بەلگٸلٸ PR مامانى ايبار ولجاەۆ قازاقستان ٷكٸمەتٸ تيك-توكقا قاتىستى ۇستانىمىن قاتاڭداتادى دەپ سانايدى. ول قازاقستان بيلٸگٸ ٶزٸنٸڭ تيك-توكقا دەگەن پوزيتسيياسىن جاڭا جىلعا تامان ناقتىلاۋى مٷمكٸن دەپ بولجايدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"كەز-كەلگەن اقپاراتتىق حاباردىڭ ٶزٸنٸڭ استارى, جاسىرىن سيگنالى بولادى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سوڭعى مەلٸمدەمەسٸندە "جاستار التىن ۋاقىتىن تەلەفونعا ٷڭٸلٸپ ٶتكٸزبەي, ونى اناعۇرلىم پايدالى ٸسكە جۇمساسا" دەگەن مەسسەدج بولدى. جەنە ونىڭ تيك-توكقا قاتىسى بار ەكەنٸن تٷسٸنۋ كەرەك. سوڭعى سۋيتسيدتەر مەن تيك-توك اراسىنداعى كوررەلياتسييا بايقالسا, ەرينە, وندا ديسكۋسسييا جاڭا باعىتتا قىزاتىنى انىق" دەپ جازادى ايبار ولجاەۆ Facebook-تەگٸ پاراقشاسىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, تيك-توك ەۋسەلەسٸن بيىل مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ تەكسەرٸپ كٶردٸ, ارتىنان مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى ارقىلى بۇل تاقىرىپ كٷن تەرتٸبٸنە قويا باستالدى. مەملەكەت باسشىسى دا جاستاردىڭ ۋاقىتىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىق بٸلدٸردٸ.
"دەمەك, قازاقستان تيك-توك مەسەلەسٸن بٸرجولاتا شەشۋگە اقىرىنداپ بارا جاتىر. تٷبەگەيلٸ جابۋ بولماسا دا, ناقتى بٸر رەگۋلياتورلىق ۇسىنىستار بەرٸلٸپ, تيك-توك تەك سونى تولىق قابىلداعان جاعدايدا عانا وعان جۇمىس ٸستەۋگە رۇقسات بەرۋ فورماتى تاڭدالۋى مٷمكٸن", - دەيدٸ تاعى ول.
تيك-توكتىڭ ٶزٸ نە دەيدٸ?
قازاقستانداعى تيك-توك بيىلعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ 13 جاستان تٶمەن بالالاردىڭ 2,1 ميلليون اككاۋنتىن جاپقانىن جەنە بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە نەگٸزٸنەن اتا-انالارى جاۋاپ بەرۋٸ تيٸس ەكەندٸگٸن حابارلادى.
تيك-توكپەن نە ٸستەۋگە بولادى?
تيك-توك پلاتفورما عانا. ولار ۆيدەو تٷسٸرمەيدٸ, كونتەنت جاسامايدى. باستى فيشكاسى ونىڭ كونتەنت كٶرسەتەتٸن الگوريتمٸندە. بٸراق ونىڭ بارلىعى اۆتوماتتى تٷردە جٷرەتٸندٸكتەن, تيك-توك نە شىعىپ, نە كٶرسەتٸپ جاتقاندىعىن باقىلاۋدان شىعارىپ العان.
بۇل ساۋالدارعا وسىلاي جاۋاپ بەرگەن ايبار ولجاەۆ ەگەر تيك-توك قازاقستاندا قالعىسى كەلسە, وعان مەملەكەتتٸك پرەمودەراتسييا مودەلٸن ۇسىنۋعا بولاتىنىن ايتادى.
