الماتىدا ينتەرنەتتٸ باسقارۋ, كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك, جاساندى ينتەللەكتٸنٸ جاۋاپتى پايدالانۋ جەنە ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق قۇقىقتارىن قورعاۋعا ارنالعان تٶرتٸنشٸ Qazaqstan IGF 2026 ۇلتتىق فورۋمى ٶتتٸ. بيىلعى جيىندا تسيفرلىق قىزمەتتەردٸڭ قارقىندى دامۋى عانا ەمەس, وسى ٷدەرٸستٸڭ تاساسىندا قالعان دەربەس دەرەكتەردٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ, ينتەرنەت الاياقتىق جەنە تەحنولوگييالىق شەشٸمدەر ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸك مەسەلەلەرٸ دە كٶتەرٸلدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
فورۋم نە تۋرالى?
SmArtPoint IT حابىندا ۇيىمداستىرىلعان فورۋم مەملەكەتتٸك ورگانداردى, بيزنەس ٶكٸلدەرٸن, ازاماتتىق قوعامدى, اكادەمييالىق جەنە تەحنيكالىق قاۋىمداستىقتاردى بٸر الاڭعا جينادى.
Qazaqstan IGF 2026 باعدارلاماسى قازاقستانداعى تسيفرلىق كەڭٸستٸكتٸ باسقارۋدىڭ ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن قامتيدى. قاتىسۋشىلار تسيفرلىق كودەكس پەن جاساندى ينتەللەكت تۋرالى زاڭدى ٸس جٷزٸندە قولدانۋ, دەربەس دەرەكتەردٸ قورعاۋ, ينتەرنەت ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جەنە جاڭا تەحنولوگييالاردى جاۋاپكەرشٸلٸكپەن پايدالانۋ جولدارىن تالقىلادى.
فورۋم اياسىندا ينتەرنەتتٸ كٶپتاراپتى باسقارۋ, ونلاين كونتەنتتٸ بۇعاتتاۋ مەن مودەراتسييالاۋ, قازاقستاننىڭ تسيفرلىق زاڭناماسىن جەتٸلدٸرۋ, بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ ينتەرنەتتەگٸ قاۋٸپسٸزدٸگٸ جەنە جاساندى ينتەللەكتٸنٸ تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكٸزۋ ٷشٸن پايدالانۋ مەسەلەلەرٸنە ارنالعان پانەلدٸك سەسسييالار ۇيىمداستىرىلدى.
باعدارلامادا قازاقستان كونستيتۋتسييالىق سوتىنىڭ ينتەرنەتكە قولجەتٸمدٸلٸكتٸ شەكتەۋگە قاتىستى شەشٸمٸن تالقىلاۋعا دا جەكە ورىن بەرٸلدٸ. ساراپشىلار ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارى مەن ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق قۇقىقتارىنىڭ اراسىنداعى تەپە-تەڭدٸكتٸ ساقتاۋ جولدارىن قاراستىردى.
ايتا كەتەيٸك, Qazaqstan IGF 2026 فورۋمى قازاقستانداعى كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك ايى اياسىندا ٶتٸپ جاتىر. ٸس-شارا Eurasian Digital Foundation جەنە قازاقستاننىڭ تسيفرلىق قۇقىقتار ورتالىعى بۇۇ حاتشىلىعىنىڭ رەسمي قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى. ٸس-شارانىڭ سەرٸكتەسٸ Freedom Holding Corp. ۇلتتىق IGF باستامالارى بٷگٸندە بۇۇ حاتشىلىعىنىڭ قولداۋىمەن تٶرت قۇرلىقتاعى 106 ەلدە ٶتكٸزٸلەدٸ.
