ٷلكەن قىزدىڭ ساياسي سالماعى حاقىندا
يە, نازارباەۆ رەجيمٸ قۇلاعالى بەرٸ وتباسىنا قاتىستى بيزنەستەردٸڭ تابىسى ازايىپ, مەنٸ كەتە باستاعانى جاسىرىن ەمەس. كتك ارناسى مۇناي سورىپ, گاز ايداپ ەسەلەپ تابىس تاباتىن اكتيۆ ەمەس. شىعىنى كٶپ مەديا سالاسىن ساياساتتان ٷمٸتٸ بار اپايتٶس وليگارحتارعا قولدان جەمدەپ, ۇستايتىنى بەلگٸلٸ.
داريعا نازارباەۆانىڭ كتك ارناسىن ساتۋعا وقتالعانىنان ونىڭ ساياساتتان كەتۋٸنٸڭ باسى ما دەپ بولجام جاساپ, وي تٷيگەندەي بولدىق.
بٸراق بۇلاي دەپ پٸكٸر ايتىپ, جاۋىرىن اشاردىڭ الدىندا ەسكٸ قازاقستاندا داريعا حانىمنىڭ قانشالىقتى ساياسي سالماعى بولدى دەگەن سۇراققا از-كەم جاۋاپ بەرە كەتۋدە ارتىقتىق ەتپەسٸ انىق.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيلٸك قۇرىپ, دەۋٸرلەپ تۇرعان كەزەڭدە وتباسىنىڭ بەلدٸ مٷشەسٸ بولعان داريعا حانىمنىڭ ساياساتتاعى ابىروي-بەدەلٸ بٸرشاما قالىپتاسقانى انىق.
بۇل رەتتە داريعا حانىم تاس جارىپ, تاۋ قوپاردى دەپ ەشكٸم ايتا الماسى انىق. بار بولعانى وتباسىنىڭ مٷشەسٸ بولعاندىقتان, ونىڭ ەلٸمٸزدە ساياسي سالماعى بولدى.
كەرەك دەسەڭٸز, اتامىزدىڭ ٷش قىزىنىڭ اراسىندا تاق مۇراگەرٸ رەتٸندە داريعانىڭ ەسٸمٸ جيٸ اتالعانىن دا بٸلەمٸز.
داريعا تاق مۇراگەرٸ دەگەن مەرتەبەلٸ اتاققا يە بولۋى ٷشٸن ەلگە ەڭبەك سٸڭٸرٸپ, قازاقستاندى گٷلدەندٸرٸپ جٸبەرمەگەنٸ انىق.
داريعا-راحات تاندەمٸ ساياساتتىڭ كاتاليزاتورى بولدى
داريعانىڭ ساياساتتاعى بەلسەندٸ ەرەكەتكە كٶشۋٸ مارقۇم جۇبايى راحات ەليەۆپەن بٸرگە «اسار» پارتيياسىن قۇرىپ, ٶزٸ قاتارلاس جاس تٷركٸلەرمەن اشىق كٷرەسكە شىعۋىمەن بايلانىستىرۋعا بولادى.
بۇل كٷرەستە ەكەسٸنە ارقا سٷيەگەن داريعا مەن راحات ەليەۆ قازاقستاننىڭ دەموكراتييالىق تاڭداۋى قوزعالىسىنىڭ جەتەكشٸلەرٸ مۇحتار ەبليازوۆ پەن عالىمجان جاقييانوۆتى تٷرمەگە توعىتتى. ال سوڭىندا راحات ەليەۆ قايىن اتاسىنا ساياسي امبيتسيياسىن كٶرسەتٸپ, شەتەلگە باس ساۋعالاعانىن بٸلەمٸز.
وسىلايشا, داريعا نازارباەۆا مەن جۇبايىنىڭ ٷلكەن ساياساتتا جاساعان قادامى سەتسٸزدٸككە ۇشىرادى.
دەل وسى رەتتە داريعا مەن راحات ساياساتتا اسىعىس قادام جاسادى ما دەگەن سۇراق تۋىندارى انىق. بٸر قىزىعى – اۆتوكراتييالىق جٷيەنٸڭ قازىعىن قازاقستانعا باتىرا قاققان نازارباەۆ رەجيمٸ كەزٸندە وقىستان تۋىنداعان ساياسي داعدارىس ۋاقىتىندا نە بولماسا ەرتە باستالدى دەپ دەل باعالاۋدىڭ ٶزٸ قاتە ەكەنٸن ەسكەرسەك, داريعا مەن راحاتتىڭ بيلٸكتٸ قولىنا الۋعا ەرەكەتتەنۋٸ ەرتە-كەش دەپ كەسٸپ ايتۋدىڭ قيىن ەكەنٸن كٸمدە بولسا تٷسٸنەرٸ انىق
تارتىسقا تٷسكەن تاراپ ٷشٸن بۇل ۋاقىتى كەلگەندە ورىن العان جايت بولىپ سانالاتىنى انىق. وسى رەتتە داريعا-راحات تاندەمٸمەن تٸرەسكە تٷسكەن ەبليازوۆ-جاقييانوۆ توبى دا ٶزدەرٸن ۋاقىتىندا قيمىلدادىق دەپ ەسەپ قىلاتىنى انىق.
