نەگىزگى جاڭاشىلدىقتاردىڭ ءبىرى - بالالارعا كۇش قولدانۋعا تولىق تىيىم سالۋ. 2024 جىلعى 16 ماۋسىمنان باستاپ قازاقستاندا كامەلەتكە تولماعاندارعا جاسالعان زورلىق-زومبىلىققا قاتىستى جاڭا وزگەرىستەر كۇشىنە ەندى. بەلدىكپەن نەمەسە قولمەن ۇرۋ ەندى ق ر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 109-1-بابىنا جاتادى. بۇل باپ بويىنشا 50 تاۋلىككە دەيىن قاماۋعا الۋ نەمەسە 100-200 اەك كولەمىندە ايىپپۇل كوزدەلگەن (2026 جىلى 1 اەك - 4325 تەڭگە).

سونىمەن قاتار، 16 جاسقا دەيىنگى بالالار اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلمايدى، ولاردىڭ ارەكەتى ءۇشىن اتا-انا جاۋاپ بەرەدى. ياعني ق ر اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنىڭ 127-بابىنا سايكەس بالا تاربيەسىن تيىسىنشە اتقارماعانى ءۇشىن اتا-انا جازالانادى.

ودان بولەك، كامەلەتكە تولماعان بالانىڭ كوزىنشە الكوگول نە تەمەكى تۇتىنۋ اتا-انا مىندەتىن بۇزۋ سانالادى. مۇنداي جاعدايدا 10 اەك مولشەرىندە ايىپپۇل سالىنادى. بۇل "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بالا قۇقىقتارى تۋرالى" زاڭدا بەكىتىلگەن سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ مىندەتىنە نەگىزدەلگەن.

قۇقىقبۇزۋشىلىق ءبىر جىل ىشىندە قايتالانسا، ايىپپۇل 15 اەك-كە دەيىن وسەدى، سونداي-اق، 5 تاۋلىككە دەيىن قاماۋ قولدانىلۋى مۇمكىن. ال اتا-انا الكوگولدى ءوزى تۇتىنىپ قانا قويماي، ونى بالاعا بەرگەن جاعدايدا جازا قاتاڭدايدى: 20 اەك-كە دەيىن ايىپپۇل نەمەسە 10 تاۋلىككە دەيىن اكىمشىلىك قاماۋ قاراستىرىلعان.