پرەزيدەنتكە ايماقتىڭ نەگٸزگٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەرٸ, اگروٶنەركەسٸپ, تۋريزم, تاۋ-كەن مەتاللۋرگييالىق كەشەنٸ, ماشينا جاساۋ, قۇرىلىس يندۋستريياسى, ەنەرگەتيكا جەنە باسقا دا سالالارداعى ينۆەستيتسييالىق جوبالار تانىستىرىلدى.
وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ەسەبٸن تىڭداعان مەملەكەت باسشىسى ٶڭٸردٸ دامىتۋدىڭ باسىم باعىتتارىن بەلگٸلەپ بەردٸ.
– وبلىستىڭ الدىندا بٸرقاتار مٸندەت تۇر. سونىڭ ٸشٸندە استىق جيناۋ ناۋقانى. ەرينە, بۇل ناۋقاننىڭ سەتتٸ اياقتالۋى تابيعاتقا تٸكەلەي بايلانىستى ەكەنٸن تٷسٸنەمٸز. دەگەنمەن, تابيعي جاعدايلاردىڭ كەرٸ ەسەرٸن مەيلٸنشە ازايتىپ, استىقتى بارىنشا مول جيناۋ كەرەك. بۇل – بٸر.
ەكٸنشٸدەن, بيىلعى جاز نە كٶرسەتتٸ?! مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن قوجالىقتار مال ساتىپ الىپ, ٶزدەرٸن فەرمەرمٸز دەپ اتايدى. بٸراق جەم-شٶپ قورىن ەزٸرلەۋدٸ ۇمىت قالدىرادى.
سٸزدٸڭ بايانداماڭىزدا بۇل مەسەلەنٸڭ قامتىلعانى دۇرىس بولدى. قازٸر وسى تٷيتكٸلدٸ شەشۋمەن اينالىسۋ كەرەك, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قوسشى اۋىلىنا وبلىستىق ماڭىزى بار قالا مەرتەبەسٸن بەرۋ تۋرالى شەشٸمٸن تٷسٸندٸردٸ.
– جارلىققا قول قويىلدى. اتالعان قۇجاتقا قول قويىلۋىن جەنە وبلىستىق ماڭىزى بار قالا مەرتەبەسٸنٸڭ بەرٸلۋٸن كٶپشٸلٸك كەڭٸنەن قولداپ جاتىر.
بٸراق, وسى شەشٸمنٸڭ مەنٸ مەن ماڭىزىن تەك وبلىس كٶلەمٸندە عانا ەمەس, جالپى ەلٸمٸز بويىنشا حالىققا قوسىمشا تٷسٸندٸرۋ كەرەك.
بۇل شەشٸم, ەڭ الدىمەن, قوسشى تۇرعىندارىنىڭ ٶمٸرٸن جەڭٸلدەتۋ ماقساتىندا قابىلداندى. وندا قاعاز بويىنشا 40 مىڭعا جۋىق تۇرعىن ٶمٸر سٷرەدٸ.
شىن مەنٸندە, ول جەردە 80 مىڭ ادام تۇرادى. ولار تۇرمىستىق مەسەلەلەرٸمەن وبلىس ورتالىعى كٶكشەتاۋعا بارۋعا مەجبٷر بولادى. وعان كٶپ ۋاقىت, كٷش جۇمسايدى. ەرينە, بۇل تۇرعىنداردىڭ جٷيكەسٸن جۇقارتادى. سوندىقتان قالانىڭ ەكٸمشٸلٸك مەرتەبەسٸن ٶزگەرتەتٸن وسىنداي شەشٸم قابىلداندى. مەن مۇنى دۇرىس شەشٸم دەپ ەسەپتەيمٸن, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ كٶكشەتاۋ قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا بەرگەن ۋەدەسٸنٸڭ ورىندالۋى جەنە جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسىنا كٸرٸسۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
