«پەداگوگ مەرتەبەسٸ» زاڭى كەسٸپتٸك بٸلٸم جٷيەسٸنٸڭ دامۋىنا سەرپٸن بەرەدٸ
قاي كەزەڭدە بولماسىن, كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸ جەتٸلۋ, جاڭارۋدان اينىماعان. قازاقستان كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋدٸڭ 80 جىلدىعىنا وراي, ونلاين باسقوسۋدا قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆ كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم سالاسى قازٸرگٸ تاڭدا دا ٷلكەن ٶزگەرٸستەردٸ باستان كەشٸپ, زامان تالابىنا ساي جاسارىپ, جاڭارىپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.
– قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە جاستارعا كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرەتٸن 787 بٸلٸم ورداسىندا 700 مىڭنان استام جاستار بٸلٸم الۋدا. سونىمەن قاتار وسى وقۋ ورىندارىندا جاستارعا زامان تالابىنا ساي بٸلٸم بەرٸپ, ولاردىڭ سۇرانىسقا لايىق مامان يەسٸ بولۋى ٷشٸن 40 مىڭنان استام ۇستاز-قىزمەتكەرلەر ەڭبەك ەتۋدە. وسى بٸر قاراپايىم كٶرسەتكٸشتەن-اق ەلٸمٸز ٷشٸن كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸ قانشالىقتى ماڭىزعا يە ەكەنٸن تٷسٸنۋگە بولادى. سوندىقتان وسى سالادا بەل جازباي ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن ۇستازداردى 80 جىلدىق مەرەيتويىمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن. الداعى ۋاقىتتا ەل ەكونوميكاسىنا قاجەتتٸ بٸلٸكتٸ مامانداردى كٶپتەپ دايارلاپ, ٷلكەن ماقساتتاردىڭ ٷدەسٸنەن شىعا بەرٸڭٸزدەر, – دەپ اسحات ايماعامبەتوۆ سالا ماماندارىنا اقجارما تٸلەگٸن ارنادى.
– كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرەتٸن مەكەمەلەردە جۇمىس ٸستەيتٸن پەداگوگتەر بٸلٸكتٸلٸگٸن كٶتەرگەننەن كەيٸن, بٸلٸكتٸلٸگٸنە ساي ٷستەمەاقى الا الماي كەلگەن ەدٸ. جالپى, بۇل مەسەلەنٸڭ كٶتەرٸلگەنٸنە ون جىلعا تاياپ قالدى. ەربٸر كەزدەسۋدە وسى مەسەلە كٶتەرٸلٸپ, ليتسەيلەر مەن كوللەدجدەردە جۇمىس ٸستەيتٸن پەداگوگتەر بٸزدەر دە مەكتەپتەگٸ ۇستازدار سەكٸلدٸ بٸلٸكتٸلٸگٸمٸزدٸ كٶتەرگەننەن كەيٸن ٷستەمەاقى الساق دەپ ويىن ايتۋشى ەدٸ. پەداگوگ مەرتەبەسٸن ايقىنداپ بەرگەن زاڭ بويىنشا بٷگٸندە كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸندە ەڭبەك ەتەتٸن پەداگوگتەر بٸلٸكتٸلٸگٸن كٶتەرگەننەن كەيٸن ايلىق جالاقىسىنا سەيكەس 30-50 پايىز ارالىعىندا قوسىمشا اقى الاتىن بولدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٸكەلەي تاپسىرماسى بويىنشا قابىلدانعان بۇل شەشٸم, كەسٸپتٸك ليتسەي مەن كوللەدجدەردە ساباق بەرٸپ جٷرگەن ۇستازدار قاۋىمىنا ٷلكەن ستيمۋل بولدى دەپ نىق سەنٸممەن ايتا الامىن, – دەپ مينيستر ويىن ورتاعا سالعان بولاتىن.
