بجزق-داعى اقشانى باسپاناعا قالاي پايدالانۋعا بولادى?

1) تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ جەنە/نەمەسە ەمدەلۋگە اقى تٶلەۋ ماقساتىندا زەينەتاقى جيناقتارىنان قانشا قاراجاتتى قانداي جاعدايلاردا پايدالانۋعا بولادى?

بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ (بزت) – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەۋمەتتٸك كودەكسٸندە بەلگٸلەنگەن تەرتٸپپەن مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىنىڭ سالىمشىسى (زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن الۋشى) تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ جەنە (نەمەسە) ەمدەلۋگە اقى تٶلەۋ ماقساتىندا بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنان الاتىن مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارى ەسەبٸنەن قالىپتاستىرىلعان زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى. بزت-نى ٶزٸنە نەمەسە جۇبايى/زايىبى نە جاقىن تۋىستارىنىڭ پايداسىنا مىناداي شارتتاردىڭ بٸرٸ بولعان كەزدە الۋعا بولادى:

• ەگەر سالىمشىنىڭ مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارى (مزج) ەسەبٸنەن قالىپتاستىرىلعان جەكە زەينەتاقى شوتىنداعى (جزش) زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى قر ٷكٸمەتٸ بەكٸتكەن ەدٸستەمەگە سەيكەس ايقىندالعان زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ەڭ تٶمەنگٸ جەتكٸلٸكتٸلٸگٸ شەگٸنەن (تجش) اسسا (تجش-دان اساتىن سومانى پايدالانۋعا بولادى);

• ەگەر زەينەتكەردٸڭ زەينەتاقىسى ونىڭ ەڭبەككە جارامدى كەزٸندە الىپ جٷرگەن ورتاشا ايلىق كٸرٸسٸنٸڭ كەمٸندە 40%-نا تەڭ الماستىرۋ كوەففيتسيەنتٸن قامتاماسىز ەتەتٸن بولسا; كٸرٸستٸ الماستىرۋ كوەففيتسيەنتٸنٸڭ مٶلشەرٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ بەكٸتكەن تەرتٸپ بويىنشا ايقىندالادى. ورتاشا ايلىق كٸرٸستٸ الماستىرۋ كوەففيتسيەنتٸن ەسەپتەۋ كەزٸندە الۋشىنىڭ بازالىق جەنە ىنتىماقتى قۇرامداۋىشتار ەسەبٸنەن قالىپتاسقان زەينەتاقىسىنىڭ مٶلشەرٸ جەنە زەينەتكەرلٸككە شىققان كٷننٸڭ الدىنداعى, بٸراق رەسپۋبليكا بويىنشا ورتاشا ايلىق كٸرٸستەن اسپايتىن تابىسى ەسكەرٸلەدٸ (جيناقتاردىڭ 50% - نا دەيٸن پايدالانۋعا بولادى);
• ەگەر مزج-نىڭ سالىمشىسى ساقتاندىرۋ ۇيىمىمەن زەينەتاقى اننۋيتەتٸ شارتىن جاساسا (جەكە زەينەتاقى شوتىنداعى جيناقتاردىڭ 100%-نا دەيٸن پايدالانۋعا بولادى);
• ەگەر ازامات ەڭبەك سٸڭٸرگەن جىلدارى ٷشٸن زەينەتاقى الۋشى بولسا (جزش-داعى جيناقتاردىڭ 100%-نا دەيٸن پايدالانۋعا بولادى).

بۇل رەتتە بجزق-دان زەينەتاقى جيناقتارىن الۋ بولاشاق زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ مٶلشەرٸنٸڭ ازايىپ, كەزەڭٸنٸڭ قىسقارۋىنا سەبەپ بولاتىنىن ەسكەرۋ قاجەت. سوندىقتان, زەينەتاقى قاراجاتىن الۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداماس بۇرىن, زەينەت جاسىنا جەتكەندە زەينەتاقىنىڭ قاي دەڭگەيٸنە يەك ارتاتىنىڭىزدى شەشٸپ, ٶزٸڭٸز ٷشٸن باسىمدىقتاردى انىقتاۋىڭىز كەرەك.

2) تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ جەنە/نەمەسە ەمدەلۋ اقىسىن تٶلەۋگە ارنالعان تٶلەمدەردٸ الۋ ٷشٸن قايدا جٷگٸنۋگە بولادى?

