جەلتوقسان ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستانداعى ينفلياتسييانىڭ جىلدىق مەنٸ 8,5%-دان 8,7%-عا قاراي قارقىن الادى. ينتەرفاكس-قازاقستان اگەنتتٸگٸ جٷرگٸزگەن ساۋالناماعا قاتىسقان ساراپشىلار بولجامى وسىنداي, دەپ جازادى Dalanews.kz.
DAMU Capital Management باس ديرەكتورى مۇرات قاستاەۆتىڭ بولجامى بويىنشا, جەلتوقسان ايىندا جىلدىق ينفلياتسييا 8,5%-عا دەيٸن جەدەلدەپ, باعانىڭ ايلىق ٶسٸمٸ 0,7-0,8% تٶمەندەيدٸ. ساراپشى مۇنىڭ سىرتقى جەنە ٸشكٸ فاكتورلارىن دا اتاپ كٶرسەتتٸ.
"نەگٸزگٸ فاكتورلار رەتٸندە مىنالاردى اتار ەدٸم: مەملەكەتتٸك بيۋدجەت تاپشىلىعىنىڭ ساقتالۋى; قاراشا ايىندا قىمباتتاعان اقش دوللارىنىڭ يمپورت تاۋارلار باعالارى ٶسٸمٸنە بايلانىستى جەلتوقساندا دا قىمباتتاۋى; رەسەيلٸك يمپورتتىڭ رەسەيلٸك تاۋارلارمەن بٸرگە ينفلياتسيياعا ۇشىراۋى; بيۋدجەتتەردٸ مەملەكەتتٸك جەنە كۆازيمەملەكەتتٸك قۇرىلىمداردىڭ ەدەل-جەدەل يگەرۋٸ; تۇتىنۋشىلىق شىعىندار جەنە جاڭا جىل قارساڭىنداعى دەستٷرگە ساي بٶلشەك ساۋدا-ساتىعى كٶلەمٸنٸڭ ٶسۋٸ", - دەپ تٷسٸندٸردٸ ول.
Freedom Finance Global ساراپشىسى دانييار ورازباەۆ جىلدىق ينفلياتسييا كٶلەمٸ 8,6%-عا دەيٸن, ايلىق تۇتىنۋشىلىق باعالار يندەكسٸ (تبي) 1%-عا دەيٸن جەدەلدەيدٸ دەپ بولجايدى. قىمباتشىلىققا تٷرتكٸ نەگٸزگٸ فاكتور ازىق-تٷلٸك تاۋارلارى بولادى, - دەيدٸ ساراپشى.
"24 جەلتوقساندا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ باعاسى 0,5%-عا ٶستٸ, ال ٶتكەن جىلى وسى كەزەڭدە باعالاردا ٶزگەرٸس بولماعان. ونىڭ ٷستٸنە جىل سوڭىندا ازىق-تٷلٸك باعالارىنىڭ ماۋسىمدىق قىمباتتاۋ فاكتورى تاعى بار. سونداي-اق تەڭگە باعامىنىڭ ەلسٸرەۋٸ ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلار باعاسى ٶسٸمٸنە دە تٷرتكٸ بولۋى مٷمكٸن", - دەدٸ دانييار ورازباەۆ.
قازاقستان قارجىگەرلەرٸ قاۋىمداستىعىنىڭ (ققق) باس ساراپشىسى زارينا سكريپچەنكو جىلدىق ينفلياتسييا كٶلەمٸ 8,7%-عا دەيٸن جەدەلدەيدٸ دەپ سانايدى. بۇل رەتتە, ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, ايلىق تبي قاراشا ايىنداعى دەڭگەيدە ساقتالىپ قالادى (0,9%). ساراپشى اتاپ ٶتكەندەي, باعانىڭ اۋىزدىقتالۋىنا جەنە تبي-دٸ 5% نىسانالى كٶرسەتكٸشٸنە قايتارۋعا كەدەرگٸ نەگٸزگٸ فاكتورلار فيسكالدىق ىنتالاندىرۋ, تاريفتەردٸڭ ٶسٸمٸنٸڭ جالعاسۋى, تۇراقتى ٸشكٸ سۇرانىس, ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸڭ جوعارىلاۋى (قاراشا ايىندا 12,5%-دان 14,1%-عا دەيٸن ٶستٸ), سونداي-اق جاقىنداعىداي تەڭگەنٸڭ ەلسٸرەۋٸ.
"ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, جىلدىق ينفلياتسييا قۇرامىنداعى ەڭ ٷلكەن ٶسٸم اقىلى قىزمەتتەردٸڭ باعاسى (تكق, بايلانىس, كٶلٸك جەنە ت. ب.) قۇرايلى", – دەپ تٷسٸندٸردٸ ققق ساراپشىسى.
سونىمەن بٸرگە, ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندىق ينفلياتسييانىڭ سىرتقى فاكتورى بەيتاراپتىق تانىتۋدا.
"جەلتوقسان ايىندا ەنەرگييا رەسۋرستارىنىڭ باعاسىندا بٸرشاما تۇراقتىلىق بايقالادى (ورتاشا ەسەپپەن مۇنايدىڭ بٸر باررەلٸ 72,57 دوللاردى قۇرادى, ال قاراشانىڭ ورتاشاسىندا 72,99 دوللار بولعان), ال ازىق-تٷلٸك قۇنى بٸرتٸندەپ ٶسۋدە: فاو يندەكسٸ قاراشا ايىندا ٶتكەن جىلعى كٶرسەتكٸشكە قاتىستى 5,7% - عا ٶستٸ, سٶيتٸپ 2023 جىلدىڭ سەۋٸرٸنەن باستاپ ەڭ جوعارى مەن - 127,5 تارماققا جەتتٸ", - دەيدٸ زارينا سكريپچەنكو.
قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ ساۋدا ەرٸپتەستەرٸ بولىپ تابىلاتىن ەلدەردەگٸ ينفلياتسيياعا قاتىستى دەرەكتەرگە سٷيەنسەك, قاراشا ايىندا رەسەيدە باعانىڭ ٶسۋٸ بايقالدى – قازان ايىنداعى 8,5%-دان 8,9%-عا دەيٸن, ال باسقا ەلدەر مەن ايماقتاردا ونىڭ باياۋلاۋى بايقالادى: قىتايدا – 0,2%-عا دەيٸن, قازان ايىندا 0,3% بولعان, ال ەو-دا – 2,2%-عا دەيٸن, قازان ايىندا 2,3% بولعان.
"سونداي-اق, قر ۇلتتىق بانك تٶراعاسى تيمۋر سٷلەيمەنوۆتٸڭ بازالىق مٶلشەرلەمە بويىنشا سوڭعى وتىرىستىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا مەلٸمدەمەسٸنە سەيكەس, ينفلياتسييا بولجامىنىڭ نەگٸزگٸ تەۋەكەلدەرٸ ٸشكٸ سۇرانىس تاراپىنان قىسىمنىڭ ودان ەرٸ ارتۋىمەن, رەتتەلەتٸن باعالاردىڭ ٶسٸمٸمەن, سونداي-اق سىرتقى ورتاداعى دٷدامال كٷيدٸڭ ارتۋىمەن بايلانىستىرىلادى. وسى جاعىنان العاندا, بٸزدٸڭ ويىمىزشا, جەلتوقسان ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ايلىق تبي 0,9%-دى, ال جىلدىق ينفلياتسييا كٶرسەتكٸشٸ 8,7%-دى قۇراۋى مٷمكٸن", - دەپ تٷسٸندٸرەدٸ ققق باس ساراپشىسى.
بۇعان دەيٸن "ٷكٸمەتتٸڭ بۇرقىراتىپ قارىز الۋعا كٶشۋٸ دەۆالۆاتسييالىق قاۋٸپتٸ ارتتىرۋى مٷمكٸن بە" دەگەن ماقالا جازعانبىز.
