بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ ٶڭٸرلٸك ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسييالار (ەكك) ارقىلى باعانى تۇراقتاندىرۋ تەتٸگٸن ٸسكە اسىرۋعا كەشەندٸ تالداۋ جٷرگٸزدٸ. تالداۋ نەتيجەلەرٸ كٶرسەتكەندەي, ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ باعاسىن ۇستاپ تۇرۋعا باعىتتالعان بۇل تەتٸك تيٸمسٸز پايدالانىلىپ, ادال بەسەكەلەستٸك, تەڭ قولجەتٸمدٸ ەتۋ جەنە اشىقتىق قاعيداتتارىنىڭ جٷيەلٸ تٷردە بۇزىلۋىنا الىپ كەلگەن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بٸرقاتار ٶڭٸرلەردە قارىز شارتتارىنىڭ تالاپتارى ورىندالماعان جەنە ولار بٸرنەشە رەت سانكتسيياسىز ۇزارتىلعان جاعدايلار انىقتالدى. مەسەلەن, بٸر قارىز الۋشىعا 489 ملن تەڭگە سوماسىندا قارىز بەرٸلٸپ, ول بٸرنەشە رەت قايتارىمسىز ۇزارتىلعان. سونداي-اق 1,3 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا بەرٸلگەن قارىزداردىڭ دا وسىلايشا ۇزارتىلعانى تٸركەلدٸ. كەيبٸر شارۋاشىلىق سۋبەكتٸلەرٸنە پايىزسىز جەڭٸلدەتٸلگەن قارىزدار بەرٸلگەن جاعدايلار دا انىقتالدى, بۇل ٶز كەزەگٸندە نەگٸزسٸز ارتىقشىلىقتار تۋعىزعان.
سونىمەن قاتار بيۋدجەت قاراجاتىنا ساتىپ الىنعان ٶنٸم ساۋدا جەلٸلەرٸنە تولىق جەتكٸزٸلمەگەن. ەكٸ جىل ٸشٸندە ساتىپ الىنعان كٶلەمنٸڭ تەك 19%-ى عانا ٸسكە اسقان, ال 2021 جىلدان بەرٸ الىنعان بٸرقاتار ٶنٸم ەلٸ كٷنگە دەيٸن ساتىلماعان.
قاراجاتتى تيٸمسٸز پايدالانۋ دەرەكتەرٸ دە تٸركەلگەن. مىسالى, باعا تٶمەن بولعان كەزەڭدە (قازان–سەۋٸر) كارتوپ ساتىپ الۋعا 5,1 ملرد تەڭگە بٶلٸنسە, تاپشىلىق كەزەڭٸندە (مامىر–شٸلدە) تۇراقتاندىرۋ شارالارى مٷلدە قولدانىلماعان. سونداي-اق شارتتاردى ورىنداۋ مەرزٸمدەرٸ مەن تالاپتارىندا ايىرماشىلىقتار بولعان, بۇل تەڭ قولجەتٸمدٸ ەتۋ قاعيداتىن بۇزادى.
اگەنتتٸك جٷرگٸزگەن جۇمىس نەتيجەسٸندە بٸر ەكك-گە قاتىستى تەرگەپ-تەكسەرۋ اياقتالىپ, وعان 300 اەك (1,18 ملن تەڭگە) كٶلەمٸندە ايىپپۇل سالىندى. سونىمەن قاتار ٶزگە ەكك-لەرگە 8 حابارلاما ەنگٸزٸلٸپ, تٷرلٸ مونوپوليياعا قارسى زاڭنامانى بۇزۋ فاكتٸلەرٸ بويىنشا شارالار قابىلداندى.
تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا بقدا قارىز شارتتارىنا بٸرىڭعاي تالاپتار ەنگٸزۋ, مٸندەتتەمەلەر ورىندالماي تۇرىپ ۇزارتۋعا تىيىم سالۋ, بٶلۋ جوسپارلارىن مٸندەتتٸ تٷردە جارييالاۋ جەنە ەكٸمدٸكتەردٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋ جٶنٸندە ۇسىنىستار ەزٸرلەدٸ.