زەينەتاقى جيناقتارىن تەك ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورلار – ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەر ارقىلى پايدالانۋعا بولادى. بجزق تۇرعىن ٷي جاعدايىن جاقسارتۋ جەنە/نەمەسە ەمدەلۋگە اقى تٶلەۋ ماقساتىندا بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸن پايدالانۋ بويىنشا ٶزارا ٸس-قيمىل تۋرالى كەلٸسٸمدەر جاساعان ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورلاردىڭ تٸزٸمٸ:

• "وتباسى بانكٸ" تۇرعىن ٷي قۇرىلىس جيناق بانكٸ " اق (تۇرعىن ٷي جەنە ەمدەلۋ);

• "قازاقستان حالىق بانكٸ" اق (تۇرعىن ٷي);
• "بانك تسەنتر كرەديت" اق (تۇرعىن ٷي);
• "Altyn Bank" اق (China Citic Bank Corporation Ltd ەب) (تۇرعىن ٷي);
• "بانك فريدوم فينانس كازاحستان" اق (تۇرعىن ٷي).

بزت-نى جٷزەگە اسىرۋ تەرتٸبٸ تٶمەندەگٸدەي:

- الۋشىلار بجزق سايتىنداعى نەمەسە موبيلدٸ قوسىمشاسىنداعى جەكە كابينەت ارقىلى الۋعا بولاتىن جەكە زەينەتاقى شوتىنىڭ (جزش) ٷزٸندٸ كٶشٸرمەسٸنەن تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ ماقساتىندا الۋعا قولجەتٸمدٸ مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارى (مزج) ەسەبٸنەن قالىپتاستىرىلعان زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى تۋرالى مەلٸمەتتەردٸ الادى;

- سودان كەيٸن الۋشى ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا ۋەكٸلەتتٸ وپەراتوردىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسى ارقىلى بزت الۋ تۋرالى ٶتٸنٸشپەن جٷگٸنەدٸ جەنە ٶتٸنٸشكە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبامەن قول قويادى;

- ۋەكٸلەتتٸ وپەراتور ەكٸ جۇمىس كٷنٸ ٸشٸندە بجزق-عا بزت الۋ تۋرالى الۋشىلار تاراپىنان تٷسٸپ, تٸركەلگەن ٶتٸنٸشتەر تۋرالى ەلەكتروندىق حابارلاما جٸبەرەدٸ;

- بجزق ٶز ٶكٸلەتتٸگٸ شەڭبەرٸندە جەكە زەينەتاقى شوتىندا سۇراۋ سالىنعان سومانىڭ بولۋىن تەكسەرەدٸ جەنە باس تارتۋعا نەگٸزدەر بولماعان جاعدايدا ەلەكتروندىق حابارلاما كەلٸپ تٷسكەن كٷننەن باستاپ بەس جۇمىس كٷنٸ ٸشٸندە ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا ٶتٸنٸشتە كٶرسەتٸلگەن بزت سوماسىن (كٶرسەتٸلگەن سوما جزش-دا بولعان كەزدە) الۋشىنىڭ تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ ماقساتىندا بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ ٷشٸن ۋەكٸلەتتٸ وپەراتور ارنايى اشقان شوتقا ەسەپتەۋ ٷشٸن اۋدارادى;

- زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ماقساتتى پايدالانىلۋىن راستايتىن قۇجاتتاردى الۋشىلار تەك ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورلارعا ۇسىنادى.

قۇجاتتاردى تەكسەرٸپ, قاراجاتتى ٶتٸنٸش بەرۋشٸنٸڭ تٷپكٸ ماقساتىنا اۋدارۋ تۋرالى شەشٸمدٸ ۋەكٸلەتتٸ وپەراتور قابىلدايدى.

ەگەر الۋشى تۇرعىن ٷيگە نەمەسە ەمدەلۋگە زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ پايدالانىلعانىن راستايتىن قۇجاتتاردى بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە ۇسىنباسا, وندا قاراجات بجزق-داعى جەكە زەينەتاقى شوتىنا قايتارىلادى. 

3) ەڭ تٶمەنگٸ جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸنەن اساتىن زەينەتاقى جيناقتارىن مەرزٸمٸنەن بۇرىن الۋ بولاشاق زەينەتاقى مٶلشەرٸنە ەسەر ەتە مە?

ەلٸمٸزدٸڭ جيناقتاۋشى زەينەتاقى جٷيەسٸ ەڭ الدىمەن ازاماتتاردى زەينەتكەرلٸككە شىققاننان كەيٸن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. وتانداستارىمىزدىڭ زەينەتاقى جيناقتارى زەينەتاقى جارنالارى, سونداي-اق زەينەتاقى اكتيۆتەرٸ بويىنشا ينۆەستيتسييالىق تابىس ەسەبٸنەن قالىپتاستىرىلادى. بولاشاق زەينەتاقى دەڭگەيٸنە جارنالاردىڭ جٷيەلٸلٸگٸ مەن مٶلشەرٸ, سونداي-اق زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸستٸلٸگٸ ەسەر ەتەدٸ.