فورۋمدى اشقان Eurasian Digital Foundation نەگٸزٸن قالاۋشى, DRCQ زاڭ فيرماسىنىڭ باسقارۋشى سەرٸكتەسٸ رۋسلان دايىربەكوۆ تسيفرلىق كەڭٸستٸكتٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن بٸر عانا مەكەمەنٸڭ كٷشٸمەن قامتاماسىز ەتۋ مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"مەملەكەت, IT سالاسى, ازاماتتىق قوعام جەنە اكادەمييالىق قاۋىمداستىق تەڭ سەرٸكتەس رەتٸندە كەلٸسسٶز جٷرگٸزۋٸ كەرەك. وسىنداي ينكليۋزيۆتٸ ديالوگ پەن مٷددەلەر تەڭگەرٸمٸ ارقىلى عانا تسيفرلىق كودەكستٸ تيٸمدٸ ٸسكە اسىرىپ, جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتىپ, ەربٸر قازاقستاندىقتىڭ تسيفرلىق قۇقىقتارىن قورعاي الامىز", - دەدٸ ول.
تسيفرلاندىرۋ كٷشەيگەن سايىن قاۋٸپ تە ارتىپ كەلەدٸ
فورۋمنىڭ العاشقى پانەلدٸك سەسسيياسى "تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىن ٸسكە اسىرۋ قۇرالى رەتٸندە ينتەرنەتتٸ كٶپتاراپتى باسقارۋ" تاقىرىبىنا ارنالدى. الايدا پٸكٸرتالاس كٶپ ۇزاماي تسيفرلاندىرۋدىڭ ەڭ ٶزەكتٸ ەرٸ وسال تۇسىنا, ياعني كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك پەن دەربەس دەرەكتەردٸ قورعاۋ مەسەلەسٸنە ويىستى.
قر جاساندى ينتەللەكت جەنە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ كيبەرقاۋٸپسٸزدٸكتٸ دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باس ساراپشىسى سۇلتانعازى كەرٸمباەۆ قازاقستانداعى تسيفرلىق ورتانى بٸر مەزەتتە قاۋٸپسٸز ەرٸ اشىق ەتۋگە باعىتتالعان تەتٸكتەرگە توقتالدى.
ونىڭ سٶزٸنشە, مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بٸرگە بيزنەس تە ازاماتتار تۋرالى اۋقىمدى اقپاراتتى جيناپ, ساقتايدى جەنە ٶڭدەيدٸ. سوندىقتان دەرەكتەردٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە جاۋاپكەرشٸلٸك اقپاراتتى پايدالاناتىن كومپانييالارعا دا جٷكتەلۋٸ تيٸس.
"دەربەس دەرەكتەردٸڭ تارالۋىنا ولاردى جينايتىن جەنە ٶڭدەيتٸن كومپانييالار جاۋاپتى بولۋى كەرەك. تسيفرلىق ورتا ازاماتتار ٷشٸن بٸر مەزگٸلدە اشىق تا, قاۋٸپسٸز دە بولۋى قاجەت", - دەدٸ سۇلتانعازى كەرٸمباەۆ.
پانەل بارىسىندا كومپانييالاردىڭ دەربەس دەرەكتەردٸ قورعاۋداعى جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ەرەكشە اتالدى. ٶيتكەنٸ بيزنەس تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كٷشٸ بولۋمەن قاتار, ازاماتتار تۋرالى اۋقىمدى مەلٸمەتتٸ جينايتىن جەنە ٶڭدەيتٸن نەگٸزگٸ تاراپتاردىڭ بٸرٸ سانالادى. سوندىقتان دەرەكتەردٸڭ تارالۋىنا ولاردى ٶڭدەيتٸن كومپانييالار دا جاۋاپتى بولۋى كەرەك.
بۇل تالاپ ەسٸرەسە بانكتەرگە, ونلاين پلاتفورمالارعا, ماركەتپلەيستەرگە جەنە الگوريتمدٸك شەشٸمدەر قولداناتىن ٶزگە ۇيىمدارعا قاتىستى. جاساندى ينتەللەكت ازاماتقا قىزمەت ۇسىنۋ, ونىڭ تٶلەم قابٸلەتٸن باعالاۋ نەمەسە نەسيە بەرۋ جٶنٸندە شەشٸم قابىلداعاندا, مۇنداي جٷيەنٸڭ زاڭ تالاپتارى مەن ادام قۇقىقتارىنا سەيكەستٸگٸ دە نازاردان تىس قالماۋى تيٸس.
كومپانييالار دەرەكتەردٸڭ تارالعانىن نەگە مويىندامايدى?
