وسىدان بٸراز بۇرىن الماتىعا باۋىرجان بايبەك مىرزا العاش ەكٸم بولىپ تاعايىندالعاندا قالانى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيٸنگٸ باعدارلاماسى قولعا الىنعان بولاتىن. ەندٸ وندا كەرەمەت سٶزدەر جازىلعان. دەگەنمەن ونىڭ بەرٸنە تەپتٸشتەپ توقتالىپ, ۋاقىت الۋدىڭ كەرەگٸ جوق شىعار. بٸراق, قالادا قازٸرگٸ جاسالىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ كٶبٸ سول جوبانىڭ نەگٸزٸندە جٷزەگە اسىپ جاتىر.
ودان بٶلەك, قالا ەكٸمٸنٸڭ «قورشاۋسىز قالا», «قاپتاعان زاڭسىز جارنامالارعا تىيىم سالۋ», «ەسكٸ ايالدامالاردى بۇزۋ» سەكٸلدٸ تاپسىرمالارى بار. وسىعان بايلانىستى قالا ەكٸمٸ ٶتكەندە شاھاردى جاياۋ ارالاپ, المالى اۋدانىندا جاسالعان ٸستەردٸڭ شالاعايلىعىنا, بەرٸلگەن تاپسىرمالاردىڭ ٶز دەڭگەيٸندە دۇرىس ورىندالماي جاتقانىنا قىنجىلىس بٸلدٸرٸپ, قاتاڭ سىنعا العان ەدٸ.
و, توبا, ەكٸم قالاي سىن ايتتى, ٸس دەرەۋ جٷرٸپ كەتتٸ.
ەكٸم سىن ايتسا عانا تاپسىرما تيياناقتى ورىندالا ما?
دەگەنمەن مەسەلە وسىمەن بٸتە مە? ٶكٸنٸشكە وراي, كەرەك دەسەڭٸز, مۇنداي كەلەڭسٸزدٸكتەر المالى اۋدانىندا عانا ەمەس, قالانىڭ بارلىق اۋدانىندا وسىنداي جاعدايلار ورىن الىپ وتىر. تٸپتٸ, المالى اۋدانى بۇدان كەيٸن كەرەمەت بولىپ كەتتٸ دەپ تە ايتا المايمىز. تەك بٸر شاعىن تەرريتوريياسى عانا جٶندەلدٸ. ال قالعان ايماقتارىندا سىن ايتىلاتىن تۇستار از ەمەس.
ەكٸمدٸكتەگٸلەر تىرناق استىنان كٸر ٸزدەدٸ دەپ ايتپاي-اق قويسىن. بٸز اۋداننىڭ تالاي تولىپ جاتقان باسقا مەسەلەلەرٸن سىناماي-اق قويايىق. تەك قالا ەكٸمٸنٸڭ تاپسىرمالارى اۋدانداردا تيياناقتى ورىندالماي جاتقانىن ايتساق تا, وسىنىڭ ٶزٸ اۋدان باسشىلارىنا اتان تٷيەگە اۋىر جٷك بولاتىنداي ەجەپتەۋٸر سالماق بولاتىن تەرٸزدٸ.
الماتىدا «قورشاۋسىز قالا» باعدارلاماسى قولعا الىندى. بٸراق المالى اۋدانىندا كٶپتەگەن عيماراتتاردىڭ الدىنداعى ەسكٸ قورشاۋلار ەلٸ الىنعان جوق.
جارايدى, ونى قويشى, وسىدان بٸراز ۋاقىت بۇرىن قالا ەكٸمدٸگٸ قاپتاعان زاڭسىز جارنامالارعا تىيىم سالۋ جوباسىن قولعا الدى. وسى رەتتە تيٸستٸ مەكەمەلەر زاڭسىز جارنامالاردىڭ تەمٸر ارماتۋرادان تۇرعىزىلعان باعانالارىن شەتٸنەن تٸزەدەن تٶمەن قاراي كەسٸپ تاستادى.
جوعارعى جاعىن الىپ كەتٸپ, ال ارماتۋرالار سوياۋداي-سوياۋداي بولىپ سول كٷيٸ قالدى. قۇداي ساقتاسىن, ەگەر الدا-جالدا وعان بٸرەۋ سٷرٸنٸپ كەتٸپ قۇلايتىن بولسا, ەلگٸ شوشايعان ارماتۋرالار ادامنىڭ قارنىن جارادى, مەرت قىلادى. سوندا بٸزدە ەكٸمنٸڭ تاپسىرماسى وسىلاي ورىندالا ما?
ەلدە ونى دا تٷبٸمەن الىپ, تاپسىرمانى تيياناقتى ورىنداۋ ٷشٸن مٸندەتتٸ تٷردە قالا ەكٸمٸ تاعى دا شاھاردى جاياۋ ارالاپ, سىن ايتۋى كەرەك پە? نەمەسە بٸرەۋدٸڭ قارنى جارىلىپ ٶلۋٸ كەرەك پە?
سوندا عانا بٸز ٸستٸ تيياناقتى ورىندايمىز با? ەيتپەسە, سونى تٷبٸرٸمەن الىپ تاستاۋ ٷشٸن كٶپ تە قاراجات كەتپەيدٸ. ەكٸمدٸكتٸڭ جەر قازاتىن تراكتورى نەبەرٸ بٸر بٸر كٶپشٸك السا, ەلگٸ ارماتۋرالار تٷبٸندەگٸ بەتونىنا دەيٸن قوپارىلىپ شىعادى. كەيٸن ول جەرگە بٸر كٶپشٸك توپىراق تاستاسا, بولعانى, وسىمەن ٸس بٸتەدٸ. وسىنى جاساۋ ەكٸمدٸككە قاراستى مەكەمەلەرگە ٷلكەن مەسەلە مە? ەرٸ تۇرعىندارعا تٶنەتٸن قاۋٸپ تە سەيٸلەتٸن ەدٸ...
