جاقىندا ٷندٸستانعا بارعان ساپارىندا اقش پرەزيدەنتٸ باراك وباما CNN-گە سۇحبات بەردٸ. ٶز سٶزٸندە ول رەسەي پرەزيدەنتٸن قاتتى سىنعا الىپ, اقش پەن رەسەيدٸڭ ەرٸ قارايعى ەرٸپتەستٸگٸ قالاي ٶربيتٸنٸن ايتىپ بەردٸ.
«امەريكانىڭ رەسەيگە باعىتتالعان ەكونوميكالىق قىسىمى نەتيجە بەردٸ, بٸراق ۋكرايناداعى داعدارىستى توقتاتا المادى عوي?» دەگەن جۋرناليستەر ساۋالىنا باراك «يە» دەپ جاۋاپ بەردٸ.
– مەن اق ٷيگە كەلگەن كەزەڭدٸ ەسكە تٷسٸرەيٸكشٸ. ول كەزدە ەكٸ ەلدٸڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىنس ٶلٸارا شاقتا تۇرعان. بٸراق بٸز, بٸرٸنشٸ كەزەكتە ٶزٸمٸز قۇلىق تانىتىپ مەدۆەدەۆ مىرزامەن ەرٸپتەستٸك ورناتتىق. وسىنىڭ ارقاسىندا رەسەي ەكونوميكاسى ٶستٸ, دامىدى. رەسەي ەۋروپا ەلدەرٸمەن اراداعى ەرٸپتەستٸكتٸ نىقتاپ, بٸزدٸڭ قولداۋىمىزدىڭ نەتيجەسٸندە دسۇ-عا ەندٸ, – دەدٸ وباما. الايدا كەيٸننەن قىرىمدى تارتىپ الىپ, ۋكرايناعا تۇمسىق تىققان پۋتيننٸڭ ەرەكەتٸ ەلەمدٸك حالىقارالىق قۇقىقتى تابانعا تاپتادى.
وباما: اقش پەن رەسەيدٸڭ اراسىندا وت تۇتانىپ, ەسكەري قاقتىعىس ورناسا بۇل كٷللٸ ەلەمگە قاۋٸپتٸ. دەل قازٸر بٸزدٸڭ قولىمىزدان كەلەرٸ, رەسەيمەن ٸرگەلەس جاتقان ناتو مٷشەلەرٸنٸڭ شەكارا شەبٸن كٷشەيتۋ. ححٸ عاسىردا بٸر ەلدٸڭ بٸر ەلگە باسىپ كٸرۋٸ تٷككە تۇرمايتىنىن بٸز كرەملدٸڭ ەرەكەتٸنە قاراپ كٶز جەتكٸزٸپ وتىرمىز. ال ۇيىم مٷشەلٸگٸندەگٸ ەلدەرگە قاۋٸپ تٶنٸپ, شەكاراسى بۇزىلار بولسا, بٸز 5-شٸ باپقا ساي ەسكەري شارالار قولداناتىن بولامىز.
– بۇل رەسەيدٸ ديپلوماتييالىق تۇرعىدان وقشاۋلاپ, ەۋروپامەن اراداعى ٸسكەرلٸك بايلانىستارعا نٷكتە قويدى. سانكتسييا ولاردىڭ ونسىز دا ەلسٸز ەكونوميكاسىنا كەرٸ ەسەر ەتٸپ وتىر. قازٸرگٸ كٷنٸ رەسەيدٸڭ ەكونوميكاسىنا جاعىمدى ەسەر ەتەتٸن ەشقانداي قوسىمشا فاكتوردى كٶرٸپ تۇرعان جوقپىن. قىرىم پايدا ەكەلمەدٸ, كەرٸسٸنشە رەسەيدٸ قۇردىمعا تارتىپ بارادى. ٶزگە ەلدٸڭ جەرٸن باسىپ الىپ, سۋپەر يمپەرييا اتاناتىن دەۋٸر كەلمەسكە كەتكەن. قازٸرگٸ مەملەكەتتەر بٸلٸم دەڭگەيٸ, ەكسپورتتىق جەنە يننوۆاتسييالىق كٶرسەتكٸشٸ جاعىنان باعالانادى. ال ونىڭ (پۋتيننٸڭ) قازٸرگٸ ستراتەگيياسىندا مۇنىڭ بٸردە-بٸرٸ جوق.
