ورىستٸلدٸ باسىلىمدارعا شولۋ جاساپ تۇرۋ قاجەت, انىعىندا. ولار نە جازىپ, نە قويىپ جاتىر وسى?
ولار قاۋزاعان دٷنيەلەر مەملەكەتتٸڭ مٷددەسٸنە قايشى ەمەس پە? ولار وقىرماندارىنا نە ۇسىنىپ وتىر, ەرٸبٸردەن سوڭ?
«ەكسپرەسس ك» دەگەن باسىلىم بار. ورىسشا شىعادى. وقىرماندارى دا تەۋٸر. تانىمال باسىلىم نەگٸزٸ. بايتۇرسىنوۆتى بادىرايتىپ تۇرىپ بەرٸپتٸ بۇل جولى. جوق, ماقتاماعان. داتتاعان. جەردەن الىپ جەرگە سالعان.
نەگە? نە بولىپ قالدى?
وقىدىق. تٷسٸندٸك.
ماقالانى بٸرٸنشٸ بەتتەن باستاپ بەرۋلەرٸ تەگٸن ەمەس ەكەن. شىعىس قازاقستانداعى بٸرقاتار بٸلٸم جەنە مەدەني وشاقتاردىڭ اتاۋى ٶزگەرٸپ, قازاقشالانعانىنا قاندارى قارايىپتى.
جازىلعان دٷنيە قاز-قالپىندا اۋدارىپ بەرەيٸك. وقىڭىزشى. قىسقا عانا.
«شىعىستا بٸرقاتار بٸلٸم جەنە مەدەني وشاقتاردىڭ اتاۋى ٶزگەرەتٸن بولىپ جاتىر. ٶڭٸردەگٸ بٸراز مەكتەپتەرگە اباي قۇنانباەۆ, شەكەرٸم قۇدايبەردٸۇلىنىڭ, احمەت بايتۇرسىنوۆ جەنە باسقا دا تاريحي تۇلعالاردىڭ اتى بەرٸلمەك ەكەن. يە, سولاي…
ال بۇل ۋاقىتتا سەمەي قالاسىنىڭ بيۋدجەتٸندە مەكتەپتەردەگٸ ەدەن جۋۋشىلاردىڭ شتاتىن كٶبەيتۋ ٷشٸن قارجى جەتپەي جاتىر. شىعىس قازاقستانداعى بارلىق مەكتەپتەردە ەدەن جۋۋشىلار تاپشى. بايقايمىز, ٶڭٸردەگٸ باسشىلىققا مەكتەپتەردٸڭ ەدەنٸن تازالاۋدان گٶرٸ, ولاردىڭ اتاۋىن اۋىستىرعان ماڭىزدى سيياقتى…».
ماقالانىڭ تاقىرىبىن ايتساڭىزشى:
«ال بايتۇرسىنوۆ ەدەن جۋا ما?» («ا پولى مىت بايتۋرسىنوۆ بۋدەت?»).
ال سۇراق: ٸلگەرٸدە اتى اتالعان تۇلعالار مەن ەدەن جۋۋشىلاردىڭ اراسىندا قانداي بايلانىس بار? بايتۇرسىنوۆ كٸمگە, نە جازدى? بەرٸن قويشى, مويىنداي سالماي ما? مۇنى ۇناتپايتىندارىن. ٶڭٸردەگٸ كٶشەلەر, مەكتەپتەر, مەدەني ورىنداردىڭ قازاقشالانۋىنا قارسى ەكەندٸكتەرٸن. راس قوي ەندٸ. بۇل تيٸسۋلەرٸ تەگٸن ەمەس قوي. وسى ماقالانى جازىپ وتىرعان جۋرناليستٸڭ ٸشٸن يت تىرناپ جاتىر.
تٷنٸمەن ۇيىقتاي الماي شىققان بولار, قۇداي بٸلەدٸ. «قالايشا? قالاي عانا كٷللٸ كسرو-عا ەڭبەگٸ سٸڭگەن اتاقتى چەكيستٸڭ اتى بەرٸلگەن مەكتەپتٸڭ اتاۋىن ٶزگەرتپەك. اباي سونشا كٸم ەدٸ? بايتۇرسىنوۆ سونشا كٸم ەدٸ? جوق, مۇنى جازۋ كەرەك. بۇعان جول بەرمەۋ كەرەك…». شامامەن وسىلاي وي تٷيگەن بولار دەپ بولجايمىز.
ال ەدەن جۋۋشىلار بۇل ارادا سىلتاۋ عانا…
P.S. ەلٸ ەسٸمٸزدە, كەرەكۋدەگٸ لەبياجى دەگەن اۋداننىڭ اتاۋىن اققۋ دەپ اۋىستىراتىنىن ەستٸگەندە, استىمىزدا تۇراتىن ورىس كەمپٸر اۋىرىپ جاتقان جەرٸنەن اتىپ تۇرعان. توقسانعان تاقاعان. ٶلگەلٸ جٷر. ساسىق… بٸزدٸڭ ٷيگە كەلٸپتٸ.
«ەستٸدٸڭدەر مە, اققۋى نەسٸ? ەسكٸ اتاۋىن قايتارۋ كەرەك?» دەيدٸ.
سول كەمپٸر بۇتىنا جٸبەرٸپ جٷرٸپ, ەلدٸڭ قولىن جينادى. ەكٸمنٸڭ الدىنا اپارىپ تاپسىردى
دۋمان بىقاي
دەرەككٶز: kaz365info.kz