بەرٸ كٶزبوياۋشىلىق ەرەكەت بولىپ وتىر
بۇدان كەيٸن قالا ەكٸمدٸگٸنٸڭ «ەسكٸ ايالدامالاردى بۇزىپ, جاڭاسىن سالۋ» جوباسى دا ٶز دەڭگەيٸندە تىڭعىلىقتى ورىندالىپ جاتقان جوق. تيٸستٸ مەكەمەلەر ايالدامالاردىڭ تەك قانا قاڭقاسىن الىپ كەتٸپ, استىنداعى جالپاق بەتوندارى سول كٷيٸ قالىپ جاتىر.
تٸپتٸ كەيبٸرەۋلەرٸ بەتوننىڭ ٷستٸنە تٶسەلگەن كافەلٸنە شەيٸن تۇر. سوندا بۇعان نە دەۋگە بولادى? مۇنى قالاي تٷسٸنەمٸز? ٸستٸ جاساعاننان كەيٸن ونى شالا-پۇلا قىلماي, اياعىنا دەيٸن جاساۋ كەرەك قوي. ال بٸزدە بەرٸ كٶزبوياۋشىلىق ەرەكەت بولىپ تۇر.
ونى تٷبٸرٸمەن بەتونىنا دەيٸن بۇزىپ الىپ, سول جەرگە گازون نەمەسە گٷل ەگٸپ قويساق, قانداي تاماشا بولار ەدٸ... كٶرگەن جۇرت تا سٷيسٸنٸپ, حالىق ەكٸمدٸككە دە, تيٸستٸ ورىنداۋشىلارعا دا ريزالىقتارىن بٸلدٸرەتٸن ەدٸ عوي. ەتتەڭ...
قازٸر ەلٸمٸزدە «ەكسپو-2017» حالىقارالىق كٶرمەسٸ ٶتٸپ جاتىر. شەتەلدەن كەلگەن قوناقتار قازاقستاننىڭ استاناسى بولعان, ٸرٸ مەگاپوليس – الماتىعا مٸندەتتٸ تٷردە كەلەتٸنٸ سٶزسٸز. تٸپتٸ, الماتىعا بٸرٸنشٸ كەلٸپ, سودان كەيٸن استاناعا بارۋى دا مٷمكٸن عوي. سوندا بٸز ولارعا نەمٸزبەن ماقتانامىز? ايالدامالارىمىزدىڭ تٷرٸ اناۋ, جارنامالارىمىزدىڭ تٷرٸ مىناۋ, قالانىڭ ورتالىعى سانالاتىن – المالى اۋدانىندا ەسكٸ قورشاۋلار ەلٸ تۇر. ەرتەڭ شەتەلدٸكتەر ەر مەكەمەنٸڭ الدىنداعى سوياۋداي-سوياۋداي قازىقتاردى كٶرٸپ كٷلمەي مە? قازاقتار اتتارىن بايلاۋ ٷشٸن ارنايى قازىق قاعىپ قويعان با دەپ ويلاپ قالۋى مٷمكٸن عوي. ولار مۇنىڭ زاڭسىز جارنامادان كەيٸنگٸ كٷرەستەن قالعان بەلگٸ ەكەنٸن قايدان بٸلسٸن. ال سٷرٸلگەن ايالدامالاردىڭ ورنىنداعى اشىق اسپان استىنداعى كافەلدەنگەن ەدەندٸ كٶرٸپ ايران-اسىر بولاتىن شىعار.
P.S. بٸز سٶز ەتكەن مەسەلەلەردٸڭ بارلىعى قالانىڭ قاق ورتاسى – المالى اۋدانىندا ورىن الىپ وتىرعان جاعداي. تٸپتٸ سۋرەتٸمەن, قاي جەردە تۇرعانىنا دەيٸن كٶرسەتٸپ قويدىق. قالانىڭ ورتالىعى وسىنداي جاعدايدا تۇرسا, وندا باسقا اۋداندار تۋرالى نە ايتۋعا بولادى? قالاي دەسەك تە, قالانىڭ باسقا جەتٸ اۋدانى دا جەتٸسٸپ تۇرعانى شامالى. سوندىقتان ەربٸر اۋدان ەكٸمدەرٸ, قالانىڭ كٶرٸكتەندٸرۋ مەكەمەسٸ مەن «الماتى جارناما» جشس باسشىلارى, شاھاردىڭ كەسٸپكەرلٸك جەنە ٶنەركەسٸپ باسقارماسىنىڭ جەتەكشٸسٸ جەنە قالا ەكٸمٸنٸڭ كٶرٸكتەندٸرۋ سالاسىنا جاۋاپ بەرەتٸن ورىنباسارى ەرلان ەۋكەنوۆ مىرزالار بۇعان نەمقۇرايلى قاراماۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸز. ەڭ بولماسا, قالا ەكٸمٸنٸڭ تاپسىرماسى تيياناقتى ورىندالسا دۇرىس بولار ەدٸ, شەنەۋنٸك مىرزالار!..
بايبەك مىرزا, شاھاردى تاعى بٸر جاياۋ ارالاڭىزشى, ٶتٸنٸش!!!
سەرٸك اناربايۇلى
https://dalanews.kz/25585