وبامانىڭ پٸكٸرٸنشە, ۋكراينا ناتو مٷشەسٸ ەمەس, سول سەبەپتٸ اقش رەسەيدٸ ەسكەردٸڭ كٷشٸمەن توقتاتا المايدى. وسى سەبەپتٸ رەسەيدٸڭ وزبىرلىعىن تٸزگٸندەۋگە باعىتتالعان ەكونوميكالىق قىسىم الداعى ۋاقىتتا ارتا تٷسپەك.
– اقش پەن رەسەيدٸڭ اراسىندا وت تۇتانىپ, ەسكەري قاقتىعىس ورناسا بۇل كٷللٸ ەلەمگە قاۋٸپتٸ. دەل قازٸر بٸزدٸڭ قولىمىزدان كەلەرٸ, رەسەيمەن ٸرگەلەس جاتقان ناتو مٷشەلەرٸنٸڭ شەكارا شەبٸن كٷشەيتۋ. ححٸ عاسىردا بٸر ەلدٸڭ بٸر ەلگە باسىپ كٸرۋٸ تٷككە تۇرمايتىنىن بٸز كرەملدٸڭ ەرەكەتٸنە قاراپ كٶز جەتكٸزٸپ وتىرمىز. ال ۇيىم مٷشەلٸگٸندەگٸ ەلدەرگە قاۋٸپ تٶنٸپ, شەكاراسى بۇزىلار بولسا, بٸز 5-شٸ باپقا ساي ەسكەري شارالار قولداناتىن بولامىز.
پۋتين كەلٸسٸمگە كەلۋگە ەزٸر مە?
[caption id="attachment_9085" align="alignright" width="421"]
بۇل ساۋالعا وباما پۋتيننٸڭ سٶزٸ مەن ٸسٸ قابىسپايتىنىن, ونىڭ حالىق الدىندا ٶزٸن باسقاشا ۇستايتىنىن ايتتى. اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, ۋكرايناداعى سەپاراتيستەردٸ مەسكەۋ قارجىلاندىرىپ وتىر, ولاردىڭ سوعىس جٷرگٸزۋ ستراتەگيياسى تٸكەلەي رەسەي باقىلاۋىندا, سونىمەن قاتار بٷلٸكشٸلەردٸ مىڭداعان رەسەيلٸك ەسكەر قولداۋدا.
– سوندىقتان ەزٸر بٸز مەسكەۋدٸڭ كەلٸسٸمگە كەلەتٸن سىڭايىن بايقاپ وتىرعان جوقپىز. ٶز تاراپىمىزدان بٸز ۋكراين ەكونوميكاسىن قولداۋدى جالعاستىراتىن بولامىز. پرەزيدەنت پوروشەنكو جەنە پرەمەر-مينيستر ياتسەنيۋك ەكونوميكاعا سەرپٸن بەرەتٸن بٸرقاتار رەفورمالاردى جٷزەگە اسىردى. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا بٸز ەكونوميكالىق ەرٸ ديپلوماتييالىق قىسىمدى ارتتىرا تٷسەمٸز, ەرٸ كيەۆتٸ دە كٷشەيتە تٷسۋدٸ ۇمىتپايمىز.
پۋتين مەملەكەتتٸڭ قاراماعىنداعى باق-تىڭ كٶمەگٸمەن ٶز رەيتينگٸن كٶتەرۋ ٷشٸن جانىن سالدى. ونىڭ قولىنان كەلەرٸ وسى. ونىڭ ساياساتى دا وسىمەن شەكتەلەدٸ. ول ەكٸنشٸ قايتارا سايلاۋعا تٷسكەندە باتىسقا قارسى كٶزقاراسىن كٸلت ٶزگەرتتٸ. ول كەزدە ونىڭ ىقپالى بٷگٸنگٸدەن كٶپ تٶمەن-تۇعىن. مەسكەۋدە مىڭداعان, ون مىڭداعان ادام الاڭعا شىقتى. ونىڭ ساياسي كٶزقاراسى ٶزگەرگەن كەز وسى تۇس. سوندىقتان دا بٷگٸنگٸ پۋتين العا جىلجۋدىڭ ورنىنا, كەيٸن كەتٸپ بارادى, – دەدٸ ٶز سٶزٸندە وباما. الايدا سۇحباتتىڭ سوڭىندا «سىپايىلىق تانىتىپ» الداعى ۋاقىتتا پۋتيننٸڭ «اقىلى كٸرٸپ», كرەملدٸڭ باعىتى ٶزگەرەرٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
