ قىزمەتٸ مەملەكەت نازارىنان دا تىس قالعان ەمەس. مەرەكەلٸك, اتاۋلى داتالاردا, باسقا دا كٷندەرٸ ۆولونتەرلەرعا العىس حاتتار, جەكە سيپاتتامالار, ۇسىنىس حاتتار جەنە سەرتيفيكاتتار ٷلەستٸرٸلەدٸ. وسىلايشا, «استانا جاستارى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتٸك كەسٸپورنىنىڭ 4 ۆولونتەرى پاندەمييا كەزٸندە كٶمەك كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن «حالىق العىسى» مەملەكەتتٸك مەدالدارىمەن, 1 ەرٸكتٸ «قۇرمەت گرامماسى» مەملەكەتتٸك ناگراداسىمەن, 4 ۆولونتەرلٸك قوزعالىس ٶكٸلٸ «التىن جٷرەكتٸ جاندار» ناگرادالارىمەن ماراپاتتالدى. «جومارت جٷرەك» سىيلىعى اياسىندا 1 ۇيىم قالالىق جەنە رەسپۋبليكالىق «جىلدىن ٷزدٸك ٷيىمى» اتاندى, 1 ۇيىم استانا قالاسى بويىنشا «جىلدىن ٷزدٸك قامقورشىسى» سىيلىعىن الدى. 80-نەن استام ەرٸكتٸ ەلوردا ەكٸمٸنٸڭ العىس حاتتارىنا, 30 ەرٸكتٸ اۋدان ەكٸمدەرٸ مەن باسقا دا مەكەمە باسشىلارى قول قويعان العىس حاتتارعا يە بولدى. 1 ۇيىم حالىقارالىق «جىل ۆولونتەرى» سىيلىعىنىڭ «ٸز-تٷزسٸز جوعالعان ادامداردى ٸزدەۋ» نوميناتسيياسى بويىنشا ديپلومىن ەنشٸلەدٸ.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ «بٸز بٸرگەمٸز», «قاۋٸپسٸز قالا», «قامقورلىق مەكەنجايلارى», «ارداگەرلەردٸ ارداقتايىق», «تازا ەلەم» ەرٸكتٸلەر ۇيىمدارىمەن بٸرلەسٸپ 610 اكتسييا ٶتكٸزٸلدٸ. سونىمەن قاتار قايىرىمدىلىق شارالارى اياسىندا 6 700 ازىق-تٷلٸك سەبەتٸ, 30 000 بەتپەردە تاراتىلدى, ىستىق تاماق بەرۋ, كيٸم-كەشەك پەن جيھاز تاراتۋ, وقىتۋ, ادامداردى ٸزدەۋ جەنە تاعى باسقا تٷرٸندە دە ەرٸكتٸلەر جۇمىسى جالعاسىپ كەلەدٸ.