ال بيلٸكتٸ ۇزاق جىل ۋىسىنان شىعارماعان نۇرسۇلتان نازارباەۆ قانا ساياسي جٷيەنٸڭ ٶزگەرۋٸ ەرتە (ول كٸسٸگە سالساڭىز جٷيەنٸ اياقتالاتىن مەرزٸمٸ بولمادى عوي) دەپ ەسەپتەگەنٸ انىق.
وسى جايتتاردى ەسكەرسەك, داريعا-راحات تاندەمٸ ەلٸمٸزدەگٸ بيلٸك باسىندا پروتسەسستەردٸڭ جٷرۋٸنە بەلگٸلٸ كٶلەمدە كاتاليزاتور بولعانىن مويىنداۋىمىز كەرەك. ال بۇل كەزەڭدە ەكٸنشٸ كٷيەۋبالا تيمۋر قۇلىباەۆىڭىز تٷيەقۇس سەكٸلدٸ باسىن قۇمعا تىعىپ, تىنىش وتىرعانىن بٸلەمٸز.
ساياساتتا اشىلىپ قويىلعان كارتا
كتك ارناسىن «راسپروداجاعا» قويعان داريعا نازارباەۆا الداعى ۋاقىتتا ٶزگە دە اكتيۆتەرٸن ساتىلىمعا شىعارۋى بەك مٷمكٸن.
ٶيتكەنٸ ول كٷيەۋبالاسى تيمۋر قۇلىباەۆ سەكٸلدٸ ساياساتتا كومپراميسكە كەلەتٸن ادام ەمەس ەكەنٸن ەلدەنەشە رەت دەلەلدەگەن. اتامىزدىڭ ٷلكەن قىزى جٷرگەن جەردە كونفليكتٸ بولدى ەمەس پە?
سوندىقتان نازارباەۆانىڭ الداعى ۋاقىتتا اكتيۆتەرٸن ساتىلىمعا شىعارىپ, تىنىش ٶمٸردٸ تاڭداۋى بەك مٷمكٸن. سەبەبٸ وتباسى مٷشەلەرٸ اراسىندا ساياساتتا تارتىسقا تٷسٸپ, ساياسي قارسىلاستارىن كٶبەيتۋدە داريعاداي كٶزگە تٷسكەن ادام جوق. سوندىقتان نازارباەۆا ساياساتتان كەتٸپ جاتسا, وعان تاڭعالماس ەدٸك.
وسىدان 10 جىل بۇرىن ساياسي كەلەشەگٸن ويلاعان بەس ادام بولسا, سونىڭ بەل ورتاسىندا داريعا نازارباەۆا تۇرۋشى ەدٸ.
سول كەزدٸڭ ٶزٸندە ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ ٷلكەن قىزى ەلٸمٸزدەگٸ مەديا اكتيۆتەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸن قول استىنا شوعىرلاندىرىپ, كەز كەلگەن ساياسي كٷرەسكە دايىن بولدى. تەك ەكەسٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تٸزگٸندەپ ۇستاۋىنىڭ ارقاسىندا عانا ٶزٸنٸڭ ساياسي امبيتسيياسىن شەكتەۋگە مەجبٷر بولعانىن بٸلەمٸز.
ەيتپەسە, داريعا مەن راحات ساياساتتىڭ ساحناسىندا بٸراز اداممەن تٸرەسكە تٷسٸپ, ٶزدەرٸنٸڭ بولاشاق قارسىلاستارىن قوعام الدىندا سٷيكٸمٸز قىلىپ كٶرسەتۋدە بارىنشا كٷش سالدى ەمەس پە?
بيلٸك ٷشٸن كٷرەستە داريعا مەن راحات وپپوزيتسييانىڭ بەلدٸ ٶكٸلدەرٸ سەرسەنباەۆ, ەبليازوۆ, جاقييانوۆتارمەن عانا ۇستاسقان جوق. سونىمەن قاتار اتامىزدىڭ سەنٸمدٸ ادامدارىنىڭ بٸرٸ بولعان, «سۇر كاردينال» دەگەن لاقاپ اتقا يە بولعان نۇرتاي ەبٸقاەۆپەن دە اشىق كٷرەسكە تٷسكەنٸن بٸلەمٸز.
وسىنداي جايتتاردى ەسكەرسەك, داريعانىڭ ساياساتپەن اينالىسۋىنا جاڭا قازاقستان دا, نازارباەۆ رەجيمٸنٸڭ بەلدٸ مٷشەلەرٸ دە جول بەرمەيتٸنٸن بايقاۋعا بولادى. ولار ٷشٸن داريعا ساياساتتا مٸنەزٸ مەلٸم, اشىلىپ قويىلعان كارتا. ەشقانداي كومپروميسكە كەلمەيتٸن ٷلكەن قىزدىڭ ادۋىندى مٸنەزٸن ەشكٸم جاراتپايتىنى انىق.
نۇرلان جۇماحان
