بٸرنەشە دەپۋتات مەجٸلٸستە كەسٸپكەرلەردٸڭ قۇقىعىن قورعاپ, ساۋال جولدادى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ازات پەرۋاشەۆ, دانييا ەسپاەۆا, قازبەك يسا, ەرلان بارلىباەۆ, سەرٸك ەرۋباەۆ, ەلنۇر بەيسەنباەۆ سەكٸلدٸ دەپۋتاتتار قر پرەمەر-مينيسترٸ ولجاس بەكتەنوۆكە جەنە قر باس پروكۋرورى بەرٸك اسىلوۆقا ٷندەۋ جاسادى. ولاردىڭ سٶزٸنشە, ەرتٷرلٸ سالادان جٷگٸنەتٸن كەسٸپكەرلەر كٶپ. ال بۇل كەسٸپكەرلەر شەنەۋنٸكتەردٸڭ مٷلٸكتٸ قايتا بٶلۋ جەنە بيزنەستٸ رەيدەرلٸك جولمەن باسىپ الۋ ٷشٸن ٶز ٶكٸلەتتٸگٸن پايدالانۋ ٷردٸسٸنٸڭ ارتىپ كەلە جاتقانىنا شاعىمدانادى.
دەپۋتاتتاردىڭ سٶزٸنشە, سوراقى مىسالدىڭ بٸرٸ تٷركٸستان وبلىسىندا تٸركەلگەن.
"سارىاعاش اۋدانىنىڭ ەكٸمدٸگٸ بولات نازارباەۆتىڭ مٷلكٸن قايتارامىز دەگەن جەلەۋمەن كٶرشٸلەس كەسٸپكەرلەردەن 2017 جىلى قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ اشىق اۋكتسيونىنان بٸرىڭعاي لوتپەن ساتىپ الىنعان شيپاجاي نىساندارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن تارتىپ العان. بۇل مەسەلەنٸ بٸز بۇعان دەيٸن دە كٶتەرگەنبٸز. بٸراق, سونىمەن قاتار, كومپانييا نىساندارىن بولات نازارباەۆتىڭ ٶزٸنە قايتارىپ بەردٸ. الايدا ادال كەسٸپكەرلەردٸڭ نىساندارى تەركٸلەنگەن كٷيٸندە قالىپ, شيپاجاي 2 ميلليارد تەڭگە شىعىنعا ۇشىرادى", - دەدٸ ولار.
"قتج" اق سوت ارقىلى "انگرەنسور Ltd." جشس-نى 2011 جىلى وسى جشس سالعان, قۇنى 1,5 ملرد.تەڭگەدەن اساتىن پاۆلودار وبلىسى اتىعاي ستانتسيياسىنداعى عيمارات پەن تەمٸر جولداردى تەگٸن بەرۋگە مٸندەتتەگەن.
"وسىعان ۇقساس جاعداي ماڭعىستاۋ وبلىسىندا دا بولدى, وندا كٶلٸك مينيسترلٸگٸ تٸپتٸ سوت ارقىلى ەمەس, ٶز بۇيرىعىمەن 90-جىلداردان بەرٸ "كاسكور-ترانسسەرۆيس" اق-نا تيەسٸلٸ كٸرمە تەمٸرجول جولدارىن "قتج" اق-نىڭ ماگيسترالدىق جەلٸلەرٸ تٸزٸمٸنە ەنگٸزٸپ, ولاردىڭ مەملەكەت مەنشٸگٸنە تەگٸن ٶتۋٸ تۋرالى شەشٸم قابىلداعان. جامبىل وبلىسى مەركٸ اۋدانىندا دا اۋدان پروكۋراتۋراسى 2007 جىلدان بەرٸ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ويداعىداي دامىتىپ كەلە جاتقان "جەمٸس-جيدەك" جشس-نٸڭ 200 گەكتار جەرٸن تەگٸن تارتىپ الدى.
بۇل تەندەنتسييا قارقىن الىپ, مەملەكەتتٸك ورگاندار عانا ەمەس, ٶزگە مونوپوليستەر دە باسقا كەسٸپورىنداردىڭ مەنشٸگٸنە "قول سالۋعا" ەرەكەت ەتۋدە. مەسەلەن, جاقىندا تارازدا "جامبىل ەلەكتر جەلٸلەرٸ" جشس جٷن ٶڭدەۋ فابريكاسىنان ("پوش-تاراز" جشس) وسى فابريكاعا تيەسٸلٸ ەلەكتر قوسالقى ستانساسىن مونوپوليستكە ارىزدانۋ قۇقىعىنسىز تەگٸن بەرۋدٸ تالاپ ەتكەن. ەر تٷرلٸ ايماقتاردان كەلەتٸن باسقا دا ۇقساس دابىلدار بار. قازٸردٸڭ ٶزٸندە مٷلٸكتٸ قايتا بٶلۋدٸڭ تۇتاس تەجٸريبەسٸ بايقالىپ وتىر", - دەيدٸ ولار.