بجزق-دان زەينەتاقى جيناقتارىن الۋ بولاشاق زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ مٶلشەرٸ مەن كەزەڭٸنٸڭ ازايۋىنا سەبەپ بولادى. جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, زەينەتاقى قاراجاتىن مەرزٸمٸنەن بۇرىن الۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداماي تۇرىپ, زەينەتكەرلٸك جاسقا جەتكەندە قانداي زەينەتاقى الاتىنىڭىزدى شەشٸپ, ٶزٸڭٸز ٷشٸن باسىمدىقتاردى انىقتاۋىڭىز كەرەك. بولاشاق زەينەتاقىنىڭ مٶلشەرٸن بٸلۋ ٷشٸن سٸز زەينەتاقىنىڭ نەدەن قۇرالاتىنىن كٶرسەتەتٸن بولجامدى زەينەتاقى كالكۋلياتورىن پايدالانا الاسىز. ونى ٷش ستسەناريي بويىنشا ەسەپتەيدٸ: پەسسيميستٸك, شىنايى جەنە وپتيميستٸك, بۇل سالىمشىعا ناقتى ينۆەستيتسييالىق كٸرٸستٸڭ بولجامدى دەڭگەيٸن ەسكەرەتٸن بارلىق مٷمكٸن نۇسقالارمەن تانىسۋعا كٶمەكتەسەدٸ. سونىمەن قاتار, بۇل قۇرال ەربٸر سالىمشىعا بولاشاق زەينەتاقى مٶلشەرٸنٸڭ مەرزٸمٸنەن بۇرىن پايدالانىلعان جەنە پايدالانىلماعان جاعدايدا قانداي بولاتىنىن ەسەپتەۋگە كٶمەكتەسەدٸ. "زەينەتاقى كالكۋلياتورى" قىزمەتٸمەن بجزق سايتىندا نەمەسە موبيلدٸ قوسىمشاسىندا تولىعىراق تانىسۋعا بولادى.

ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, ەڭ تٶمەنگٸ جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸ (تجش) – بۇل ەڭ تٶمەنگٸ زەينەتاقى مٶلشەرٸنەن تٶمەن ەمەس (ەڭ تٶمەنگٸ بازالىق زەينەتاقى تٶلەمٸن ەسكەرە وتىرىپ) اي سايىنعى تٶلەمدٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن قاجەتتٸ زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ەڭ تٶمەنگٸ مٶلشەرٸ. باسقاشا ايتقاندا, ەڭ تٶمەنگٸ جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸ – بۇل سالىمشى زەينەتكەرلٸك جاسقا تولعان كەزدە ەڭ تٶمەنگٸ زەينەتاقى مٶلشەرٸنەن كەم ەمەس زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن (مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن ەڭ تٶمەنگٸ بازالىق زەينەتاقى تٶلەمٸن ەسكەرە وتىرىپ) الۋى ٷشٸن شوتتا قالۋى تيٸس ەڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸش.

4) زەينەتاقى جيناقتارى مەن ينۆەستيتسييالىق كٸرٸس نەدەن تۇرادى? نەلٸكتەن ينۆەستيتسييالىق كٸرٸس ٶزگەرەدٸ?

بجزق-نىڭ ەر سالىمشىسىنىڭ زەينەتاقى جيناقتارى ونىڭ زەينەتاقى شوتىنا تٷسەتٸن جارنالار مەن ينۆەستيتسييالىق كٸرٸستەردەن قۇرالادى. بجزق بارلىق جيناقتاردىڭ ەسەبٸن جٷرگٸزەدٸ, ال قر ۇب مەن سالىمشى تاڭداعان ينۆەستيتسييالىق پورتفەلدٸ باسقارۋشى (يپب) ولاردى باسقارادى. تابىس الۋ ماقساتىندا زەينەتاقى اكتيۆتەرٸ ەلدەگٸ جەنە شەتەلدەگٸ ەرتٷرلٸ ۆاليۋتاداعى تٷرلٸ قارجى قۇرالدارىنا ينۆەستيتسييالانادى. ينۆەستيتسييالىق كٸرٸس ەرتٷرلٸ كٶزدەردەن قۇرالادى: باعالى قاعازدار (سالىمدار جەنە باسقا وپەراتسييالار) بويىنشا سىياقى تٷرٸندەگٸ كٸرٸستەر; قارجى قۇرالدارىن نارىقتىق جەنە ۆاليۋتالىق قايتا باعالاۋ تٷرٸندەگٸ كٸرٸستەر; سىرتقى باسقارۋداعى اكتيۆتەر بويىنشا كٸرٸستەر جەنە ت. ب.

