ەلەمدٸك نارىقتاعى دوللاردىڭ قازٸرگٸ احۋالى كٶپتەگەن ەلدٸڭ, ونىڭ ٸشٸندە قازاقستاننىڭ ۆاليۋتالىق ديناميكاسىنا ەلەۋلٸ ىقپالىن تيگٸزۋدە. ەكونوميست بەكنۇر قيسىقوۆتىڭ پايىمداۋىنشا, قازٸر قازاقستاندا ەۆرونىڭ كٷشەيۋٸنە, ەڭ الدىمەن, دوللاردىڭ جاھاندىق دەڭگەيدەگٸ ەلسٸرەۋٸ مەن ەۋروايماقتىڭ ەكونوميكالىق احۋالىنىڭ جاقسارۋى سەبەپ بولىپ وتىر. ال دوللار باعامى سانالى تٷردە تٶمەنگە "سٷيرەتٸلۋدە". بۇعان وسىنداي ستراتەگييالىق شەشٸم قابىلداعان ترامپ مٷددەلٸ كٶرٸنەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دوللاردىڭ جاھاندىق ساحناداعى ەلسٸزدٸگٸ اقش-تىڭ قازٸرگٸ ەكٸمشٸلٸگٸ جٷرگٸزٸپ جاتقان پروتەكتسيونيستٸك جەنە اۆتاركييالىق ساياساتپەن تىعىز بايلانىستى. قيسىقوۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, پرەزيدەنت ترامپتىڭ كەدەندٸك باج سالىعىن كٶتەرۋٸ, ەكونوميكالىق وقشاۋلانۋى – اقش-تىڭ ەكسپورتتىق ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا, ساۋدا بالانسىن تٷزەتۋگە باعىتتالعان قادام. ەكٸمشٸلٸك دوللاردىڭ بٷگٸنگٸ قۇنىن اسىرا باعالانعان دەپ ساناپ, ونى "ەدٸل" دەڭگەيگە تٷسٸرۋگە مٷددەلٸ. سول سەبەپتٸ دوللاردىڭ ەلسٸزدەنۋٸ كەزدەيسوقتىق ەمەس, ول سانالى تٷردە جاسالىپ جاتقان ستراتەگييالىق شەشٸم.
"وسى تۇستا ەۆرونىڭ كٷشەيۋٸ زاڭدى قۇبىلىس. ەسٸرەسە, گەرمانييا ەكونوميكاسى ەۋروايماقتى العا سٷيرەپ, ناقتى ەكونوميكالىق ٶسٸم كٶرسەتٸپ جاتقاندا. ال اقش بولسا, كٶبٸنەسە تەورييالىق دەڭگەيدە ەرەكەت ەتٸپ, ناقتى نەتيجەلەردەن گٶرٸ ستراتەگييالىق ماقساتتاردى كٶزدەپ وتىر. بۇل ەكٸ تاراپتىڭ ەكونوميكالىق ساياساتى اراسىنداعى ايىرماشىلىق دوللاردىڭ بولاشاقتا ودان ەرٸ ەلسٸرەۋٸن تانىتادى", - دەيدٸ مامان Digital Business-كە بەرگەن سۇقباتىندا.
ەكونوميست اقش-تىڭ سىرتقى قارىزى مەسەلەسٸنە دە توقتالىپ ٶتتٸ. اقش وبليگاتسييالارىنا ينۆەستيتسييا سالۋ ارقىلى جاپونييا, ساۋد ارابيياسى سيياقتى ەلدەر ٷلكەن پايدا تاۋىپ وتىر. ٸس جٷزٸندە بۇل – امەريكا ٶز ەسەبٸنەن باسقا ەلدەردٸڭ تابىسىن ارتتىرىپ وتىر دەگەن سٶز. ترامپتىڭ دا كٶزدەپ وتىرعانى – دەل وسى جاعدايدى ٶزگەرتۋ. الايدا ەكونوميستٸڭ پٸكٸرٸنشە, ترامپتىڭ ەدٸستەرٸ بٸرشاما قاراما-قايشىلىققا تولى. ونىڭ ساياساتى XX عاسىر باسىنداعى پروتەكتسيونيستٸك ەرەكەتتەردٸ ەسكە تٷسٸرەدٸ, ال سول كەزەڭدەگٸ وسى تەكتەس شەشٸمدەر اقش-تى ۇلى كٷيزەلٸسكە الىپ كەلگەن ەدٸ. دەسە دە, قازٸرگٸ ەكٸمشٸلٸك بۇل جولمەن ساۋدا بالانسىن قالپىنا كەلتٸرۋگە تىرىسۋدا.
