قازاقستانداعى ٷش بٸردەي سوت ينستانتسيياسى, سونىڭ ٸشٸندە كاسساتسييالىق سوت قىزىلوردا تۇرعىنى باعلان جۇماحانوۆتان شامامەن 900 مىڭ تەڭگە ٶندٸرۋ تۋرالى شەشٸم شىعارعان. ەڭ سوراقىسى — ول بٸردە-بٸر سوت وتىرىسىنا قاتىسپاعان, پروتسەسس تۋرالى حابارلانباعان جەنە داۋعا سەبەپ بولعان اقشانى ەشقاشان الماعان. مۇنى ەكٸ بانكتٸڭ رەسمي انىقتامالارى دا راستاپ وتىر, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
وقيعا قالاي باستالعان?
2024 جىلدىڭ كٷزٸندە اقمولا وبلىسىنىڭ تۇرعىنى مارييا لاكيزو تەلەفون الاياقتارىنىڭ قۇربانى بولعان. الاياقتار ماركەتپلەيستە جۇمىس ۇسىنعان بولىپ, ونى تٷرلٸ بانك شوتتارىنا 8,5 ميلليون تەڭگەدەن استام قارجى اۋدارۋعا كٶندٸرگەن.
كەيٸن لاكيزو سوتقا جٷگٸنٸپ, اقشاسى اۋدارىلعان شوت يەلەرٸنەن نەگٸزسٸز بايۋ رەتٸندە قاراجاتتى ٶندٸرٸپ بەرۋدٸ تالاپ ەتكەن. تالاپ ارىزدا جاۋاپكەرلەردٸڭ بٸرٸ رەتٸندە Bereke Bank كارتاسىنىڭ يەسٸ دەپ كٶرسەتٸلگەن «جۇماحانوۆ باگلان جۋماحانوۆيچ» جازىلعان. بۇل كارتاعا 805 250 تەڭگە اۋدارىلعان.
سوت ٸستٸ قاراپ, اقشانى ٶندٸرٸپ بەرۋ تۋرالى شەشٸم شىعارعان.
الايدا اقشا «جۋماحانوۆيچتەن» ەمەس, «بەگٸمجانۇلىنان» ٶندٸرٸلگەن. ياعني اتى-جٶنٸ ۇقساس بولعانىمەن, ەكەسٸنٸڭ اتى باسقا مٷلدە بٶلەك ادام جاۋاپكەر بولىپ كەتكەن.
سوتتا بولماعان ادام
باعلان بەگٸمجانۇلى جۇماحانوۆ — قىزىلوردانىڭ قاراپايىم تۇرعىنى. جۇمىس ٸستەيدٸ, جالاقى الادى. ونىڭ اتى سوتتا جاۋاپكەر رەتٸندە اتالىپ جاتقانىنان مٷلدە حابارسىز بولعان.
2026 جىلعى 10 ناۋرىزداعى كاسساتسييالىق سوت قاۋلىسىندا دا بۇل جايت اشىق جازىلعان. قۇجاتتا جۇماحانوۆتىڭ بٸرٸنشٸ جەنە اپەللياتسييالىق ينستانتسييا سوتتارىنىڭ وتىرىستارى تۋرالى تيٸستٸ تٷردە حابارلانباعانى كٶرسەتٸلگەن. ول سوت شەشٸمٸنٸڭ كٶشٸرمەسٸن تەك 10 اي ٶتكەن سوڭ — 2025 جىلدىڭ قازان ايىندا عانا العان.
كەيٸن جاعدايدان حاباردار بولعان باعلان ٶزٸن قورعاۋ ٷشٸن بانكتەردەن انىقتاما سۇراتقان.
بانكتەر نە دەيدٸ?
Bereke Bank-تٸڭ جاۋابى ناقتى بولعان. بانك مەلٸمەتٸنشە, جۇماحانوۆ باعلان بەگٸمجانۇلى, جسن يەسٸ بانكتٸڭ كليەنتٸ ەمەس. مارييا لاكيزو اقشا اۋدارعان كارتاسى وعان تٸركەلمەگەن.
بانكتٸڭ قىزىلوردا فيليالى دا بۇل ادامنىڭ Bereke Bank-تە ەشقاشان شوتى بولماعانىن راستاعان.
ال Halyk Bank ۇسىنعان 2024 جىلعا ارنالعان ٷزٸندٸ كٶشٸرمەدە لاكيزودان تٷسكەن بٸردە-بٸر اۋدارىم جوق. شوتقا تٷسكەن قارجىنىڭ بەرٸ تەك جۇمىس بەرۋشٸلەردەن اۋدارىلعان جالاقى ەكەنٸ كٶرسەتٸلگەن.
