تالدىقورعاندى قاۋٸپسٸز, جايلى جەنە جاسىل قالا رەتٸندە دامىتۋ ٷشٸن 2025-2026 جىلداردىڭ ناقتى جوسپارلارى جاسالىپ, قالا بيۋدجەتٸ 33 پايىزعا ۇلعايتىلدى. بۇل تۋرالى وبلىس ەكٸمٸ بەيبٸت يساباەۆ جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا ايتتى,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz جەتٸسۋ وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
ٶڭٸر باسشىسى ٶز سٶزٸندە وبلىس ورتالىعىن دامىتۋدىڭ باسىم باعىتتارىنا توقتالدى. بۇل رەتتە قالا تۇرعىندارىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ٸسٸ الدىڭعى ورىندا تۇر. وسى ماقساتتا قوعامدىق تەرتٸپتٸ قاداعالايتىن 585 بەينەكامەرا جەنە جول قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتەتٸن 136 «سەرگەك» كامەراسىن ورناتۋ مەجەلەنگەن. «سمارت سيتي» فورماتى بويىنشا قالانىڭ تٸرشٸلٸگٸن تەۋلٸك بويى باقىلاي الاتىن سيتۋاتسييالىق ورتالىقتى ٸسكە قوسۋ جوسپاردا بار. وعان قوسا كٶشەلەردٸ جارىقتاندىرۋ دا قولعا الىنادى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ قالاداعى 640 كٶشەنٸڭ 420-سىندا عانا, ياعني, 65 پايىزىنا جارىق ورناتىلعان. وسىعان وراي جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن بيىل كٶشەلەردٸ جارىقتاندىرۋعا 3,5 ملرد تەڭگە بٶلٸنٸپ وتىر. سونىڭ ارقاسىندا بٸرقاتار ساياجايلاردا جەنە «حۋتور», «شىعىس» جەنە باسقا دا اۋدانداردا كٶشەلەر جارىقتاندىرىلادى.
سونىمەن قاتار قالا تۇرعىنداردىڭ ٶمٸر سٷرۋٸنە جايلى بولۋىنا دا نازار اۋدارىلادى. ياعني حالىق باسپانامەن, جىلۋمەن, ەلەكترمەن, سۋمەن, گازبەن قامتاماسىز ەتٸلۋٸ كەرەك. مەسەلەن, ٶتكەن جىلى تالدىقورعاندا 1283 وتباسىعا باسپانا بەرٸلسە, بيىل تۇرعىن ٷيگە يە بولاتىنداردىڭ سانى 1500-گە جۋىقتايدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
شاھاردىڭ كٶركٸ اباتتاندىرۋعا تٸكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان اۋلالارعا ۆوركاۋت الاڭدارىن سالۋ, كٶپ قاباتتى ٷيلەردٸڭ شاتىرلارى مەن قاسبەتتەرٸن جاڭارتۋ, ارىقتار مەن ارنالاردى قالپىنا كەلتٸرۋ جالعاستىرىلادى. بىلتىر 28 كٶپقاباتتى ٷيدٸڭ شاتىرىنا جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلگەن. كٶپپەتەرلٸ 10 ٷيدٸڭ قاسبەتٸ جاسالدى. بيىل تاعى 30 كٶپقاباتتى ٷيدٸڭ شاتىرى مەن 32 ٷيدٸڭ قاسبەتٸ جٶندەلەدٸ.
"قالاداعى «ۇلان» ىقشام اۋدانىنا وتىز جىلدان استام ۋاقىت جٶندەۋ جٷرگٸزٸلمەگەن. اۋداندى اباتتاندىرۋ مەسەلەسٸن ۇزاق تالقىلاپ, ساراپتاما جاساپ بارىپ, دۇرىس شەشٸم قابىلدادىق. سول ارقىلى تەجٸريبە قالىپتاستى. ەندٸ كەشەندٸ تٷردە جۇمىس ٸستەيمٸز. بىلتىر الدىمەن 25 كٶپ پەتەرلٸ ٷيدٸڭ 5 اۋلاسىن جٶندەدٸك, قالعان اۋلالاردى بيىل بٸتٸرەمٸز. سونداي-اق «ۇلان» ىقشام اۋدانىنداعى جٶندەۋدٸ قاجەت ەتەتٸن كٶپ قاباتتى ٷيلەردٸڭ شاتىرىن جٶندەيمٸز. سودان سوڭ «جەتٸسۋ» جەنە «جۇلدىز» ىقشام اۋداندارىنا اۋىسىپ, كەشەندٸ تەرتٸپپەن كٶگالداندىرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ. ياعني, الدىمەن قالانىڭ نازاردان تىس قالعان شەتكٸ اۋداندارىن قامتيمىز", - دەدٸ ب. يساباەۆ.
كٶگالداندىرۋ جايىنا كەلسەك, تالدىقورعاندا ٶتكەن جىلى 10 مىڭداي اعاش وتىرعىزىلسا, بيىل 12 مىڭنان استام كٶشەت ەگۋ كٶزدەلگەن. قالانىڭ «قۇلاگەر» شاعىن اۋدانىندا اۋماعى 1,2 گەكتار بولاتىن جاڭا ساياباق سالۋ جوسپاردا بار. ال «بٸرلٸك» شاعىن اۋداندا جاڭا سكۆەر پايدا بولادى. سول سيياقتى اعاشتار مەن كٶگالداردى سۋارۋ جٷيەسٸن رەتتەۋ قولعا الىنعان. بٷگٸنگە دەيٸن شامامەن 10 شاقىرىمداي ارىق جٷيەسٸنە جٶندەۋ جٷرگٸزٸلدٸ, بۇل جۇمىس بيىل دا جالعاسادى. وعان قوسا ورتالىق جەنە «جاستار» ساياباقتارىنا اعىمداعى جٶندەۋ جاسالادى.