№133 بۇيرىق پەداگوگتەردٸ كەلەڭسٸزدٸكتەردەن قورعايدى
وسىعان دەيٸن كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸنٸڭ پەداگوگتەرٸ دە مەكتەپ مۇعالٸمدەرٸ سەكٸلدٸ قاعازباستىلىق پەن كەسٸبٸنە جات, مٷلدە باسقا جۇمىستارعا جەگٸلٸپ كەلگەنٸ جاسىرىن ەمەس. وسى رەتتە قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆ №133 بۇيرىعىن قابىلداپ, مەكتەپ پەن كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق وقۋ ورىندارىندا جۇمىس ٸستەيتٸن پەداگوگتەردٸ كەلەڭسٸز جايتتاردان اراشالاپ العانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. قازٸرگٸ تاڭدا ليتسەي مەن كوللەدج ۇستازدارى بار ىنتا-ىقىلاسىن بٸلٸكتٸ مامان دايارلاۋ ٸسٸنە ارناپ, وسى باعىتتا الاڭسىز ەڭبەك ەتۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولدى.
وسى رەتتە ەڭ ماڭىزدى دٷنيە رەتٸندە «جاس مامان» جوباسى بويىنشا ەلٸمٸزدەگٸ 180 كوللەدجگە زامان تالابىنا ساي قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الۋ ٷشٸن مەملەكەتٸمٸز 56 ملرد تەڭگە بٶلٸپ وتىرعانىن ايرىقشا اتاپ ايتۋعا بولادى. جاڭا قۇرال-جابدىق العان كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸ وسى جابدىقتارعا سەيكەس بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن دا جاڭارتىپ, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ مامان دايىنداۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولاتىنىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. بۇل ٶز كەزەگٸندە ەل ەكونوميكاسىنىڭ ٶركەندەۋٸنە سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸن ماڭىزدى فاكتور دەسەك بولادى. زامان تالابىنا ساي مامان دايىنداعاننان كەيٸن ەلٸمٸزدەگٸ شەتەلدٸك كومپانييالار سىرتتان مامان تارتۋدى بارىنشا قىسقارتاتىن بولادى. شەتەلدٸك مامانداردىڭ ورنىن وتاندىق كادرلار باساتىن بولادى.
– بٸزدەر وسىعان دەيٸن ەلٸمٸزدەگٸ جوو-عا اكادەمييالىق دەربەستٸك بەرگەن بولاتىنبىز. و باستا بۇل باستاماعا سىن ايتۋشىلار بولعان. بٸراق سول كەزدە قابىلدانعان شەشٸمدەردٸڭ ٶزٸن اقتاعانىن كٶرٸپ وتىرمىز. قازٸرگٸ تاڭدا جوو باسشىلارى اكادەمييالىق دەربەستٸك بەرۋ مەسەلەسٸن كەڭەيتە تٷسۋگە قاتىستى ٶزدەرٸنٸڭ ۇسىنىستارىن ايتىپ جاتىر. بۇل بٸلٸم سالاسىن ٶركەندەتۋ ٷشٸن ماڭىزدى مەسەلە دەپ بٸلەمٸن. الداعى ۋاقىتتا بٸزدەر كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋ كوللەدجدەرٸنە دە اكادەمييالىق دەربەستٸك بەرۋ مەسەلەسٸن قاراستىرىپ جاتىرمىز. قازٸرگٸ تاڭدا كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرەتٸن وقۋ ورىندارى مينيسترلٸكتٸڭ بەلگٸلەپ بەرگەن تيپتٸ باعدارلاماسىنا سەيكەس جاستارعا بٸلٸم بەرٸپ جاتىر. ەگەر كوللەدجدەرگە قاتىستى دا اكادەمييالىق دەربەستٸك بەرۋ مەسەلەسٸ قابىلداناتىن بولسا, كوللەدجدەر جەرگٸلٸكتٸ جەردەگٸ كەسٸپورىندارمەن بٸرلەسٸپ, بٸلٸم باعدارلامالارىنا ماڭىزدى ٶزگەرٸستەردٸ باتىل تٷردە ەنگٸزەتٸن مٷمكٸندٸككە يە بولادى. مۇنداي جاعدايدا كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق مامان دايارلايتىن وقۋ ورىندارىنىڭ جاستار مەن بيزنەس قۇرىلىمدار الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ارتا تٷسەتٸن بولادى. ەگەر كوللەدجدەرگە دە اكادەمييالىق دەربەستٸك بەرۋ مەسەلەسٸن رەتتەيتٸن زاڭ قابىلدانسا, كەلەشەكتە ەلٸمٸزدەگٸ بٸلٸكتٸ مامان دايارلايتىن وقۋ ورىندارى ٶزدەرٸنٸڭ بٸلٸم باعدارلامالارىن قابىلداپ, قاجەت كەزٸندە وعان ٶزگەرٸستەر ەنگٸزەتٸن مٷمكٸندٸككە يە بولادى, – دەيدٸ مينيستر.