"ياعني تيك-توك قازاقشا بٸلەتٸن, قازاقستان ازاماتى بولىپ تابىلاتىن جٷزگە جۋىق ادامدى ارنايى مودەراتور توبى رەتٸندە جۇمىسقا الۋى تيٸس. ولار قازاقستان اۋماعىندا كٶرسەتٸلۋٸ مٷمكٸن ۆيدەولاردى قاراپ, ولاردى ارى قاراي جٸبەرٸپ, نە جٸبەرمەي ٸرٸكتەپ وتىرۋى كەرەك. مىسالى, سٸز تيك-توكتا ۆيدەو تٷسٸردٸڭٸز دە سالدىڭىز. بٸراق ول الدىمەن مودەراتورلارعا تٷسەدٸ. مودەراتورلار 5-10 مينۋتتىڭ ٸشٸندە ونى قاراپ, ارى قاراي جٸبەرەدٸ. سول كەزدە عانا ۆيدەو تيك-توكتا كٶرسەتٸلە باستايدى. مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ Aida Balayeva وسىنداي مەسەلەلەردٸ پلاتفورما باسشىلىعىمەن اقىلداساتىنى انىق", دەپ جازادى ساراپشى.
تيك-توكتىڭ قازاق ەكونوميكاسىنا ەسەرٸ قانداي?
"مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸنٸڭ ماعان ۇسىنعان مەلٸمەتٸنە ساي, تيك-توك 2023 جىلى بٸزدٸڭ بيۋدجەتكە 1,16 ميلليارد تەڭگە سالىق تٶلەدٸ. بۇل جٶنٸنەن تيك-توك اقىرىنداپ مەتا كورپوراتسيياسىنا جەتٸپ قالدى. تسۋكەربەرگ 2023 جىلى بٸزگە 2,76 ميلليارد تەڭگە سالىق ەكەلگەن ەدٸ. ال بيىلعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ تيك-توك 892 ميلليون تەڭگە, ال مەتا 964 ميلليون تەڭگە سالىق تٶلەگەن. وبششىم, تيك-توك كەتسە بٸزگە جىلىنا 1-2 ميلليارد تەڭگە تٷسٸم كەلمەيتٸن بولادى. بۇل ەرينە, قاتتى بٸر قينالاتىنداي جاعداي ەمەس", دەلٸنگەن جازبادا.
تيك-توك ەلەكتروندى ساۋداعا قالاي ەسەر ەتۋدە?
2023 جىلى قازاقستانداعى ەلەكتروندى ساۋدا كٶلەمٸ 2,4 تريلليون تەڭگەگە جەتتٸ. ونىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸن حالىقارالىق ماركەتپلەيستەر قامتاماسىز ەتٸپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, اليەكسپرەسس, پيندۋودو, ۆايلدبەرريەس, وزون, كاسپي مەن تەمۋ. قازٸر بيىلدان باستاپ قاتتى ٶسٸپ جاتقانى پيندۋودو مەن ۆايلدبەرريەس.
"بٸراق ونىڭ ٸشٸندە تيك-توكتىڭ ٷلەسٸ جوق نەمەسە ماردىمسىز دەپ ايتا الامىز. تيك-توك باعىتى بٶلەك بولعاندىقتان ونىڭ ساۋداعى ەسەرٸ بويىنشا ستاتيستيكا بەرمەيدٸ. بۇل بويىنشا تيك-توك ارقىلى تاۋار ساتاتىن بلوگەرلەر يندۋستريياسى پايدا بولعان قىتايمەن سالىستىرۋعا كەلمەيدٸ. بٸزدە بۇل باعىت ەلٸ پايدا بولعان جوق. سونىمەن, تيك-توك قازاققا كەرەك پە, كەرەك ەمەس پە دەگەن مەسەلەدە بٸز ونىڭ تەك پلاتفورما ەكەنٸن ەسكەرۋٸمٸز كەرەك. تيك-توك كەتسە ينستاگرام ريلس تۋرا سونىڭ ورنىن باساتىن بولادى. سوندىقتان ەڭگٸمە كونتەنت پەن ونىڭ مودەراتسيياسى مەن ٸرٸكتەلۋٸندە. بارلىعى قازاقستاننىڭ ٶزٸنە بايلانىستى. بٸز قالاي باسساق, تيك-توك سولاي يٸلۋگە دايىن. تەك بٸزدٸڭ قولىمىز تيمەي جاتىر ما, ەلدە بۇل پروبلەمانى ەلٸ ماڭىزدى دەپ ساناي قويمادىق پا, وعان قاتىستى ٷلكەن جۇمىس توپتارى ەلٸ جۇمىس ٸستەي قويمادى", دەپ تٷيٸندەپتٸ ٶز جازباسىن بەلگٸلٸ PR مامانى.
