Belgili PR mamany Qazaqstan úkimeti Tik-tokqa qatysty ustanymyn qatańdatady dep sanaidy

Belgili PR mamany Qazaqstan úkimeti Tik-tokqa qatysty ustanymyn qatańdatady dep sanaidy
pixabay
Belgili PR mamany Aibar Oljaev Qazaqstan úkimeti Tik-tokqa qatysty ustanymyn qatańdatady dep sanaidy. Ol Qazaqstan biligi óziniń Tik-tokqa degen pozitsiiasyn jańa jylǵa taman naqtylaýy múmkin dep bol...
Belgili PR mamany Aibar Oljaev Qazaqstan úkimeti Tik-tokqa qatysty ustanymyn qatańdatady dep sanaidy. Ol Qazaqstan biligi óziniń Tik-tokqa degen pozitsiiasyn jańa jylǵa taman naqtylaýy múmkin dep boljaidy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
 
"Kez-kelgen aqparattyq habardyń óziniń astary, jasyryn signaly bolady. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń sońǵy málimdemesinde "jastar altyn ýaqytyn telefonǵa úńilip ótkizbei, ony anaǵurlym paidaly iske jumsasa" degen messedj boldy. Jáne onyń Tik-tokqa qatysy bar ekenin túsiný kerek. Sońǵy sýitsidter men Tik-tok arasyndaǵy korreliatsiia baiqalsa, árine, onda diskýssiia jańa baǵytta qyzatyny anyq" dep jazady Aibar Oljaev Facebook-tegi paraqshasynda.
 
Onyń aitýynsha, Tik-tok áýselesin biyl Mádeniet jáne aqparat ministrligi tekserip kórdi, artynan Májilis depýtattary arqyly bul taqyryp kún tártibine qoia bastaldy. Memleket basshysy da jastardyń ýaqytyna qatysty alańdaýshylyq bildirdi.
 
"Demek, Qazaqstan Tik-tok máselesin birjolata sheshýge aqyryndap bara jatyr. Túbegeili jabý bolmasa da, naqty bir regýliatorlyq usynystar berilip, Tik-tok tek sony tolyq qabyldaǵan jaǵdaida ǵana oǵan jumys isteýge ruqsat berý formaty tańdalýy múmkin", - deidi taǵy ol.
 
Tik-toktyń ózi ne deidi?
 
Qazaqstandaǵy Tik-tok biylǵy jyldyń basynan bastap 13 jastan tómen balalardyń 2,1 million akkaýntyn japqanyn jáne balalardyń qaýipsizdigine negizinen ata-analary jaýap berýi tiis ekendigin habarlady.
 
Tik-tokpen ne isteýge bolady?
 
Tik-tok platforma ǵana. Olar video túsirmeidi, kontent jasamaidy. Basty fishkasy onyń kontent kórsetetin algoritminde. Biraq onyń barlyǵy avtomatty túrde júretindikten, Tik-tok ne shyǵyp, ne kórsetip jatqandyǵyn baqylaýdan shyǵaryp alǵan.
 
Bul saýaldarǵa osylai jaýap bergen Aibar Oljaev eger Tik-tok Qazaqstanda qalǵysy kelse, oǵan memlekettik premoderatsiia modelin usynýǵa bolatynyn aitady.
 
"Iaǵni Tik-tok qazaqsha biletin, Qazaqstan azamaty bolyp tabylatyn júzge jýyq adamdy arnaiy moderator toby retinde jumysqa alýy tiis. Olar Qazaqstan aýmaǵynda kórsetilýi múmkin videolardy qarap, olardy ary qarai jiberip, ne jibermei iriktep otyrýy kerek. Mysaly, siz Tik-tokta video túsirdińiz de saldyńyz. Biraq ol aldymen moderatorlarǵa túsedi. Moderatorlar 5-10 minýttyń ishinde ony qarap, ary qarai jiberedi. Sol kezde ǵana video tik-tokta kórsetile bastaidy. Mádeniet jáne aqparat ministri Aida Balayeva osyndai máselelerdi platforma basshylyǵymen aqyldasatyny anyq", dep jazady sarapshy.
 
Tik-toktyń qazaq ekonomikasyna áseri qandai?
 
"Memlekettik kirister komitetiniń maǵan usynǵan málimetine sai, Tik-tok 2023 jyly bizdiń biýdjetke 1,16 milliard teńge salyq tóledi. Bul jóninen Tik-Tok aqyryndap Meta korporatsiiasyna jetip qaldy. Tsýkerberg 2023 jyly bizge 2,76 milliard teńge salyq ákelgen edi. Al biylǵy jyldyń basynan bastap Tik-Tok 892 million teńge, al Meta 964 million teńge salyq tólegen. Obshym, Tik-tok ketse bizge jylyna 1-2 milliard teńge túsim kelmeitin bolady. Bul árine, qatty bir qinalatyndai jaǵdai emes", delingen jazbada.
 
Tik-tok elektrondy saýdaǵa qalai áser etýde?
 
2023 jyly Qazaqstandaǵy elektrondy saýda kólemi 2,4 trillion teńgege jetti. Onyń negizgi bóligin halyqaralyq marketpleister qamtamasyz etip otyr. Atap aitqanda, Aliekspress, Pindýodo, Vaildberries, Ozon, Kaspi men Temý. Qazir biyldan bastap qatty ósip jatqany Pindýodo men Vaildberries.
 
"Biraq onyń ishinde Tik-toktyń úlesi joq nemese mardymsyz dep aita alamyz. Tik-tok baǵyty bólek bolǵandyqtan onyń saýdaǵy áseri boiynsha statistika bermeidi. Bul boiynsha tik-tok arqyly taýar satatyn blogerler indýstriiasy paida bolǵan Qytaimen salystyrýǵa kelmeidi. Bizde bul baǵyt áli paida bolǵan joq. Sonymen, Tik-tok qazaqqa kerek pe, kerek emes pe degen máselede biz onyń tek platforma ekenin eskerýimiz kerek. Tik-tok ketse instagram rils týra sonyń ornyn basatyn bolady. Sondyqtan áńgime kontent pen onyń moderatsiiasy men iriktelýinde. Barlyǵy Qazaqstannyń ózine bailanysty. Biz qalai bassaq, Tik-tok solai iilýge daiyn. Tek bizdiń qolymyz timei jatyr ma, álde bul problemany áli mańyzdy dep sanai qoimadyq pa, oǵan qatysty úlken jumys toptary áli jumys istei qoimady", dep túiindepti óz jazbasyn belgili PR mamany.