بۇۇ جاھاندىق شارتىنىڭ ورتالىق ازيياداعى جەلٸسٸنٸڭ اتقارۋشى ديرەكتورى دينارا سەيدجاپاروۆا قازاقستاننىڭ تسيفرلاندىرۋداعى جەتٸستٸكتەرٸن مويىنداي وتىرىپ, قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸن كەيٸنگە ىسىرۋعا بولمايتىنىن ايتتى.
ول بۇعان دەيٸن شەتەلدەرگە بارعان كەزدە قازاقستانداعى موبيلدٸ قوسىمشالار مەن ونلاين قىزمەتتەردٸڭ جىلدامدىعىن ماقتانىشپەن ايتىپ جٷرگەنٸن جەتكٸزدٸ. الايدا جاپونيياداعى تەجٸريبەسٸ تسيفرلاندىرۋ جىلدامدىعى مەن قاۋٸپسٸزدٸك اراسىنداعى اراقاتىناسقا باسقاشا قاراۋعا تٷرتكٸ بولعان.
"بٸز تەحنولوگييالاردى قولدانۋ جىلدامدىعى جاعىنان الدامىز. بٸراق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ نە بولادى? مەنٸ الاياقتار جيٸ مازالايدى. ولاردىڭ قولىنداعى اقپاراتقا قاراساق, ازاماتتار تۋرالى كٶپتەگەن مەلٸمەت تارالىپ كەتكەن. سوعان قاراماستان, قانداي دا بٸر كومپانييانىڭ دەرەكتەردٸڭ تارالعانىن اشىق مويىنداعانىن كٶرگەن ەمەسپٸن. بۇل مەنٸ ازامات رەتٸندە قاتتى الاڭداتادى", - دەدٸ دينارا سەيجاپاروۆا.
وسى تۇستا مەسەلە الاياقتىق قوڭىراۋلارمەن عانا شەكتەلمەيدٸ. ازاماتتىڭ تەلەفون نٶمٸرٸ, اتى-جٶنٸ, جۇمىس ورنى, قارجى جاعدايى جەنە ٶزگە دە جەكە مەلٸمەتٸ بٶگدە ادامداردىڭ قولىنا تٷسكەن جاعدايدا, ول پسيحولوگييالىق قىسىمعا, قارجىلاي شىعىنعا نەمەسە ٶز اتىنان زاڭسىز نەسيە رەسٸمدەلۋٸنە تاپ بولۋى مٷمكٸن. سوندىقتان دەرەكتەردٸڭ ناقتى قاي جەردەن تارالعانىن انىقتاۋ جەنە جاۋاپتى تاراپتى بەلگٸلەۋ كيبەرقاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸنە اينالىپ وتىر.
دينارا سەيدجاپاروۆا ينتەرنەتتٸڭ تەك تەحنيكالىق ينفراقۇرىلىم ەمەس, ادامنىڭ قادٸر-قاسيەتٸ مەن نەگٸزگٸ قۇقىقتارىنا تٸكەلەي قاتىستى كەڭٸستٸك ەكەنٸن ايتتى.
"ينتەرنەت تەك تەحنيكالىق شەشٸم ەمەس. بۇل ەكونوميكالىق ەدٸلەتتٸلٸك, ادامنىڭ قادٸر-قاسيەتٸ مەن ادام قۇقىقتارى تۋرالى مەسەلە", - دەدٸ ول.
ونىڭ سٶزٸنشە, بٸر وتباسىنىڭ بالاسى تۇراقتى ينتەرنەتكە, ساپالى بٸلٸم بەرۋ پلاتفورمالارىنا جەنە تسيفرلىق رەسۋرستارعا قول جەتكٸزسە, ەكٸنشٸ بالانىڭ ينتەرنەتٸ ٷنەمٸ ٷزٸلٸپ تۇرۋى مٷمكٸن. مۇنداي تەڭسٸزدٸك بٸرنەشە جىلدان كەيٸن ولاردىڭ بٸلٸم الۋ جەنە جۇمىسقا ورنالاسۋ مٷمكٸندٸگٸنە ەسەر ەتەدٸ.
