Freedom Inside '26

بەيبٸت يساباەۆ قاراتال اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ

بەيبٸت يساباەۆ قاراتال اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ
دميتريي ەروفەەۆ

جەتٸسۋ وبلىسىندا «تالدىقورعان – ٷشتٶبە» اۆتوموبيل جولىنىڭ ورتاشا جٶندەۋ جۇمىستارى باستالدى. سول سيياقتى سوڭعى ٷش جىلدا قاراتال اۋدانىندا  وبلىستىق ماڭىزى بار 120 شاقىرىم جول, ەلدٸ مەكەندەردٸڭ 54 كٶشەسٸ جٶندەلٸپ, 30 اۋىلدا جارىق شامدارى ورناتىلدى. بۇل تۋرالى بٷگٸن وبلىس ەكٸمٸ بەيبٸت يساباەۆ اۋدان تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋٸ بارىسىندا ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

كەزدەسۋ كەزٸندە بەيبٸت يساباەۆ الدىمەن وبلىستا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا كەڭٸنەن توقتالدى. مەسەلەن, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ٶنٸمٸ 2,2%-عا, قۇرىلىس – 9,7%-عا, ساۋدا – 3,5%-عا, بايلانىس – 5,8%-عا, تۇرعىن ٷيدٸ پايدالانۋعا بەرۋ – 11%-عا, كٶلٸك جەنە قويمالاۋ قىزمەتتەرٸ 1,4 ەسەگە ۇلعايعان. وبلىس ەكونوميكاسىنا 12,8% ٶسٸممەن 610,9 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلدى.

- وبلىستاعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدار 100% جٶندەلدٸ. «تالدىقورعان – ٷشارال», «ٷشارال – دوستىق» جولدارى پايدالانۋعا بەرٸلدٸ, «سارىٶزەك – كٶكتال – قورعاس» جولى جاڭعىرتىلدى. 2025 جىلدان باستاپ «الماتى – تالدىقورعان» جولىنا كٷردەلٸ جٶندەۋ جٷرگٸزٸلۋدە, 2027 جىلى اياقتالادى. سونىمەن قاتار «تالدىقورعان – ٷشتٶبە» اۆتوموبيل جولىن ورتاشا جٶندەۋ جۇمىستارى باستالدى. سونىڭ نەتيجەسٸندە وبلىستىق ماڭىزى بار جولداردىڭ جاقسى جاعدايداعى ٷلەسٸ 96%-عا جەتەدٸ, - دەدٸ ب. يساباەۆ.

ٶڭٸر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, وبلىس قۇرىلعاننان بەرٸ گازداندىرۋ دەڭگەيٸ 27%-دان 67%-عا جەتكٸزٸلدٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا كەربۇلاق اۋدانىنان تالدىقورعان قالاسىنا دەيٸنگٸ 110 ەلدٸ مەكەن گازداندىرىلدى. قالعان 16 ەلدٸ مەكەندٸ گازداندىرۋ جۇمىستارى بيىل اياقتالادى. سونىمەن قاتار ٶتكەن جىلى «تالدىقورعان-ٷشارال» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى بٸتٸپ, اقسۋ, سارقان جەنە الاكٶل اۋداندارىنىڭ 84 ەلدٸ مەكەنٸن تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن جەكە ينۆەستيتسييالار ەسەبٸنەن جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامالارى ەزٸرلەندٸ. گاز تارتۋ جۇمىستارى بيىل باستالادى. وسى جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ نەتيجەسٸندە  2028 جىلى وبلىستا 210 ەلدٸ مەكەنگە گاز تارتىلىپ, گازعا 652 مىڭنان استام تۇرعىن نەمەسە جالپى حالىقتىڭ 93,8%-ى قول جەتكٸزە الادى.

ٶز سٶزٸندە تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى, تۋريزم, اباتتاندىرۋ, ەلەۋمەتتٸك سالا جەنە باسقا دا ماڭىزدى باعىتتارعا توقتالعان بەيبٸت يساباەۆ مۇنان سوڭ اۋداننىڭ دامۋى تۋرالى بايانداما جاساۋ ٷشٸن سٶزدٸ اۋدان ەكٸمٸ ۇلان دوسىمبەكوۆكە بەردٸ.

اۋدان ەكٸمٸنٸڭ سٶزٸنە سٷيەنسەك, ٶنەركەسٸپتە 4,9 ملرد. تەڭگەنٸڭ ٶنٸمٸ ٶندٸرٸلگەن. نەگٸزگٸ كاپيتالعا 21,8 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلدى. شاعىن جەنە ورتا كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ اياسىندا اۋداندا 3 مىڭعا جۋىق بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنەن بيۋدجەتكە 1,3 ملرد. تەڭگە سالىق تٷسكەن.

