تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى ماقتاارال اۋدانىنداعى ماقتا القاپتارى مەن ماقتا زاۋىتتارىندا بولدى. ماقتا ٶسٸرۋشٸلەرمەن كەزدەسٸپ, وسى سالاداعى مەسەلەلەردٸ تالقىلادى. شارۋالار تالاپ-تٸلەكتەرٸن ورتاعا سالىپ, مەملەكەتتٸك سۋبسيدييا مەن جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە بەرۋ, ماقتا ٶسٸرٸپ, ونى تەرەڭ ٶڭدەۋگە مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كٶرسەتۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن سالاسىن دامىتۋعا ناقتى قادامدار جاساۋ مەسەلەلەرٸن ورتاعا سالدى.
تٷركٸستان ٶڭٸرٸندە 70 مىڭعا جۋىق فەرمەر جۇمىس ٸستەيدٸ. 2022 جىلى 362 مىڭ توننا ماقتا جينالدى, بيىل 300 مىڭ تونناعا جۋىق ماقتا جينالادى دەپ كٷتٸلۋدە.
ٶڭٸردە جاپپاي ەگٸن جيناۋ ناۋقانى باستالدى. بۇل سالا سوڭعى جىلدارى جاعىمسىز سىرتقى فاكتورلاردىڭ قىسىمىنا ۇشىراۋدا. ەكسپورتقا ماقتا جەتكٸزۋدٸڭ بۇرىنعى لوگيستيكالىق تٸزبەگٸ بۇزىلدى, ماقتا ساپاسىنىڭ تٶمەندٸگٸنەن شەتەلدٸك ترەيدەرلەر تاراپىنان قازاقستاندىق شيكٸزاتقا سۇرانىس ازايعان. بيرجاداعى شيكٸزاتتىڭ باعاسى تٶمەن.
كەزدەسۋدە ٶڭٸردە توقىما جەنە تٸگٸن ٶنەركەسٸبٸ دۇرىس دامىماعاندىقتان ماقتا تالشىعىنىڭ باعاسى حالىقارالىق ليۆەرپۋل ماقتا بيرجا يندەكسٸنە تٸكەلەي تەۋەلدٸ ەكەندٸگٸ, ماقتا كلاستەرٸن دامىتۋ ٷشٸن جەتٸساي, ماقتاارال, شاردارا اۋداندارىندا توقىما تٸگٸن فابريكالارىن اشۋ كەرەكتٸگٸ ايتىلدى.
ماقتا سالاسىن توقىما جەنە تٸگٸن ٶنەركەسٸبٸمەن تولىققاندى دامىتۋ ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا كٷش سالىنعان. جەرگٸلٸكتٸ تۇقىم شارۋاشىلىقتارى ماقتا ٶسٸرۋشٸلەردٸڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸنٸڭ تەك 55 پايىزىن قامتاماسىز ەتەدٸ. تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸ جەرگٸلٸكتٸ ٶندٸرٸستٸڭ تۇقىمىمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن وبلىس اۋماعىندا ورنالاسقان اگرارلىق سالانىڭ عىلىمي مەكەمەلەرٸن ەكٸمدٸكتٸڭ باسقارۋىنا بەرۋ ۇسىنىلادى.
ماقتا شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ پروبلەمالىق مەسەلەلەرٸ بارلىق مٷددەلٸ تاراپتاردىڭ قاتىسۋىمەن تٷرلٸ ديالوگ الاڭدارىندا بٸرنەشە رەت تالقىلاندى. نەگٸزگٸ سۋبسيدييالاردان باسقا (مينەرالدى تىڭايتقىشتار, گەربيتسيدتەر, تۇقىمدار, جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيەلٸك رەسۋرستار جەنە ت.ب.) سالانى قولداۋ ٷشٸن شارالار قابىلدانۋدا. تٷركييانىڭ ماقتا تۇقىمىن ٶندٸرۋشٸ ٸرٸ كومپانييالارىمەن جٷرگٸزٸلگەن كەلٸسسٶزدەر نەتيجەسٸندە 1 مىڭ توننا ەليتالىق تۇقىم جەتكٸزۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكٸزٸلدٸ. «نامانگان – 77» تۇقىمدىق شيتٸ سىناما رەتٸندە ەگٸلدٸ. الايدا فەرمەرلەر جاڭا تۇقىمىن اۋىستىرۋعا اسىقپاي وتىر.
– ماقتا ٶسٸرەتٸن جالعىز ٶڭٸر بولعاندىقتان تٷركٸستان وبلىسىندا ماقتا كلاستەرٸن دامىتۋعا كٷش سالىنىپ وتىر. بٸز ٷشٸن بۇل باعىتتى بارىنشا دامىتۋ, حالىقارالىق نارىققا شىعۋ ماڭىزدى. جەڭٸل ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋ ارقىلى جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ كٶپتەپ اشىلۋىنا مٷمكٸندٸك بەرۋ ٷلكەن ماڭىزعا يە, – دەدٸ دارحان ساتىبالدى.
ٸسساپار بارىسىندا وبلىس ەكٸمٸ ماقتا ٶڭدەۋ زاۋىتتارىندا بولدى. ماقتاارال اۋىلدىق وكرۋگٸندە ورنالاسقان «Cotton ماقتا» زاۋىتى جىلىنا 60 مىڭ توننا ماقتا ٶڭدەپ شىعارادى. جوبا قۇنى – 3 ملرد. تەڭگە. بيىل ٸسكە قوسىلعان كەسٸپورىن 20 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر.
ٸسساپار بارىسىندا وبلىس ەكٸمٸنە «مادينا» كەسٸپورنىنىڭ جۇمىسى تانىستىرىلدى. وندا كيٸز ٷي, ۇلتتىق كيٸمدەر جەنە قولٶنەر بۇيىمدارى شىعارىلادى. جىلىنا 25 كيٸز ٷي تٸگەتٸن ٶندٸرٸس ورنى 10 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. ٶنٸمدەرٸن قازاقستاننىڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸنە جٸبەرەدٸ.
ٶڭٸر باسشىسى دوستىق اۋىلدىق وكرۋگٸندە ورنالاسقان «سۆەتلانا» شارۋا قوجالىعىندا دا بولدى. قوجالىق 60,5 گەكتار جەرگە ماقتانىڭ 4 سورتىن, 3 گەكتارعا باقشا ٶنٸمدەرٸ جەنە 7 گەكتار جەرگە جوڭىشقا ەكەن. قاجەتتٸ تەحنيكالارمەن قامتاماسىز ەتٸلگەن.