"ون جىلدان كەيٸن بالالار بٸزدٸڭ قانشا ستراتەگييا قابىلداعانىمىزدى نەمەسە قانشا فورۋم ٶتكٸزگەنٸمٸزدٸ باعالامايدى. ولار ٶزدەرٸنە بەرٸلگەن ەكونوميكالىق مٷمكٸندٸكتەرگە قارايدى. ال بۇل مٷمكٸندٸكتەر بٷگٸندە ينتەرنەت پەن تسيفرلىق تەحنولوگييالارعا تەۋەلدٸ", - دەدٸ سپيكەر.
الگوريتمنٸڭ شەشٸمٸنە كٸم جاۋاپتى?
پانەلدە جاساندى ينتەللەكت پەن اۆتوماتتاندىرىلعان جٷيەلەردٸڭ شەشٸمٸ ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸك مەسەلەسٸ دە كٶتەرٸلدٸ. قازٸر بانكتەر مەن قارجى ۇيىمدارى كليەنتتٸڭ تٶلەم قابٸلەتٸن الگوريتم ارقىلى باعالايدى. مۇنداي جٷيە بٸر ادامعا نەسيە بەرٸپ, ەكٸنشٸسٸنە باس تارتۋى مٷمكٸن. بٸراق شەشٸم قاتە نەمەسە كەمسٸتۋشٸلٸك سيپاتتا بولعان جاعدايدا كٸم جاۋاپ بەرەتٸنٸ تولىق ايقىندالماعان.
"ەگەر الگوريتم بٸر ادامعا نەسيە بەرٸپ, ەكٸنشٸسٸنە باس تارتسا, وعان كٸم جاۋاپ بەرەدٸ? الگوريتمنٸڭ ٶزٸ مە, ونى ەزٸرلەگەن باعدارلاماشى ما, IT مامانى ما, ەلدە كومپانييانىڭ بٸرٸنشٸ باسشىسى ما? ادام قۇقىقتارىن ساقتاۋ مەن كەمسٸتۋدٸڭ اراسىنداعى شەكارانى ناقتى ايقىنداۋىمىز كەرەك", - دەدٸ دينارا سەيجاپاروۆا.
ونىڭ مەلٸمەتٸنشە, بۇۇ جاھاندىق شارتىنىڭ ورتالىق ازيياداعى جەلٸسٸ 156 كومپانييانى بٸرٸكتٸرەدٸ. ولار ادام قۇقىقتارىن ساقتاۋ, قورشاعان ورتاعا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا تٶزبەۋ قاعيداتتارىن قىزمەتٸنە ەنگٸزٸپ جاتىر. ەندٸ بۇل قاعيداتتار تسيفرلىق جاۋاپكەرشٸلٸكپەن دە تولىقتىرىلۋى كەرەك.
رەتتەۋ تەحنولوگييانىڭ دامۋىن تەجەمەۋٸ قاجەت
ەۋروپالىق وداقتىڭ "ورتالىق ازيياعا ارنالعان بايلانىستىلىق" جوباسىنىڭ اكت ساياساتى جەنە رەتتەۋ كومپونەنتٸنٸڭ ٷيلەستٸرۋشٸسٸ پاۋليۋس ۆاينا تسيفرلىق ورتانىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ تەك قاتاڭ تالاپتار ەنگٸزۋمەن شەكتەلمەيتٸنٸن ايتتى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, رەتتەۋ نارىقتاعى بەسەكەنٸ, تەحنولوگييانىڭ دامۋىن جەنە حالىقتىڭ بايلانىسقا قولجەتٸمدٸلٸگٸن قاتار ەسكەرۋٸ قاجەت.
"رەتتەۋ قامتۋ اۋماعى, باعا مەن ساپا تۇرعىسىنان جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشۋى كەرەك. ينفراقۇرىلىم بايلانىس قىزمەتتەرٸن, جاساندى ينتەللەكتٸنٸ جەنە تسيفرلىق جٷيەلەردٸڭ تۇراقتىلىعىن دامىتۋدىڭ نەگٸزگٸ شارتى بولىپ قالا بەرەدٸ", - دەدٸ ول.
