بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باتىس ساحاراداعى رەفەرەندۋم ٶتكٸزۋ جٶنٸندەگٸ ميسسيياسى (MINURSO) 35 جىلدان كەيٸن جۇمىسىن توقتاتتى. بۇعان بۇۇ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸندە ميسسييانىڭ مانداتىن ۇزارتۋ تۋرالى ورتاق شەشٸم قابىلدانباۋى سەبەپ بولعان. ۇيىمنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 1 قاراشادان باستاپ ميسسييانى تاراتۋ كەزەڭٸ باستالدى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش ميسسييانىڭ اياقتالعانىن راستاپ, ونىڭ قىزمەتكەرلەرٸنە العىس بٸلدٸردٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇدان بىلاي ارنايى شاعىن توپ بۇۇ-عا تيەسٸلٸ جابدىقتاردى تيٸستٸ تەرتٸپپەن شىعارۋ جەنە ميسسيياعا قاتىسۋشى ەلدەردٸڭ ەسكەري كونتينگەنتتەرٸن قايتارۋ جۇمىستارىن ٷيلەستٸرەدٸ.
گۋتەرريش ايماقتاعى قاۋٸپسٸزدٸك جاعدايىنا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرٸپ, تاراپتاردى جاعدايدى ۋشىقتىرۋى مٷمكٸن ەرەكەتتەردەن باس تارتۋعا شاقىردى. سونىمەن قاتار ميسسييانىڭ اياقتالۋى باتىس ساحارا حالقىنىڭ ٶزٸن-ٶزٸ بيلەۋ قۇقىعىن جويمايتىنىن اتاپ ٶتتٸ. بۇۇ ايماقتاعى ساياسي ديالوگ پەن بەيبٸت رەتتەۋ ٷدەرٸسٸنە قولداۋ كٶرسەتۋدٸ جالعاستىراتىنىن مەلٸمدەدٸ.
قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸندە ورتاق شەشٸم قابىلدانبادى
Reuters اگەنتتٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 30 قازاندا بۇۇ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸندە ميسسييانىڭ مانداتىن ۇزارتۋ جٶنٸندەگٸ ەكٸ تٷرلٸ قارار جوباسى داۋىسقا سالىنعان.
اقش ۇسىنعان قارار جوباسى ميسسييانىڭ جۇمىسىن تاعى بٸر جىلعا ۇزارتۋدى كٶزدەگەن. سونىمەن بٸرگە قۇجاتتا ماروككونىڭ باتىس ساحاراعا اۆتونومييا بەرۋ جوسپارى كەلٸسسٶزدەردٸڭ نەگٸزگٸ باعىتى رەتٸندە قاراستىرىلعان. الايدا رەسەي بۇل جوبانى ۆەتو قۇقىعىن پايدالانىپ قابىلداتپادى.
ودان كەيٸن رەسەي ۇسىنعان بالاما قارار داۋىسقا سالىندى. ونى ەكٸ مەملەكەت قولداپ, بٸر مەملەكەت قارسى داۋىس بەردٸ, ال 11 ەل قالىس قالدى. قارار قاجەتتٸ توعىز داۋىستى جيناي الماعاندىقتان قابىلدانبادى. وسىلايشا, ميسسييانىڭ مانداتى 31 قازاندا اياقتالىپ, ونى ۇزارتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانعان جوق.
ماروككو بيلٸگٸ ميسسييا مانداتىنىڭ ۇزارتىلماۋىن ماڭىزدى وقيعا دەپ باعالادى. ال الجير بۇل شەشٸمگە ٶكٸنٸش بٸلدٸرٸپ, اقش ۇسىنعان قۇجات ماروككونىڭ ۇستانىمىنا باسىمدىق بەرگەنٸن سىنعا الدى. الجير قولدايتىن «پوليساريو» قوزعالىسى دا قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸندەگٸ كەلٸسسٶزدەردٸڭ نەتيجەسٸز اياقتالعانىنا الاڭداۋشىلىق تانىتتى.
35 جىل بويى رەفەرەندۋم ٶتكٸزۋ مٸندەتٸن اتقاردى
MINURSO ميسسيياسى 1991 جىلى ماروككو مەن «پوليساريو» قوزعالىسى اراسىندا اتىستى توقتاتۋ تۋرالى كەلٸسٸم جاسالعاننان كەيٸن قۇرىلدى. ونىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸ اتىستى توقتاتۋ رەجيمٸن باقىلاۋ جەنە باتىس ساحارانىڭ بولاشاعىنا قاتىستى رەفەرەندۋم ٶتكٸزۋگە جاعداي جاساۋ بولدى.
الايدا سايلاۋشىلار تٸزٸمٸنە كٸمدەردٸڭ ەنگٸزٸلەتٸنٸ جٶنٸندەگٸ تاراپتاردىڭ كەلٸسپەۋشٸلٸگٸ سالدارىنان رەفەرەندۋم ٶتكٸزٸلمەدٸ. ماروككو اۋماقتا تۇراتىن ساحراۆي تۇرعىندارىن دا داۋىس بەرۋگە قاتىستىرۋدى ۇسىنسا, «پوليساريو» قوزعالىسى يسپانييانىڭ وتارلىق كەزەڭدەگٸ حالىق ساناعى نەگٸزگە الىنۋى كەرەك دەپ ەسەپتەدٸ.
1975 جىلى يسپانييا ايماقتان كەتكەننەن كەيٸن باتىس ساحارانىڭ مەرتەبەسٸ جٶنٸندەگٸ داۋ كٷشەيدٸ. ماروككو اۋماقتىڭ باسىم بٶلٸگٸن باسقارادى جەنە وعان اۆتونومييا بەرۋ جوسپارىن ۇسىنىپ وتىر. ال «پوليساريو» قوزعالىسى تەۋەلسٸز مەملەكەت قۇرۋدى كٶزدەيدٸ.
2020 جىلى اتىستى توقتاتۋ رەجيمٸ بۇزىلىپ, ايماقتا قارۋلى قاقتىعىستار قايتا جانداندى. بۇۇ ميسسيياسىنىڭ اياقتالۋى جاعدايدى ودان ەرٸ ۋشىقتىرۋى مٷمكٸن دەگەن قاۋٸپ بار.
ماڭىزدى رەداكتسييالىق ەسكەرتۋ: ميسسييانىڭ بٸتٸمگەرلٸك وپەراتسييالارى توقتاعانىمەن, بۇۇ باتىس ساحارا مەسەلەسٸن رەتتەۋ جٶنٸندەگٸ ديپلوماتييالىق جۇمىسىن اياقتاعان جوق. سوندىقتان تاقىرىپتا «بۇۇ باتىس ساحارادان كەتتٸ» دەگەننەن گٶرٸ, «بۇۇ-نىڭ 35 جىلدىق بٸتٸمگەرلٸك ميسسيياسى اياقتالدى» دەگەن تۇجىرىم دەلٸرەك.