– كٶكشەتاۋ قالاسى ٶز جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى جوق, تەك جىلۋ قازاندىقتارى عانا بار جالعىز وبلىس ورتالىعى بولىپ وتىر. بۇل جوبانىڭ قۇنى بٸرنەشە ەسە ٶسٸپ, 240 ميلليارد تەڭگە بولدى. بٸز بۇدان ازداۋ قارجىعا جوسپارلادىق, بٸراق جۋىردا تيٸستٸ شەشٸم قابىلدانادى. بۇل وبلىس ورتالىعىندا تۇراتىن حالىقتىڭ تۇرمىسىن جەڭٸلدەتەدٸ. سوندىقتان مۇنى جٷزەگە اسىرۋ كەرەك. ٷكٸمەت اتالعان شەشٸمدٸ اياعىنا دەيٸن جەتكٸزەدٸ دەپ ويلايمىن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت اۋىل شارۋاشىلىعى ماشينالارىن جاساۋ ٸسٸن دامىتۋ مەسەلەسٸنە نازار اۋدارىپ, كٶكشەتاۋ قالاسى وسى سالاداعى باستى تٸرەك ورتالىقتاردىڭ بٸرٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بۇل – ەل ەكونوميكاسىنىڭ اسا ماڭىزدى ەرٸ پەرسپەكتيۆتٸ باعىتى. بٷگٸن مەن قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى دەرجاۆاسىنا اينالۋى تيٸس دەپ ايتتىم. بۇل – ٶرشٸل, بٸراق قول جەتكٸزۋگە بولاتىن ماقسات. وسى رەتتە وبلىستىڭ رٶلٸن اسىرا باعالاۋ قيىن. بۇل باعىتتا بٸز مەملەكەتٸمٸزدٸڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ەلەۋەتٸن كٷشەيتۋگە باعىتتالعان اقمولا وبلىسىنىڭ كٷش-جٸگەرٸن قولدايمىز, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ەكٸمدٸكتٸڭ تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى جٶنٸندەگٸ جوسپارىن قولدادى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ەلەۋمەتتٸك تۇرعىن ٷي بٶلۋ مەسەلەسٸن رەتتەۋ قاجەت.
– تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنا بايلانىستى مەسەلەلەردٸ نەعۇرلىم كٶپ شەشسەك, سوعۇرلىم مۇنداي پەتەر العىسى كەلەتٸن ادامدار كٶبەيە تٷسەدٸ. اتالعان مەسەلەنٸ رەتتەۋ قاجەت. ەشقانداي نەگٸزسٸز ەلەۋمەتتٸك تۇرعىن ٷي كەزەگٸنە تۇرعان ادامدار تيٸسٸنشە ەلەكتەن ٶتكٸزٸلۋٸ كەرەك. بٸراق, مەملەكەتتٸڭ نەگٸزگٸ قىزمەتٸ ازاماتتاردىڭ الدىنداعى ٶز مٸندەتتەمەلەرٸن ورىنداۋ ەمەس پە? ولاردى ەۋرە-سارساڭعا سالۋعا مٷلدە بولمايدى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل ەكٸمدەرٸنٸڭ تٸكەلەي سايلاۋىن ٶتكٸزۋ تۋرالى شەشٸمنٸڭ دۇرىستىعىنا تاعى بٸر مەرتە توقتالدى.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, سايلاۋ اشىق ەرٸ ەدٸل ٶتتٸ. تۇرعىندار تاراپىنان ەشقانداي شاعىم تٷسكەن جوق. اۋىلداعى اعايىن ٶزدەرٸنٸڭ ەلدٸ مەكەندەرٸن باسقارۋعا قولايلى كٶرگەن ادامدارىن سايلادى.
– ەندٸ, جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدەر ٶزدەرٸن سايلاعان ازاماتتاردىڭ الدىندا تٸكەلەي جاۋاپ بەرەدٸ. ولاردىڭ ٶز باعدارلامالارى بولدى. سول باعدارلامالاردى جٷزەگە اسىرۋى قاجەت. سونىمەن قاتار وبلىس ەكٸمدەرٸ سايلانعان ازاماتتارعا كٶمەكتەسۋٸ كەرەك.
وسى رەتتە مەن مىنا مەسەلەگە ەرەكشە مەن بەرگٸم كەلەدٸ. سايلانعان ەكٸمدەر ٶزدەرٸنٸڭ كەزدەيسوق سايلانباعانىن ٸسپەن دەلەلدەۋٸ قاجەت. ولار ٶز باعدارلامالارىن سٶزبەن ەمەس, ٸسپەن ورىنداۋعا تيٸس. ٶكٸنٸشكە قاراي, بٸز كٶپ سٶيلەپ, از ٸس اتقارامىز. ال بٸز بۇل جاعدايدى 180 گرادۋسقا ٶزگەرتكەنٸمٸز جٶن. ياعني, كٶپ ٸستەپ, از سٶيلەۋٸمٸز قاجەت, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.