ساراپشى تالشىقتى وپتيكالىق بايلانىس ساپالى بولعانىمەن, قازاقستان سەكٸلدٸ اۋماعى ٷلكەن ەلدە ونى ەربٸر ەلدٸ مەكەنگە بٸردەي جەتكٸزۋ قيىن ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سوندىقتان شالعاي اۋماقتاردا سپۋتنيكتٸك ينتەرنەت پەن باسقا دا بالاما تەحنولوگييالاردى قولدانۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸلۋٸ كەرەك.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بايلانىس وپەراتورى بارۋعا مٷددەلٸ ەمەس ٶڭٸرلەردە مەملەكەت ليتسەنزييا قۇنىن تٶمەندەتۋ, راديوجيٸلٸكتٸ جەڭٸلدەتٸلگەن شارتپەن بەرۋ نەمەسە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا گرانت ۇسىنۋ ارقىلى بيزنەستٸ ىنتالاندىرا الادى. بايلانىس جەلٸسٸنٸڭ تۇراقتىلىعى ارتپايىنشا, ازاماتتاردى كيبەرقاۋٸپتەن قورعاۋ دا تولىق نەتيجە بەرمەيدٸ.
رۋسلان دايىربەكوۆ قازاقستاننىڭ جاڭا تسيفرلىق كودەكسٸندە تەحنولوگييالىق بەيتاراپتىق قاعيداتى بەكٸتٸلگەنٸن ايتتى. بۇل زاڭنامادا بلوكچەين, جاساندى ينتەللەكت نەمەسە ٶزگە تەحنولوگييالاردى جەكە-جەكە سيپاتتاۋدىڭ ورنىنا, ولاردىڭ بارلىعىنا ورتاق قۇقىقتىق تالاپتار قويۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سەبەبٸ تەحنولوگييانىڭ دامۋ قارقىنى زاڭ قابىلداۋ ٷدەرٸسٸنەن ەلدەقايدا جىلدام.
پاۋليۋس ۆاينا رەتتەۋ مەن ارتىق شەكتەۋدٸڭ اراسىنداعى شەكارا ٶتە نەزٸك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتەمٸز دەپ نارىقتىڭ دامۋىن توقتاتىپ تاستاۋعا بولمايدى. سول سەبەپتٸ تەحنولوگييالىق بەيتاراپتىقپەن بٸرگە قاجەتتٸ ەڭ تٶمەنگٸ دەڭگەيدە رەتتەۋ قاعيداتى دا ساقتالۋى كەرەك", - دەدٸ ول.
ينتەرنەتتٸ بٶلشەكتەۋ قاۋٸپسٸزدٸكتٸ كٷشەيتە مە?
RIPE NCC قوعامدىق بايلانىستار جەنە مەملەكەتتٸك ساياسات جٶنٸندەگٸ اعا كەڭەسشٸسٸ ۆاان وۆسەپيان ينتەرنەتتٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ ونىڭ اشىق ەرٸ بٸرتۇتاس جٷيە بولىپ قالۋىنا دا بايلانىستى ەكەنٸن ايتتى.
RIPE NCC ەۋروپا, تاياۋ شىعىس جەنە ورتالىق ازييا اۋماعىندا ينتەرنەت جەلٸلەرٸنٸڭ جۇمىسىن ٷيلەستٸرٸپ, IP مەكەنجايلارىن بٶلەدٸ. سونىمەن قاتار ۇيىم تەحنيكالىق قاۋىمداستىق پەن مەملەكەتتٸك ورگاندار اراسىنداعى ديالوگقا قاتىسادى.
ۆاان وۆسەپياننىڭ پٸكٸرٸنشە, ينتەرنەتتٸ باسقارۋ كەزٸندە مەملەكەتتٸڭ قاۋٸپسٸزدٸككە قاتىستى تالاپتارى, بيزنەستٸڭ تەجٸريبەسٸ, تەحنيكالىق مامانداردىڭ بٸلٸمٸ جەنە ازاماتتىق قوعامنىڭ ۇستانىمى بٸرگە ەسكەرٸلۋٸ قاجەت. بٸر تاراپتىڭ ۇستانىمىن باسقالارعا مٸندەتتەۋ جەلٸنٸڭ بٶلشەكتەنۋٸنە جەنە ونىڭ تۇراقتىلىعىنىڭ ەلسٸرەۋٸنە ەكەلۋٸ مٷمكٸن.
