بيشٸمباەۆتار وتباسىنا قاتىستى تاعى بٸر شۋ شىقتى. «جىعىلعانعا جۇدىرىق» دەمەكشٸ, بۇل جولى قىسىلتاياڭ كەزدە «جاناشىرلىق تانىتپاق» بولعان تۋىسىنان وپىق جەگەن كٶرٸنەدٸ. NEGE تٸلشٸسٸنە مەن-جايدى بيشٸمباەۆتاردىڭ قورعاۋشىسى ەرلان عازىمجانوۆ تٷسٸندٸرٸپ بەرگەن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
– ەرلان, تاعى بٸر ٸسكە قاتىستى بيشٸمباەۆتار وتباسىنىڭ قورعاۋشىسى بولىپ جٷر ەكەنسٸز. 1 ملن دوللارعا قاتىستى داۋ جايىندا كەڭٸرەك ايتىپ بەرسەڭٸز. جالپى, بيشٸمباەۆتار وتباسى ٷشٸن 1 ملن اقش دوللارى كٶپ پە?
– ەرينە, كٶپ ەمەس. ولار باياعىدان بيزنەسپەن اينالىسادى. بۇل تابىسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ عانا شىعار. الميرا نۇرلىبەكوۆا كەڭەس وداعى تاراعان ۋاقىتتا قىزىلوردا قالاسىندا مۇعالٸم بولىپ جۇمىس ٸستەگەن. ول بٸر الماعايىپ زامان ەدٸ عوي. مۇعالٸمدەرگە ايلىق تٶلەنبەدٸ. سونداي قيىن كەزدە بازارعا شىعىپ, رەسەيدەن ازىق-تٷلٸك ەكەپ ساتقان. تاۋاردى كٶتەرمە باعامەن ساتاتىن قويماسى بولىپتى. وعان قوسىمشا قاراقالپاقستاننان قاراكٶل تەرٸسٸن ەكەپ, رەسەيگە جٶنەلتٸپ وتىرعان. سول كەزدە-اق تٷرلٸ كەسٸپ ٸستەپ, بايي باستاعان.
مۇنىمەن قوسا عيماراتتى جالعا الىپ, جەكەمەنشٸك مەكتەپ اشقان. بۇل كەيٸن جەكەمەنشٸك ۋنيۆەرسيتەتكە اينالدى. سوسىن ستوماتولوگييا ٷشٸن زەرتحانا اشىپ, پلومبا جەنە جاساندى يمپلانت سالا باستايدى. مۇنىڭ بەرٸ بيزنەس قوي. سونىڭ نەتيجەسٸندە كەزٸندە «جىلدىڭ ٷزدٸك كەسٸپكەرٸ» اتاعىن العان. كەيٸن شىمكەنتكە كٶشٸپ, مۇندا دا كەسٸپ كٶزٸن تاۋىپ, جۇمىس ٸستەگەن.
قازٸر ولاردىڭ استانادا كٶتەرمە باعامەن ساتاتىن تاۋار اينالىمى جوعارى قويماسى بار. «BAU» مەيرامحاناسىندا دا ٷلەسٸ بولدى.
ەكەسٸ – ۋەليحان بيشٸمباەۆ تا 22 جىل رەكتور, كەيٸن دەپۋتات بولدى. ال قۋاندىقتىڭ ٶزٸ ۆۋندەركيند بالا بوپ ٶسكەن, «بولاشاققا» ٶزٸ تٷسكەن. كەيبٸرەۋلەر «ۋەليحان بيشٸمباەۆ – نازارباەۆتىڭ دوسى. بالاسى سونىڭ ارقاسىندا ٶستٸ», – دەيدٸ. وتتاعان ەڭگٸمە, بەرٸ ٶتٸرٸك. ولار بٸر-بٸرٸن جاقىن بٸلمەيدٸ دە. بيلٸكتٸڭ ٶزٸ «بولاشاق» تٷلەكتەرٸن قىزمەتكە تارتقاندا, قۋاندىق سول كەزدەگٸ پرەزيدەنتتٸڭ كٶزٸنە تٷسكەن. ٶزٸ كٶتەرٸلدٸ, ٶزٸ مينيستر بولدى. كەيٸن «كلاندار سوعىسى» بولىپ, وعان جۇمىس ٸستەۋگە مٷمكٸندٸك بەرمەدٸ. ەندٸ كەپ بەرٸن بۇرمالاپ «بيشٸمباەۆتار كلانى» دەپ ايتادى. 70-تەن اسىپ كەتكەن ەكٸ زەينەتكەر «بيشٸمباەۆتار كلانىن» قۇرا الا ما? كلان دەگەن ەكٸ زەينەتكەردەن تۇرمايدى عوي?! ەكەسٸ اۋىرىپ, بٸرنەشە جىلدان بەرٸ ٷيدەن شىقپايدى. الميرا نۇرلىبەكوۆا كٷيەۋٸنە قاراپ, اراسىندا كەسٸبٸنە دە ٷلگەرۋگە تىرىسىپ جٷر.
