دٷنيەجٷزٸلٸك بانك جارييالاعان "Kazakhstan Economic Update" اتتى كەزەكتٸ ەسەبٸندە ەلٸمٸزدە سالىق رەفورمالارىن جٷرگٸزۋ جايىنا باسا نازار اۋدارىلىپ, بٸرقاتار سىني پٸكٸر بٸلدٸرٸلەدٸ. دٷنيەجٷزٸلٸك بانك قازاقستان ەكونوميكاسىنا شولۋىندا "پەسسيميستٸك" بولجامعا سٷيەنە وتىرىپ, بيىلعى جىلعى, ەكونوميكالىق ٶسٸم, نەگٸزٸنەن مۇناي ٶندٸرٸسٸنٸڭ ۇلعايۋى ەسەبٸنەن 4,7%-دى قۇرايتىنىن ناقتىلايدى. دەگەنمەن, جٸٶ-نٸڭ مۇنداي ناقتى ٶسٸمٸ ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ازداپ تٶمەن (4,8%) ەكەنٸن كٶرسەتٸپ وتىر, دەپ جازادى Dalanews.kz.
"جالپى, ەسەپ-قيساپ قازاقستانداعى ماكروەكونوميكالىق احۋالدىڭ كٶپتەگەن ايقىن اسپەكتٸلەرٸن قامتيدى. سونىڭ ٸشٸنەن بٸز ٷكٸمەت ۇسىنعان بيۋدجەتتٸك-سالىق جٷيەسٸندە رەفورمالار جٷرگٸزۋدٸڭ نەگٸزٸن قامتيتىن بٸرنەشە كەستەنٸ اتاپ ٶتكٸمٸز كەلەدٸ. دب سوڭعى ونجىلدىقتا قازاقستان سالىستىرمالى تٷردە سالىق مٶلشەرلەمەسٸ جوعارى ەكونوميكادان مٶلشەرلەمەسٸ تٶمەن سالىققا يە ەكونوميكاعا كٶشكەنٸن, ونىڭ تۇراقسىز ساياساتپەن جەنە بٸركەلكٸ ەمەس ەكونوميكالىق ٶسٸممەن شيەلەنٸسە تٷسكەنٸن جازادى. راسىندا, سالىق تٷسٸمدەرٸ 2008 جىلعا دەيٸن تۇراقتى تٷردە ٶسكەنٸمەن, تراەكتورييا 2009-2022 جىلدار ارالىعىندا كٷرت ٶزگەرەدٸ, بۇل كٶبٸنەسە تۇراقسىز سالىق رەفورمالارى مەن سەيكەس كەلمەيتٸن ەكونوميكالىق ٶسٸمگە بايلانىستى. ەسٸرەسە, ونىڭ سالدارى 2020 جىلى ايقىن بٸلٸندٸ, بۇل كەزدە سالىق تٷسٸمدەرٸ 2000-شى جىلداردان باستاپ جٸٶ-نٸڭ 14,1%-نا دەيٸن تٶمەندەدٸ, تٸپتٸ تابىسى جوعارى ەلدەر COVID-19 كەزٸندە ەكونوميكالىق كٷيزەلٸسكە قاراماستان بۇدان دا تۇراقتى تابىسقا يە بولعان ەدٸ. مۇنداي سەكٸرٸس كٸرٸس بازاسىنا نۇقسان كەلتٸردٸ. بۇل سالىقتىق جەڭٸلدٸكتەر مەن ارتىقشىلىقتارعا بايلانىستى جٸٶ-دەگٸ ققس سالىمىنا دا, ٶتە جوعارى دەڭگەيدەگٸ شەككە دە قاتىستى", دەپ جازادى Tengenomika ارناسىنىڭ اۆتورى عالىمجان ايتقازين.
ول اكتسيزدەرگە قاتىستى جاعداي دا وسىعان ۇقساس ەكەنٸن ايتادى.
"ەكٸنشٸ جاعىنان, ينفراقۇرىلىمداعى مۇنداي الشاقتىق "ورتاشا تابىس تۇزاعىنان" شىعىپ, ٶسٸمدٸ ىنتالاندىرۋ ٷشٸن قاجەتتٸ مەملەكەتتٸك ينۆەستيتسييالاردى ۇلعايتۋدى تالاپ ەتەدٸ. 2015-2023 جىلدارى ينفراقۇرىلىمدارداعى ورتاشا مەملەكەتتٸك ينۆەستيتسييالاردىڭ ٷلەسٸ 2007-2014 جىلدارداعى 5%-دان 3%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. اۋقىمدى ەكونوميكالىق دەرەكتەر ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسييالاردىڭ ٶندٸرٸس شىعىندارىن تٶمەندەتۋگە, ٶنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا جەنە ٶسٸمدٸ ىنتالاندىرۋعا ترانسفورماتسييالىق ەسەرٸن كٶرسەتەدٸ. قازاقستاننىڭ 2029 جىلعا دەيٸنگٸ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوسپارى 80 ملرد دوللار كٶلەمٸندە مەملەكەتتٸك رەسۋرستاردى تالاپ ەتەتٸن ەنەرگەتيكالىق, كٶلٸكتٸك, تسيفرلىق جەنە سۋ ينفراقۇرىلىمىنداعى جوبالارعا ارنالعان جول كارتاسىنا سٷيەنە وتىرىپ, وسى ميسسييانىڭ ٶزەكتٸلٸگٸن تانىتادى", - دەيدٸ ول.
وسىلاي دەگەن ەكونوميست مەملەكەتتٸڭ تازا قارجىلىق اكتيۆتەر ديناميكاسىن قامتىعان كەستەدەگٸ دەرەكتەر بولاشاقتا ەكونوميكانىڭ تۇراقتىلىعىنا نۇقسان كەلتٸرمەستەن ۇلتتىق قوردان اقشا الۋ نەمەسە مەملەكەتتٸك قارىزدى ۇلعايتۋ مٷمكٸن ەمەستٸگٸن كٶرسەتٸپ وتىرعانىن نىعىرلاپ جەتكٸزەدٸ.