كونستيتۋتسييانىڭ 6-بابىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا مەملەكەتتٸك جەنە جەكە مەنشٸك بٸردەي تانىلادى جەنە بٸردەي قورعالادى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي كٶرسەتٸلگەن.
"ەشكٸمدٸ جەكە مٷلكٸنەن ايىرۋعا بولمايدى, تەك سوت شەشٸمٸمەن عانا. مٷلiكتi مەجبٷرلەپ يەلiكتەن شىعارۋ ونىڭ قۇنىن ٶتەۋ شارتىمەن مەملەكەت مۇقتاجى ٷشiن الىنعان جاعدايدا عانا مٷمكiن – بۇل دا كونستيتۋتسييا, 26-باپ. تەركٸلەۋ دە مٷمكٸن, بٸراق قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار ٷشٸن سوت ٷكٸمٸ شەڭبەرٸندە عانا (قر قك 48-بابى). بٸراق بٸز كٶرسەتكەن جاعدايلاردىڭ بارلىعىندا قىلمىستىق ٸس جوق, تەركٸلەنگەن مٷلٸكتٸ ٶتەۋ دە جوق", - دەدٸ دەپۋتاتتار.
"اق جول" فراكتسيياسىنىڭ دەپۋتاتتارى ەسكٸ قازاقستاندى دا اتادى. ولاردىڭ سٶزٸنشە, زاڭسىز اكتيۆتەردٸ قايتارامىز دەگەن جەلەۋمەن كەيبٸرەۋلەر كەسٸپكەرلەردٸڭ قۇقىعىن تاپتاپ وتىر.
"رەيدەرلەر كەيدە ەسكٸ قازاقستان ٶكٸلدەرٸ مەن ولارمەن بايلانىسى بار وليگارحتاردىڭ زاڭسىز اكتيۆتەرٸن قايتارۋ ەرەكەتتەرٸنە دە سٸلتەمە جاسايدى. راسىندا, ەسكٸ قازاقستاننىڭ ىعاي-سىعايلارىنىڭ زاڭسىز اكتيۆتەرٸن قايتارۋ اياسىندا دا ەرٸكتٸ پروتسەدۋرا قاراستىرىلعان. بٸراق جوعارىدا كەلتٸرٸلگەن مىسالداردىڭ ەشقايسىسىندا وليگارحتار تۋرالى بٸر اۋىز سٶز جوق. كەرٸسٸنشە, سارىاعاشتاعى شيپاجايداعىداي مارقۇم ب.ن.-نىڭ كومپانيياسىنا نىسانداردى قايتارىپ, وسى سىلتاۋمەن ادال كەسٸپكەرلەردەن اۋكتسيون ارقىلى زاڭدى تٷردە ساتىپ الىنعان مٷلٸكتەرٸ تەركٸلەندٸ.
بٷكٸل ٶركەنيەتتٸ ەلەمدە جەكە مەنشٸككە قول سۇعۋ - قىلمىس بولىپ سانالادى. مىسالى, اقش زاڭى بويىنشا مٷلٸكتٸ قارۋ قولدانۋ ارقىلى قورعاۋعا دا بولادى.
پرەزيدەنت ق.توقاەۆ "ەكونوميكانى ىرىقتاندىرۋ جٶنٸندەگٸ شارالار تۋرالى" جارلىعىندا جەكە مەنشٸككە قول سۇعىلماۋشىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدٸ باستى باعىتتاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە بەلگٸلەدٸ. بۇل كەزدەيسوق ەمەس, ٶيتكەنٸ مەنشٸك قۇقىعى كەز كەلگەن ەكونوميكانىڭ ينۆەستيتسييالىق احۋالىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ. بٸزدٸڭ جاعدايدا اتالعان ٷردٸس كونستيتۋتسيياعا دا, زاڭدارعا دا, پرەزيدەنت جارلىعىنا دا قايشى كەلەدٸ. ال بۇل وتاندىق ينۆەستورلاردىڭ دا, شەتەلدٸك ينۆەستورلاردىڭ دا سەنٸمٸنە سەلكەۋ تٷسٸرەرٸ انىق – دەل وسى پوش-تاراز فابريكاسى قازٸر شەتەلدٸك سەرٸكتەستەرمەن كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸپ جاتىر", - دەدٸ دەپۋتاتتار.