مەملەكەتتٸك ماشينالاردىڭ بارلىق تەتٸكتەرٸن قوسىپ, جاپىرىپ, جانشيتىنداي الدىن الا ۇران كٶتەرگەن بەلسەندٸلٸك ەمەس. بۇل – بريۋسسەلگە بارامىز, سول جاقتا جٷرگەن, قازاقستانعا كەلٸپ, كٸرە المايتىن ازاماتتارمەن بٸرٸگٸپ, باس قوسىپ, «جاڭا قازاقستان» دەگەن مەسەلەنٸ تالقىلايمىز دەگەن سٶز.
ال, «ول بيلٸكپەن كەلٸسٸلگەن», «بيلٸكتٸڭ رۇقساتىمەن» دەگەن سٶزدٸڭ بارلىعى تاپ تازا – بىلجىراق. ەشقانداي دا كەلٸسٸم بولعان جوق.
ەگەر بيلٸكپەن كەلٸسٸلگەن دٷنيە بولاتۇعىن بولسا – مەن وعان بٸرٸنشٸ كەزەكتە قاتىسپايتىن ەدٸم.
سەبەبٸ – قازاقستاننىڭ بيلٸگٸمەن بٸرٸگٸپ ساياسي ويىن ويناۋعا بولمايدى. ول شاحمات تاقتاسىنا سەنٸمەن بٸرگە وتىرادى دا, ۇتىلىپ بارا جاتسا, ٷستەلدٸڭ استىندا تۇرعان بەيسبول بيتاسىن الادى دا تٶبەڭنەن ۇرادى. سوندىقتان, بۇل بيلٸكپەن كەلٸسٸپ, ىمىرالاسىپ جۇمىس ٸستەۋ مٷمكٸن ەمەس. يە, قوعامدى ٶزگەرتۋ جٶنٸندە ىمىرالاسۋعا بولاتىن شىعار.
ال ەندٸ ەلٸ باستالماي جاتقان, ەلٸ مەن-مازمۇنى بەلگٸسٸز, تالقىلانباعان تاقىرىپتى «بۇلار بيلٸكپەن ىمىرالاسىپ وسىلاي ٸستەپ جاتىر دەگەن سٶز» باسى ارتىق سٶز, بٸرٸنشٸدەن.
ەكٸنشٸدەن, بريۋسسەل فورۋىمىن ٶتكٸزگەن ازاماتتاردىڭ كونتينگەنتٸن قاراساڭ, ونداي توپتىڭ باسىن بٸرٸكتٸرٸپ, بٸزدٸڭ بيلٸك وسىنداي ساياسي ساپارعا جٸبەرمەس تە ەدٸ. ونىڭ ٸشٸنە, قۇرىپ كەتكەندە 4-5 ٶزٸنٸڭ «لەپباي تاقسىر» بوپ جٷرگەن, «قازاقستان قوزعالىستارىنىڭ اليانسى» دەگەن سيياقتى ۇيىمداردى قوسىپ, سولاردىڭ ٶكٸلدەرٸن جٸبەرەتٸن ەدٸ.
قاراپ وتىرساق, بارعانداردىڭ ٸشٸندە بيلٸكپەن ەتەنە جاقىنداسىپ جٷرگەن ەشكٸم جوق.
بٸز قالاساق تا, قالاماساق تا, ترانزيتتٸك كەزەڭ تاياپ قالدى. مۇنىڭ ارتىندا قازاق ۇلتىنىڭ تاعدىرى, مەملەكەتتٸڭ تاعدىرى تۇر. سەبەبٸ, گەوساياسي جاعدايدى قاراپ وتىرساق, اناۋ شىعىستاعى قىتاي, سولتٷستٸكتەگٸ رەسەي, وڭتٷستٸكتەگٸ يسلامدىق تەرروريزم سەكٸلدٸ قاۋٸپتٸڭ تٶنٸپ كەلە جاتقانى راس. مۇنداي جاعدايدا بٸز قازاق قوعامىن تۇتاس مەملەكەت رەتٸندە ساقتاۋدىڭ كەز كەلگەن جولىن بٸرٸگٸپ ويلاستىرۋىمىز كەرەك.
بۇل جەردە, «ول توپتىڭ ٸشٸندە اناۋ بار ەكەن, مىناۋ بار ەكەن» دەگەن ەڭگٸمەنٸ قولدامايمىن. تٸپتٸ, بيلٸكتٸڭ ٶزٸ شاقىرىپ اپ, وسىنداي ەڭگەمە ايتىپ جاتسا, مەن وعان دا قاتىسامىن. بۇل دا تالپىنىس. ونى دا تىڭداپ كٶرەمٸن. ول ويىن با, ەلدە شىن كٶڭٸلدەن شىققان, قوعامنىڭ, قازاقستاننىڭ بولاشاعىنا دەگەن مٷددەدەن تۋعان تاقىرىپ پا?
