باراات ءتۇنى – يسلامدا ەرەكشە مانگە يە قاسيەتتى تۇندەردىڭ ءبىرى. ول اقپان ايىنىڭ ەكىسىنەن ۇشىنە قاراعان ءتۇنى كىرەدى جانە كۇن باتقان ساتتەن باستاپ تاڭ نامازىنا دەيىن جالعاسادى. “باراات” ءسوزى اراب تىلىنەن اۋدارعاندا “تازارۋ”، “كەشىرىم” دەگەن ماعىنالاردى بىلدىرەدى. ياعني، بۇل ءتۇن اللانىڭ راقىمى مول بولىپ، تاۋبە ەتكەن پەندەلەردىڭ كۇنالارى كەشىرىلەتىن ۋاقىت رەتىندە ايتىلادى.
بۇل ءتۇننىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى – كەشىرىم سۇراپ، جۇرەكتى تازارتۋعا مۇمكىندىك بەرىلۋى. حاديستەردە اللا تاعالا باراات ءتۇنى پەندەلەرىنە مەيىرىممەن قاراپ، شىنايى تاۋبە ەتكەندەردىڭ كۇناسىن كەشىرەتىنى باياندالادى. سوندىقتان مۇسىلماندار بۇل ءتۇندى بارىنشا قۇلشىلىقپەن وتكىزۋگە تىرىسادى.
بۇل ءتۇنى قانداي قۇلشىلىقتار جاسالادى؟
باراات ءتۇنى ارنايى مىندەتتەلگەن قۇلشىلىق ءتۇرى جوق. دەگەنمەن ەڭ ساۋاپتى امالداردىڭ ءبىرى – ءناپىل ناماز وقۋ. اسىرەسە ءتۇننىڭ سوڭعى بولىگىندە ءتاھاججۋد نامازىن وقۋ قۇپتالادى. نامازدى ەكى راكاعاتتان وقىپ، قۇران اياتتارىن اسىقپاي وقۋ ماڭىزدى.
قانداي دۇعالار وقىلادى؟
قۇراندى تولىق وقۋ مىندەت ەمەس، جاتقا بىلەتىن سۇرەلەردى وقۋ نەمەسە بىر-ەكى پاراسىن ءمان بەرىپ وقۋ جەتكىلىكتى. كوپشىلىك بۇل ءتۇنى “ياسين”، “ىقىلاس”، “ءفالاق”، “ناس” سۇرەلەرىن ءجيى وقيدى.
زىكىر ايتۋ دا باراات ءتۇنىنىڭ ماڭىزدى امالدارىنىڭ ءبىرى. اللانى ەسكە الىپ، “سۋبحاناللاھ”، “ءالحامدۋليللاھ”، “اللاھۋ اكبار”، “ءلا ءيلاھا ءيللاللاھ” دەپ ايتۋ جۇرەكتى تىنىشتاندىرىپ، يماندى كۇشەيتەدى. سونىمەن قاتار پايعامبارىمىزعا سالاۋات ايتۋ دا ساۋاپتى ءىس.
بۇل تۇندە ەڭ كوپ جاسالاتىن دۇعا – كەشىرىم سۇراۋ دۇعاسى. مۇسىلمان ادام اللادان ءوز كۇنالارىنىڭ كەشىرىلۋىن، جۇرەگىنىڭ تازارۋىن سۇرايدى. دەنساۋلىق، بەرەكە، يمان، سابىر، اتا-انا مەن وتباسىنىڭ اماندىعى ءۇشىن دۇعا جاساۋعا بولادى. سونداي-اق مارقۇم بولعان جاقىندارىعىزعا دۇعا باعىشتاۋ دا وسى ءتۇننىڭ رۋحىنا ساي امال.
كۇندىزگى امالدار
باراات ءتۇنى ءناپىل ورازا ۇستاۋعا دا بولادى. بۇل مىندەتتى ەمەس، ءبىراق قوسىمشا ساۋاپتى امال بولىپ سانالادى.
بۇل ءتۇنى نە ىستەمەگەن دۇرىس؟
باراات ءتۇنى ادامنىڭ ىشكى دۇنيەسىنە ءۇڭىلىپ، رەنىشتەن ارىلىپ، كەشىرىمگە كەلەتىن ۋاقىت. سوندىقتان بۇل ءتۇندى بوس اڭگىمەمەن، ويىن-ساۋىقپەن نەمەسە كۇنا ىستەرمەن وتكىزبەۋگە تىرىسۋ كەرەك. ەڭ ماڭىزدىسى شىنايى نيەتپەن اللاعا بەت بۇرۋ.
قورىتىندىلاي كەلە، باراات ءتۇنى – ءار مۇسىلمانعا بەرىلگەن رۋحاني مۇمكىندىك. بۇل تۇندە كوپ امال جاساۋدان بۇرىن، ىقىلاس پەن شىنايىلىققا ءمان بەرگەن ءجون. اللا تاعالا نيەتپەن جاسالعان ءاربىر قۇلشىلىقتى قابىل ەتسىن.