ياعني جەبٸرلەنۋشٸنٸڭ اقشاسى باعلان جۇماحانوۆتىڭ ەسەپشوتىنا ەشقاشان تٷسپەگەن. ول ەشقانداي پايدا كٶرمەگەن جەنە بۇل ٸسكە قاتىسى بولماعان. تەك الاياقتار كارتا رەسٸمدەۋ كەزٸندە پايدالانعان ادامنىڭ اتى-جٶنٸمەن سەيكەس كەلٸپ قالعان.
ٷش ينستانتسييا - بٸر قاتە
بٸرٸنشٸ ينستانتسييا دا, اپەللياتسييا دا, كاسساتسييا دا باعلان بەگٸمجانۇلىنىڭ داۋلى كارتانىڭ ناقتى يەسٸ ەكەنٸن تەكسەرمەگەن.
تالاپ ارىزداعى ەكەسٸنٸڭ اتى مەن ناقتى ادامنىڭ ەكەسٸنٸڭ اتى سەيكەس كەلمەسە دە, سوتتار ٷشٸن جسن-نٸڭ سەيكەس كەلۋٸ جەتكٸلٸكتٸ بولعان.
كاسساتسييالىق سوت ونىڭ پروتسەسس تۋرالى حابارلانباعانىن مويىنداعانىمەن, شەشٸمدٸ ٶزگەرٸسسٸز قالدىرعان. سوت لوگيكاسى دەلەلدەن گٶرٸ قاراپايىم بولعان: اقشا ۇقساس اتى بار كارتاعا تٷستٸ — دەمەك, سول ادام قايتارۋى كەرەك.
وسىلايشا بۇل ٸستە ەكٸ ادام جاپا شەككەن: الاياقتارعا الدانىپ اقشاسىنان ايىرىلعان مارييا لاكيزو جەنە ٶزٸنە قاتىسى جوق قارىزدى ٶتەۋگە مەجبٷر بولعان باعلان جۇماحانوۆ.
جوعارعى سوت شەشٸم شىعارعانعا دەيٸن باعلاننىڭ شوتىنان مەجبٷرلٸ تٷردە شامامەن 894 مىڭ تەڭگە ٶندٸرٸپ الۋ قاۋپٸ تٶنٸپ تۇر. ول بۇل اقشانى ەشقاشان الماعان, ال قازٸرگٸ تابىس دەڭگەيٸمەن بۇل سومانى ٶتەۋگە جىلدار كەتۋٸ مٷمكٸن.
قازٸر نە بولىپ جاتىر?
باعلان جۇماحانوۆتىڭ مٷددەسٸن استانالىق زاڭ كەڭەسشٸسٸ ارىس داناگاتوۆ قورعاپ جاتىر. قازٸر قازاقستان جوعارعى سوتىنا ازاماتتىق پروتسەستٸك كودەكستٸڭ 54-1-تاراۋى تەرتٸبٸمەن سوت اكتٸلەرٸن قايتا قاراۋ تۋرالى ٶتٸنٸش جولدانعان.
جوعارعى سوت شەشٸم شىعارعانعا دەيٸن باعلاننىڭ شوتىنان مەجبٷرلٸ تٷردە شامامەن 894 مىڭ تەڭگە ٶندٸرٸپ الۋ قاۋپٸ ساقتالىپ وتىر. ونىڭ تابىس دەڭگەيٸن ەسكەرسەك, بۇل سومانى ٶتەۋگە بٸرنەشە جىل كەتۋٸ مٷمكٸن.
ٶكٸل نە دەيدٸ?
جۇماحانوۆتىڭ ٶكٸلٸ ارىس داناگاتوۆ بۇل وقيعا ادامنىڭ اتى-جٶنٸ سەيكەس كەلگەنٸ ٷشٸن عانا ٷش بٸردەي سوت ينستانتسيياسى ونىڭ ەشقاشان الماعان اقشاسىن ٶندٸرٸپ بەرگەنٸن كٶرسەتەتٸنٸن ايتتى.
– بٸزدٸڭ كليەنت ەشقاشان الماعان اقشانى ودان ٶندٸرٸپ الۋ تۋرالى شەشٸم شىعارىلدى. بانك ونىڭ داۋلى كارتانىڭ يەسٸ ەمەس ەكەنٸن رەسمي تٷردە راستادى. بۇل انىقتامالار كاسساتسيياعا دەيٸن بولعان, بٸراق سوتتار ولاردى سۇراتپاعان. جوعارعى سوت ەدٸلدٸكتٸ قالپىنا كەلتٸرٸپ, ادامدى بٶتەن قاتەلٸكتٸڭ سالدارىنان قورعايدى دەپ سەنەمٸز, – دەدٸ ارىس داناگاتوۆ.