قارجى نارىقتارىنداعى جاعداي باعالى قاعازدار (سالىمدار جەنە باسقا وپەراتسييالار) بويىنشا سىياقى, قارجى قۇرالدارىن نارىقتىق جەنە ۆاليۋتالىق قايتا باعالاۋ, سىرتقى باسقارۋداعى اكتيۆتەر بويىنشا تابىستارعا جەنە ت. ب. ەسەر ەتەتٸن ەكونوميكالىق, ساياسي جەنە باسقا فاكتورلاردىڭ ەسەرٸنەن ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن. سوندىقتان كەيدە ينۆەستيتسييالىق كٸرٸس وڭ دا, تەرٸس تە بولۋى مٷمكٸن. بۇل زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ جالپى سوماسىنا ۋاقىتشا ەسەر ەتەدٸ. ينۆەستيتسييالىق قىزمەتتٸڭ نەتيجەلەرٸن ورتا جەنە ۇزاق مەرزٸمدٸ كەزەڭ ارالىعىندا باعالاعان جٶن.

زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن ينۆەستيتسييالىق باسقارۋ مەن ەسەپكە الۋدىڭ بٷكٸل جٷيەسٸ اشىق – ەربٸر سالىمشى ٶزٸنٸڭ ينۆەستيتسييالىق تابىسىن enpf.kz سايتىندا نەمەسە موبيلدٸ قوسىمشاداعى جەكە كابينەتتە 24/7 رەجيمٸندە كٶرە الادى.

5) قر قولدانىستاعى سالىق كودەكسٸنە جەكە تابىس سالىعىن ٶندٸرٸپ الۋ مەرزٸمدەرٸنە قاتىستى قانداي ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ?

قولدانىستاعى سالىق زاڭناماسىنا سەيكەس تۇرعىن ٷيگە نەمەسە ەمدەلۋگە بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن (بزت) پايدالانعان كەزدە سالىمشى جەكە تابىس سالىعىن (جتس) ٶز قالاۋىنا قاراي تٶلەي الادى: بزت العان كەزدە بٸردەن نەمەسە زەينەتاقىعا دەيٸن كەيٸنگە قالدىرىپ تٶلەۋ. سونىمەن قاتار, 2024 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ مۇنداي تۇلعالاردىڭ بزت تٷرٸندەگٸ سالىق سالىناتىن تابىسىنا ستاندارتتى سالىق شەگەرٸمدەرٸ (882 اەك شەگٸندە) قولدانىلادى. بۇل وسى ساناتقا جاتاتىن الۋشىلار بزت العان كٷننەن باستاپ ٷش جىل ٸشٸندە جتس قايتا ەسەپتەۋ مەن ٶتەۋدٸ قولدانۋ ٷشٸن بجزق-عا تيٸستٸ ٶتٸنٸشپەن جەنە راستايتىن قۇجاتتارمەن جٷگٸنە الاتىنىن بٸلدٸرەدٸ. الايدا, بزت-نى 2021-2022 جىلدارى العان ازاماتتار تٷرلٸ سەبەپتەرمەن بۇل مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانا المادى. ەندٸ قر سالىق كودەكسٸنە ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلاردىڭ ەنگٸزٸلۋٸنە بايلانىستى 2025 جىلعى 15 شٸلدەدەن باستاپ جەكە تۇلعالاردىڭ وسىنداي ٶتٸنٸشتەرٸ ٷشٸن بەلگٸلەنگەن تالاپ قويۋ مەرزٸمٸ 3 جىلدان 5 جىلعا دەيٸن ۇلعايتىلدى. بٸراق بۇل ەرەجە تەك 2025 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيٸن قولدانىلادى, ٶيتكەنٸ 2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ جاڭا سالىق كودەكسٸ كٷشٸنە ەنەدٸ. وندا جتس-تى قايتارۋ ٷشٸن كٶزدەلگەن مەرزٸم – 3 جىل. سوندىقتان جتس قايتارۋعا قۇقىعى بار ادامدارعا قۇجاتتارىن 2025 جىلى تاپسىرىپ ٷلگەرۋ تۋرالى كەڭەس بەرەمٸز.

6) جتس-تى قايتا ەسەپتەپ, قايتارىپ الۋعا كٸمنٸڭ قۇقىعى بار?