"ينتەرنەتتٸ باسقارۋ دەگەنٸمٸز ٷكٸمەتتٸڭ, جەكە سەكتور مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ ينتەرنەتتٸڭ دامۋىنا قاتىستى ورتاق قاعيدالاردى, نورمالاردى, ەرەجەلەردٸ جەنە شەشٸم قابىلداۋ رەسٸمدەرٸن بٸرلەسٸپ ەزٸرلەۋٸ", - دەدٸ ول.
ساراپشى جاساندى ينتەللەكت پەن ينتەرنەتتٸڭ قوعامعا ىقپالىن قاراپايىم تەحنولوگييالىق جاڭالىق رەتٸندە باعالاۋعا بولمايتىنىن ايتتى. بۇل ٶزگەرٸستەر ەڭبەك نارىعىن, قوعامدىق قاتىناستاردى جەنە مەملەكەتتٸك باسقارۋدى قايتا قالىپتاستىرىپ جاتىر.
"مىڭداعان, جٷزدەگەن مىڭ, تٸپتٸ ميلليونداعان قالىپتى جۇمىس تٷرٸ جويىلۋى مٷمكٸن. بٸز بۇعان دايىن بولىپ, جاڭا داعدىلاردى يگەرۋٸمٸز كەرەك. ازاماتتار ٶز ٶمٸرٸنە ىقپال ەتەتٸن ساياساتتى ەزٸرلەۋگە قاتىسا الۋى قاجەت", - دەدٸ ۆاان وۆسەپيان.
ونىڭ ايتۋىنشا, كٶپتاراپتى باسقارۋ ەندٸ ينتەرنەت ينفراقۇرىلىمىمەن عانا شەكتەلمەيدٸ. بۇل تەسٸل جاساندى ينتەللەكت, زاتتار ينتەرنەتٸ جەنە ٶزگە دە تەحنولوگييالاردى قاۋٸپسٸز باسقارۋعا دا قولدانىلۋى كەرەك.
كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك تەك مەملەكەتتٸڭ مٸندەتٸ ەمەس
پانەلدەگٸ پٸكٸرلەر كيبەرقاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ تەك تەحنيكالىق ماماندارعا نەمەسە مەملەكەتتٸك ورگاندارعا جٷكتەلەتٸن مٸندەت ەمەس ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. مەملەكەت تٷسٸنٸكتٸ جەنە تەڭگەرٸمدٸ تالاپ قالىپتاستىرۋعا, كومپانييالار ازاماتتاردىڭ دەرەكتەرٸن قورعاۋعا, تەحنيكالىق قاۋىمداستىق ينتەرنەتتٸڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە, ال ازاماتتىق قوعام پايدالانۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا قاتىسۋى كەرەك.
تالقىلاۋ بارىسىندا تسيفرلاندىرۋدىڭ شىنايى ٶلشەمٸ قىزمەتتەردٸڭ سانى نەمەسە ولاردىڭ جىلدامدىعى عانا ەمەس ەكەنٸ ايتىلدى. ونىڭ باستى كٶرسەتكٸشٸ ازاماتتىڭ ٶز دەرەگٸنٸڭ قورعالعانىنا, الگوريتمنٸڭ شەشٸمٸ ەدٸل ەكەنٸنە جەنە كيبەرقاۋٸپ تۋعان جاعدايدا جاۋاپتى تاراپتىڭ انىقتالاتىنىنا سەنٸمدٸ بولۋى تيٸس.
ٸس-شارا بارىسىندا Privacy Legathon 2026 بايقاۋىنىڭ فينالى دا ۇيىمداستىرىلدى. بەس كوماندا بيزنەس پەن مەملەكەتتٸك ورگاندارعا ارنالعان Legal Tech شەشٸمدەرٸن تانىستىردى. بايقاۋدى قر جاساندى ينتەللەكت جەنە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ Digital Rights Centre Qazaqstan جەنە CyberLaw School ۇيىمدارىمەن بٸرلەسٸپ ٶتكٸزدٸ.