"قازاقستانداعى دوللار مەن تەڭگەنٸڭ اراقاتىناسىنا كەلسەك, مۇنداعى جاعدايدى تولىعىمەن ۇلتتىق بانك رەتتەپ وتىر. قازٸرگٸ ۋاقىتتا سالىق تٶلەمدەرٸ كەزەڭٸندە دوللارلىق تابىستى تەڭگەگە اينالدىرۋ مٸندەتٸ بار, بۇل - ٶز كەزەگٸندە تەڭگەنٸ تۇراقتاندىرۋعا باعىتتالعان قادام. الايدا بۇل تۇستا كٶپشٸلٸكتٸڭ نازارىنان تىس قالىپ جاتقان بٸر فاكتور بار – ول ەۆرونىڭ قىمباتتاۋى. قازٸردٸڭ ٶزٸندە ەۆرو باعامى 605 تەڭگەگە جەتتٸ, ال بٸر اپتا بۇرىن عانا ول 580 تەڭگە بولاتىن. بۇل – ەۆرونىڭ نىعايۋ ترەندٸنٸڭ ەلٸ دە جالعاساتىنىن اڭعارتادى", - دەيدٸ ەكونوميست.
قيسىقوۆ بۇل ٷردٸستەن جاعىمدى جاقتى دا بايقاعان: ول حالىقتىڭ ەكونوميكاعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ ارتۋىن اتاپ كٶرسەتەدٸ. ەسٸرەسە, ترامپتىڭ ساياساتىنان كەيٸن تۇرعىندار اراسىندا ەكونوميكالىق ساۋاتتىلىق دەڭگەيٸ كٶتەرٸلدٸ. بٷگٸندە دوللار ينۆەستيتسييا ٷشٸن سەنٸمدٸ اكتيۆ رەتٸندە بۇرىنعىداي قاراستىرىلمايدى. ينۆەستورلار ەۆرو, شۆەيتسارييا فرانكٸ مەن بريتان فۋنتى سيياقتى ۆاليۋتالارعا بەت بۇرا باستادى.
"الداعى كەزەڭدە ەۆرو ينۆەستيتسييا ٷشٸن ودان ەرٸ تارتىمدى بولا بەرمەك. كٶپتەگەن ينۆەستور ٷشٸن ەۆرو قازٸردٸڭ ٶزٸندە "قاۋٸپسٸز ايلاققا" اينالعان. بۇعان التىننىڭ تاپشىلىعى دا ىقپال ەتۋدە. سەبەبٸ نارىقتاعى التىن باعاسى تۇراقتى تٷردە ٶسۋدە, بٸراق بانكتەردە التىن قۇيمالارىنىڭ تاپشىلىعى بايقالۋدا. سوندىقتان ينۆەستورلار قارجىسىن ساقتايتىن بالاما رەتٸندە ەۆروعا باسىمدىق بەرۋدە", - دەيدٸ ول.
قورىتىندىلاي كەلە, ەكونوميست بەكنۇر قيسىقوۆ الداعى ۋاقىتتا دا دوللاردىڭ تولىق قۇلدىرامايتىنىن, بٸراق اقىرىنداپ ەلسٸرەپ, ەۆرونىڭ ٶسٸمٸ جالعاساتىنىن ايتادى. بۇل ٷردٸس ەۋروايماقتىڭ ەكونوميكالىق جەنە ساياسي بەدەلٸنٸڭ ارتۋىنا تٸكەلەي بايلانىستى بولماق.