سالىق سالىناتىن تابىس پەن جتس-تى قايتا ەسەپتەۋگە قۇقىعى بار جەكە تۇلعالاردىڭ تٸزبەسٸ قولدانىستاعى سالىق كودەكسٸندە ايقىندالعان. بۇل بٸرٸنشٸ, ەكٸنشٸ نەمەسە ٷشٸنشٸ توپتاعى مٷگەدەكتەر, مٷگەدەك بالالاردىڭ اتا-انالارىنىڭ نەمەسە قامقورشىلارىنىڭ بٸرٸ, بالا اسىراپ الۋشىلاردىڭ بٸرٸ, جەتٸم بالالاردىڭ اسىراپ الۋشى اتا-انالارى, سوعىس ارداگەرلەرٸ جەنە باسقا ساناتتار. مۇنداي ازاماتتاردىڭ تولىق تٸزبەسٸ سالىق كودەكسٸنٸڭ 346-بابىندا كٶرسەتٸلگەن. جتس قايتارۋعا قاجەتتٸ قۇجاتتاردى بەرۋ مەرزٸمٸ ٷش جىلدان بەس جىلعا دەيٸن ۇزارتىلدى. الايدا, ول 2025 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىندا اياقتالادى, ٶيتكەنٸ 1 قاڭتاردان باستاپ جاڭا سالىق كودەكسٸ كٷشٸنە ەنەدٸ. سوندىقتان بجزق-نىڭ جاقىن جەردەگٸ فيليالىنا بارىپ, ٶتٸنٸشٸڭٸز پەن قاجەتتٸ قۇجاتتاردى تاپسىرۋ قاجەت. قايتا ەسەپتەلگەننەن كەيٸن اقشا سٸزدٸڭ زەينەتاقى شوتىڭىزعا قايتارىلادى.

7) ەگەر بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن العان كەزدە كەيٸنگە قالدىرىلعان جتس تاڭدالسا, 2026 جىلدان باستاپ جتس-تىڭ جويىلۋىنا بايلانىستى زەينەتاقى جيناقتارى وسى سوماعا ۇلعايا ما?

2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قر جاڭا سالىق كودەكسٸنٸڭ ەنگٸزٸلۋٸنە بايلانىستى:

• الۋشى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەزيدەنتٸ بولسا, جتس زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ بارلىق تٷرلەرٸنەن ۇستالمايدى, ونىڭ ٸشٸندە بزت دا بار.

• ٶزگەرٸستەر سونداي-اق 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ تۇرعىن ٷيگە/ەمدەلۋگە الىنعان بزت-دان زەينەتكەرلٸككە شىققانعا دەيٸن كەيٸنگە قالدىرىلعان سالىقتار بويىنشا مٸندەتتەمەلەردٸڭ كٷشٸن جويۋدى قامتيدى. بٸراق بيۋدجەتكە بۇرىن تٶلەنگەن سالىقتاردى قايتارۋ كٶزدەلمەگەن. 

الايدا كەيٸنگە قالدىرىلعان جتس-تىڭ كٷشٸن جويۋ – الۋعا بولاتىن قولجەتٸمدٸ سومانى قوسا العاندا, مزج/مكزج ەسەبٸنەن زەينەتاقى جيناقتارى سوماسىنىڭ ۇلعايۋى دەگەن سٶز ەمەس. بۇل كەيٸنگە قالدىرىلعان جتس سوماسى ەسەپتەن شىعارىلاتىنىن جەنە سالىمشىنىڭ جتس بويىنشا مەملەكەت الدىندا بەرەشەگٸ بولمايتىنىن بٸلدٸرەدٸ.

ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, 2026 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيٸن بزت الۋ كەزٸندە جتس ۇستاپ قالۋدىڭ ەكٸ تەسٸلٸ قولدانىلادى: بزت العان كەزدە بٸردەن تٶلەۋ جەنە زەينەتاقى العانعا دەيٸن كەيٸنگە قالدىرۋ (بارلىق پايدالانىلاتىن زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ 10%-ى الۋشى زەينەتكەرلٸككە شىققاننان كەيٸن ۇستالادى. بۇل رەتتە سالىق سوماسى تەڭ بٶلٸكتەرگە بٶلٸنەدٸ جەنە 16 جىلدان اسپايتىن مەرزٸم ٸشٸندە الۋشىنىڭ اي سايىنعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنەن شەگەرٸلەدٸ). جتس-تى قالاي ۇستاۋ كەرەكتٸگٸن ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا ٶتٸنٸش بەرگەن كەزدە بزت الۋشى عانا شەشەدٸ.