- ٶتكەن جىلى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كٶلەمٸ 13,3 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرادى. تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى 126% ارتىق ورىندالدى, ياعني 19 مىڭ شارشى مەتر ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. اۋدانداعى 35 ەلدٸ مەكەننٸڭ 34-ٸ ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن, 16-سى تابيعي گازبەن قامتىلعان. اۋىلداردى گازداندىرۋ جالعاسادى. سونداي-اق ٷشتٶبە قالاسى تۇرعىندارىن ساپالى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بىلتىر ماگيسترالدى جىلۋ تراسساسىنا قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ, ساپاسى جاقساردى, - دەپ اتاپ ٶتتٸ ۇ.دوسىمبەكوۆ.  

سول سيياقتى ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ باعىتىندا دا بٸرقاتار جۇمىستار اتقارىلعان. اتاپ ايتقاندا, ٶتكەن جىلى تاستٶبە اۋىلىنداعى جامبىل اتىنداعى ورتا مەكتەپ پەن باستٶبە سەرۆيستٸك-تەحنيكالىق كوللەدجٸ كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتتٸ. سونىمەن قاتار 5 مەكتەپكە اعىمداعى جٶندەۋ جاسالدى. «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 6 اۋىلدا مەديتسينالىق نىسانداردىڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلٸپ قولدانىسقا بەرٸلدٸ, ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ «ۆ» بلوگىنا, جاڭاتالاپ اۋىلىنداعى دەرٸگەرلٸك امبۋلاتورييا كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتتٸ. سونىمەن قاتار بىلتىر جاستالاپ اۋىلىندا جەنە ٷشتٶبە قالاسىندا جەدەل جەردەم قوسالقى ستانتسيياسىنا ارنالعان عيماراتتار قولدانىسقا بەرٸلدٸ. ال بيىل كەلپە اۋىلىنداعى دەرٸگەرلٸك امبۋلاتوريياعا كٷردەلٸ جٶندەۋ جٷرگٸزٸلۋدە.
وعان قوسا مەدەنيەت جەنە سپورت سالالارىندا دا نىساندار جاڭعىرتىلۋدا.

جيىندى قورىتىندىلاعان وبلىس ەكٸمٸ بەيبٸت يساباەۆ:

- قاراتال اۋدانى ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نەگٸزگٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەردٸ ورىنداپ, وڭ نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزدٸ. بۇل – بارشاڭىزدىڭ بٸرلەسكەن ەڭبەكتەرٸڭٸزدٸڭ جەمٸسٸ. دەسەك تە الدا اتقارىلاتىن مٸندەتتەر ەلٸ دە كٶپ. اۋدانعا ينۆەستورلار تارتىپ, ەت-سٷت ٶندٸرٸسٸ مەن بالىق ٶسٸرۋدٸ جەنە ولاردى تەرەڭ ٶڭدەۋدٸ قولعا الۋ كەرەك. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىنىڭ كٶمەگٸمەن شاعىن جەنە ورتا بيزنەستە ٶنەركەسٸپ سانىن ارتتىرۋدى اۋدان ەكٸمٸنە جەكە باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىرامىن. اۋداندا يرريگاتسييا جٷيەلەرٸن قالپىنا كەلتٸرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر, ەندٸ سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارىن قولدانۋدى جەنە ەگٸستٸك اۋماعىن ۇلعايتۋ قاجەت, - دەگەن بەيبٸت يساباەۆ سول سيياقتى پايدالانىلماي جاتقان جەرلەردٸ مەملەكەت مەنشٸگٸنە قايتارۋ, قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتقان نىسانداردىڭ ۋاقىتىلى جەنە ساپالى ٸسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىردى. سول سيياقتى وبلىس ەكٸمٸ پرەزيدەنت جٷكتەگەن مٸندەتتەر اياسىنداعى مۇنداي شارالاردىڭ بارلىعى حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋعا وڭ ىقپال ەتەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.

مۇنان سوڭ تۇرعىندار ساۋالدارىن قويدى. مەسەلەن, جەتٸم بالالاردى قامقورلىعىنا العان پاترونات انا, «بايتاق» پارتيياسىنىڭ قاراتال اۋداندىق فيليالىنىڭ تٶراعاسى گٷلنار قابىلبەكوۆا بالالار مۋزىكا مەكتەبٸن سالۋ تۋرالى ۇسىنىسىن ايتتى. بۇل رەتتە وبلىس باسشىسى اۋداندا مەدەنيەت ٷيٸنٸڭ قۇرىلىسى جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكٸزٸپ, مەدەنيەت نىسانى مەن مۋزىكا مەكتەبٸنٸڭ قايسىسى بٸرٸنشٸ كەزەكتە قاجەت ەكەنٸن ايقىنداۋدى جەنە مەسەلەنٸ قاراستىرۋدى اۋدان باسشىسىنا تاپسىردى.  

وسى كٷنٸ ازاماتتار ٷشٸن جەكە قابىلداۋ ٶتكٸزگەن بەيبٸت يساباەۆ ولاردىڭ تۇرعىن ٷيگە جەنە جول قۇرىلىسىنا قاتىستى سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرٸپ, مەسەلەنٸڭ زاڭ اياسىنداعى شەشٸمدەرٸن تٷسٸندٸردٸ.