اكادەمييالىق دەربەستٸك نە بەرەدٸ?
قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ باستاماسى بويىنشا پارلامەنتتە قارالىپ جاتقان زاڭدا كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرەتٸن مەكەمەلەردٸڭ بازاسىندا قوسىمشا قارجى تابۋ مەسەلەسٸ. ايتالىق, كوللەدجدەردە اسپازدار, دەنەكەرلەۋشٸلەر دايىندايتىنى بەلگٸلٸ. جاستار كوللەدجدٸڭ ٶندٸرٸستٸك بازاسىندا تٷرلٸ تاعامدار مەن تٷرلٸ زاتتاردى دەنەكەرلەپ, ناقتى ٶنٸم شىعارادى. الداعى ۋاقىتتا وسى كوللەدجدەر وسى ٶنٸمدەرٸن ساتىپ, ٶندٸرٸستٸك بازاسىن نىعايتۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولۋى مٷمكٸن. بۇل ٶتە ٶزەكتٸ مەسەلە. كەز كەلگەن ماتەريالدىق يگٸلٸك بٸلٸم بەرۋ مەكەمەسٸنٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرا تٷسەتٸنٸ بەلگٸلٸ. Dalanews.kz سايتى وسىعان دەيٸن تٷركٸستان وبلىسىنداعى د.قوناەۆ اتىنداعى كوللەدجدٸڭ تٷلەكتەرٸ شاعىن تراكتور, تٷرلٸ اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلعىلارىن قۇراستىرعانىن جازعان بولاتىن. ەگەر وسىنداي دايىن ٶنٸمدەردٸ كوممەرتسييالاۋعا جول اشىلاتىن بولسا, ەلٸمٸزدەگٸ كوللەدجدەر ٶزدەرٸ قوماقتى قارجى تاۋىپ, جاڭا بەلەستەردٸ باعىندىراتىنى انىق.
سوندىقتان بۇل باعىتتا مينيسترلٸكتٸڭ كوللەدجدەرگە دە اكادەمييالىق دەربەستٸك بەرۋ مەسەلەسٸن كٶتەرٸپ, ونىڭ اياسىندا كٶپتەگەن ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ شەشۋگە كٷش سالۋى ٶتە ورىندى باستاما دەپ باعالاۋعا بولادى.
كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋدٸڭ 80 جىلدىڭ مەرەيتويى اياسىندا ەلٸمٸز بويىنشا 500-دەن استام پەداگوگتار ماراپتتالىپ, ٶزدەرٸنٸڭ ەڭبەكتەرٸنە ساي قۇرمەتكە يە بولعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. كەسٸپتٸك بٸلٸم زامان كٶشٸنە ساي ۇدايى دامىپ وتىراتىن سالا ەكەنٸن ەسكەرسەك, بۇل سالانىڭ ۇدايى زامان تالابىنا ساي دامىپ وتىرعانىن قالايمىز.
نۇرلان جۇماقانوۆ