دەمەك, «بۇل وتباسىندا مۇنداي اقشا قايدان بولادى?» دەگەن سۇراققا جاۋاپ وسى. ولار ٷشٸن 1 ملن دوللار تٷك ەمەس. جىل سايىن دەكلاراتسييا ٶتكٸزگەن, رەسٸمدەگەن. 2016 جىلى قازاقستاندا مٷلٸكتٸ زاڭداستىرۋ ٸسٸ جٷردٸ. بەرٸن زاڭدى تٷردە جاساعان. قۋاندىق بيشٸمباەۆ ەر جەتٸپ, لاۋازىمدى قىزمەتتەر اتقارعانعا دەيٸن-اق وتباسىنىڭ ەلەۋەتٸ وسىنداي بولعان.
– جۇرتتىڭ كٶكەيٸندە «وندا نەگە ادال ەڭبەكپەن جيعان اقشانى تۋىسىنا بەرۋگە كەلٸستٸ ەكەن?» دەگەن سۇراق بار.
– بٸرٸنشٸدەن, تەرگەۋ امالدارى جٷرٸپ جاتقاندا بيشٸمباەۆتاردىڭ ٷيٸنە بەكزات كەمەلوۆا كەلٸپ (تۋىسى قايرات كەمەلوۆتٸڭ ەيەلٸ – رەد) «انتيكوردا جۇمىس ٸستەيتٸن كٷيەۋبالامنان ەستٸپ-بٸلدٸم, «قۋاندىقتىڭ تۋىستارىنىڭ ٷيٸنە تٸنتۋ جٷرگٸزەدٸ ەكەن. تٸزٸمدە 30 ادام تۇر, تەك بٸزدٸڭ عانا فاميلييا جوق» دەپ ايتتى. سوندىقتان ٷيٸڭٸزدە قىمبات, باعالى دٷنيەلەر نەمەسە اقشا بولسا, بەكەردەن-بەكەر كٷيٸپ كەتپەسٸن. ودان دا بٸز الىپ, ساقتاپ بەرەيٸك. كەرەك كەزدە الاسىز عوي...», – دەپ سەندٸرٸپ ەرٸ پسيحولوگييالىق قىسىم جاساپ, قورقىتادى. ەڭ قىزىعى, ول بۇل ەرەكەتٸن كٷيەۋٸنە ايتپاعان كٶرٸنەدٸ.
ەسٸڭٸزدە مە, دەل سول ۋاقىتتا اقپارات قۇرالدارىندا «بۇلاردىڭ بٷكٸل اقشاسىن تەكسەرۋ كەرەك! بەرٸن تارتىپ الىپ قويۋ كەرەك!» دەگەن جازبالار كٶبەيدٸ عوي. ودان كەيٸن نٷكەنوۆانىڭ ەكەسٸ «بيشٸمباەۆتار بايلىعىن تەكسەرۋدٸ تالاپ ەتەمٸن. ولار اقشانى قايدان تاۋىپ جاتىر?» دەگەن سارىندا پرەزيدەنتكە اشىق ٷندەۋ جولداعان.
بۇل بار, ەكٸنشٸ جاعىنان ەلگٸ تۋىسىنىڭ ايتقانى بار, الميرا نۇرلىبەكوۆا باسىندا تارتىنشاقتاعانداي بولادى. بٸراق ويلانا كەلە, تۋىسىنا سەنٸپ, 1 ملن دوللارىن بەرەدٸ. ەكٸنشٸدەن, اياق استىنان دوللار ٶسٸپ كەتكەندە جيعان-تەرگەنٸ سەل دە بولسا ساقتالادى دەپ ويلاسا كەرەك. سودان ەشقانداي تٸنتۋ شاراسى جٷرگٸزٸلگەن جوق. سوت ٶتٸپ, قۋاندىق بيشٸمباەۆقا جازا تاعايىندالعان سوڭ, الميرا نەسيەسٸن, شىعىنىن تٶلەۋ ٷشٸن اقشاسىن سۇرايدى. بٸراق نەگە ەكەنٸ بەلگٸسٸز, كٷندە «ەرتەڭ», «كەلەسٸ اپتا» دەپ جٷرٸپ, اقىر سوڭىندا «بٸزدە ەشقانداي اقشا جوق. بٸز سٸزدەرگە ەشتەڭە بەرە المايمىز» دەپ سٶزٸنەن تايقىپ شىققان.