دەموكراتييالىق وپپوزيتسييانىڭ ٸشٸندە الاۋىزدىق بولۋى – بولاشاقتىڭ مٷددەسٸنە قايشى.
سوندىقتان, بٸز جاڭا قۇرىلىپ جاتقان «جاڭا قازاقستان» بولسىن, تاعى دا باسقا ۇيىم بولسىن, ەڭ باستىسى قوعامعا ازاماتتىق مٷددەلٸلٸكپەن قاي-قايسىسىمەن دە جۇمىس ٸستەۋٸمٸز كەرەك. وسى تۇرعىدان كەلگەندە جاڭاعىداي بوس سٶزدەردٸ مەن قولدامايمىن.
مەنٸڭ كٶزقاراسىم مىناۋ: ەلدەگٸ بيلٸك ترانزيتٸ قىر استىنان تاقاپ قالعاندا بٸر بٸرٸمٸزبەن, «سەن اقسىڭ, سەن قاراسىڭ» دەپ وتىرۋىمىز دۇرىس ەمەس. ال وسىنداي ازاماتتاردىڭ باستارىن بٸرٸكتٸرمەۋدٸڭ ساياسي تەحنولوگيياسىن قازاقستان بيلٸگٸ 2000-جىلداردان بەرٸ ەبدەن يگەرٸپ العان. بۇل ٶزارا ٸرٸتكٸ سالۋ دەگەن بۇرىننان بار تەحنولوگييا. وسىنداي ەرەكەتتەر ەلٸ دە جالعاسا بەرەدٸ.
قازٸرگٸ قازاقستان قوعامىنىڭ مارعاۋ جاعدايىندا, قالعىپ جاتقان قازاقتى تەپكٸلەپ تۇرعىزىپ الىپ, الاڭعا بار دەيتٸن جاعداي ەسكٸرگەن. ول پروتسەسس جٷزەگە اسپايدى. وعان ەبدەن كٶزٸمٸز جەتتٸ.
وسىعان دەيٸن تالاي ٷندەۋ ايتىلىپ, جۇرتتى الاڭعا شاقىردىق. كٸم ەردٸ? ەرگەندەرٸ ارى كەتسە, 100 مىڭ شىعار, جەنە ولارعا ەرگەن تاعى 100 مىڭ. ول 200 مىڭ ادامنىڭ تەڭ جارتىسى الاڭعا شىعاتىن جاعدايدا ەمەس ەدٸ. تٸپتٸ, تانىم ٶرەسٸ, تٷيسٸگٸ تٶمەن جاعدايدا بولدى.
مەيلٸ, ٶرەسٸ جەتتٸ دەگەن كٷنٸنڭ ٶزٸندە ولاردىڭ ازاماتتىق ۇستانىمدارى, باتىلدىعى, ەلگە قوعامعا دەگەن ٸس قيمىل ەرەكەتٸمەن ساي ەمەس ەدٸ.
وسىنىڭ بارلىعى بٷگٸن پٸسٸپ جەتٸلٸپ, وسىنداي فورۋم قۇرۋعا ەكەلدٸ. مەنٸڭ ايتپاعىم, جالعىز بۇل عانا ەمەس, باسقا ازاماتتار دا قاراپ جاتپاسىن. ولار قۇرعان ۇيىمنىڭ كونتەكستٸ بٸزدٸڭ دەموكراتييالىق, حالىقتىق بيلٸك قالىپتاستىرۋعا دەگەن ىنتا-جٸگەرٸمٸزگە ساي كەلەتٸن بولسا, مەن وعان دا قاتىسامىن.
بۇ جەردە, مەنٸڭ جەكە باسىم, «جاڭا قازاقستانعا كٸرٸپ الدىم, ەشقايدا شىقپايمىن, وسىندا ومالىپ وتىرامىن» دەگەن سٶز ەمەس. ەگەر ەرتەڭ قازاقستاندا جاڭا پارتييا قۇرىلىپ, ول شىنىندا قوعامدى ٶزگەرتۋگە بەت العان, «نۇر وتانعا» التەرناتيۆا بولا الاتىنداي پارتييا بولاتىن بولسا, مەن وعان دا قوسىلامىن.
ەرمۇرات باپي, تەۋەلسٸز جۋرناليست
دەرەككٶز: abai.kz