سودان كەيٸن بيشٸمباەۆتار 2024 جىلدىڭ قازان ايىنىڭ باسىندا قۇقىق قورعاۋ مەكەمەلەرٸنە شاعىم تٷسٸردٸ. ولار «بيشٸمباەۆتار رەزونانستان قورقادى» دەگەن شىعار. قازٸر «الاياقتىق» ٸسٸ بويىنشا تەرگەۋ امالدارى جٷرگٸزٸلۋدە. بەكزات كەمەلوۆانىڭ اقشانى العانى تۋرالى WhatsAPP جەلٸسٸندە جازىلعان حاتتار مەن كۋەگەرلەر بار.
– سوندا العان اقشانى بٸر جىلداي بەرمەي سوزىپ جٷرگەن بە?
– يە, شامامەن 2023 جىلى جەلتوقسان ايىنىڭ 19-ى كٷنٸ العان. بانك ەسەپشوتتارىن قاراساق, كەمەلوۆتەر اقپان ايىندا ەكٸ پەتەر ساتىپ العان. بٸرەۋٸن ەكسپو قالاشىعىنان الىپ, سول كەزدە-اق جٶندەۋ جۇمىسىن جاساپ تاستاعان. سونداي-اق, بۇعان دەيٸنگٸ يپوتەكاعا العان پەتەرٸنٸڭ قارىزىن دا جاپقانعا ۇقسايدى. سول ارالىقتا تٷركيياعا, گرۋزيياعا دەمالۋعا بارعان. تٸپتٸ, تٷركييادان ٷي ساتىپ الۋى نەمەسە بيزنەس اشۋى دا عاجاپ ەمەس. سەبەبٸ, 27 تامىز كٷنٸ تۇرمىسقا شىققان قىزى ينستاگرامداعى پاراقشاسىنا «بوسفور بۇعازى قانداي ەدەمٸ!» دەپ ۆيدەو سالعان. قىزىن تٷركيياعا بەكەر ەرتٸپ بارماعانى انىق. نە السا دا, قىزىنىڭ اتىنا رەسٸمدەۋٸ مٷمكٸن. مٸنە, وسىنىڭ بەرٸن تولىققاندى تەكسەرەمٸز.
بەكزات كەمەلوۆا تاعى ۇيالماي «بيشٸمباەۆتاردىڭ ٷيٸنە بارعاندا, قاپتاعان بلوگەر جٷردٸ. ولار سوت-مەديتسينالىق ساراپتاما جاسايتىن ەكسپەرت تاحير حاليمنازاروۆتى دا ساتىپ العىسى كەلدٸ», – دەپ جالعان اقپارات ايتقان. بٸز حاليمنازاروۆتىڭ ساراپتاما جاساعانىن كەيٸن بٸلدٸك. تٸپتٸ, بٸزدٸڭ قولىمىزعا دايىن ەكسپەرتيزا بەرگەن جوق پا?! سونى بٸلە تۇرا قايرات كەمەلوۆ: «بيشٸمباەۆتار ەكسپەرتيزانى حاليمنازاروۆ جاسايتىنىن الدىن الا بٸلدٸ. سونىمەن سٶيلەستٸرۋگە ادام تاۋىپ بەر دەپ ايتتى», – دەپ ٶتٸرٸكتٸ سۋشا ساپىرعان. «سەندەردٸ ينتەرنەتتە, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ايتىپ, تاعى دا ۇياتقا قالدىرامىز» دەپ كەتكەن. مٸنە, سونى ٸستەپ وتىر.
شىن مەنٸندە, تالاي جىل پەتەر جالداپ جٷرگەن كەمەلوۆتەر وتباسىنا بيشٸمباەۆتار العاشقى جارنانىڭ اقشاسىن بەرٸپ, يپوتەكاعا ٷي رەسٸمدەۋگە قولۇشىن سوزعان. كەرەك كەزدە كٶمەگٸن العان وتباسى تۋىسى بولا تۇرا, وسىنداي ساتقىندىق, ارامدىق جاسادى.
– قۋاندىق بيشٸمباەۆتىڭ جاعدايى قالاي? بارىپ تۇراسىز با?
– ول ستەپنوگورسكٸدەگٸ تٷرمەدە باسقالار سيياقتى جازاسىن ٶتەپ جاتىر. دەنساۋلىعى جاقسى, شٷكٸر دەۋگە بولادى. ەكٸ ايدا بٸر رەت بارىپ, كەزدەسٸپ تۇرامىن. قازٸر وتباسىنىڭ بيزنەسٸنە, باسقا دا ٸستەرٸنە كٶمەكتەسٸپ جٷرمٸن. ەندٸ كٶرٸپ تۇرسىز عوي, جان-جاقتان تالاعان مارودەرلەر كٶپ. ەكە-شەشەسٸ كٸمگە سەنەرٸن بٸلمەي قالدى عوي. «بالاسى سوتتالدى» دەپ, ونسىز دا ۋايىمنان كٶز اشپاعان زەينەتكەر كٸسٸلەردٸ بۇلاي قورلاۋعا بولا ما?!
