قازاقستاندا بۇرىنعى مەدەنيەت جەنە سپورت ۆيتسە-مينيسترٸ ەرلان قوجاعاپانوۆقا قاتىستى سوت پروتسەسٸ جالعاسۋدا. ول 2018 جىلى پەتروپاۆلدا ٶتكەن قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ 15-شٸ ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىنىڭ كٶرمەسٸن ۇيىمداستىرۋ بارىسىندا 1 ميلليارد تەڭگەنٸ جىمقىردى دەپ ايىپتالۋدا. Dalanews.kz تٸلشٸسٸ ٸستٸڭ باستالۋى, ايىپتاۋدىڭ مەنٸ سوت پروتسەسٸنە شولۋ جاسادى.
ٸس نەدەن باستالدى?
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل اگەنتتٸگٸ ەرلان قوجاعاپانوۆتى 2024 جىلدىڭ ناۋرىزىندا ۇستادى. ول الماتىدا ۇستالىپ, ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورىنا قامالدى. تەرگەۋ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, 2018 جىلى پەتروپاۆل قالاسىندا ٶتكەن فورۋمنىڭ كٶرمەسٸن ۇيىمداستىرۋ كەزٸندە جاسالعان سمەتادا باعا ەكٸ ەسە ٶسٸرٸلٸپ كٶرسەتٸلگەن, بۇل بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ نەگٸزسٸز جۇمسالۋىنا ەكەلگەن.
سوت پروتسەسٸنٸڭ بارىسى
قازٸر بۇل ٸس بويىنشا استانا قالاسىنداعى مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق قىلمىستىق ٸستەر جٶنٸندەگٸ سوتتا پروتسەسس جٷرٸپ جاتىر. 2018 جىلى پەتروپاۆلدا ٶتكەن فورۋم اياسىندا ارنايى كٶرمە ۇيىمداستىرىلعان بولاتىن. بۇل شارا – ەكٸ ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ماقساتىندا ٶتكٸزٸلگەن ٸرٸ حالىقارالىق پلاتفورما. الايدا تەرگەۋ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, سول كەزدەگٸ ۆيتسە-مينيستر قوجاعاپانوۆ پەن جەكە كومپانييا ٶكٸلدەرٸ فورۋم ۇيىمداستىرۋىنا بٶلٸنگەن بيۋدجەت قارجىسىن نەگٸزسٸز جوعارىلاتىپ, اقشانى تالان-تاراجعا سالعان.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى اگەنتتٸك بۇل ٸستە «SUCCESS K» كومپانيياسىنىڭ ديرەكتورى لەززات كٶككٶزوۆانى دا ايىپتاپ وتىر. ونىڭ اگەنتتٸگٸ فورۋم كٶرمەسٸن ۇيىمداستىرۋدا مەردٸگەر رەتٸندە ەرەكەت ەتكەن.
سوتتاعى نەگٸزگٸ ايىپتار
ەرلان قوجاعاپانوۆقا قر قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ:
361-بابىنىڭ 4-بٶلٸگٸ, 3-تارماعى (لاۋازىمدىق ٶكٸلەتتٸكتەرٸن اسىرا پايدالانۋ, اۋىر زارداپتارعا الىپ كەلۋ) بويىنشا ايىپ تاعىلدى. بۇل باپ 7 جىلدان 12 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن كٶزدەيدٸ.
ال لەززات كٶككٶزوۆاعا:
189-باپتىڭ 4-بٶلٸگٸ, 2-تارماعى (اسا ٸرٸ كٶلەمدەگٸ سەنٸپ تاپسىرىلعان مٷلٸكتٸ يەمدەنۋ نەمەسە تالان-تاراجعا سالۋ) بويىنشا ايىپ تاعىلىپ وتىر.
سوت پروتسەسٸنٸڭ بارىسى
سوت وتىرىسى 2024 جىلدىڭ 25 جەلتوقسانىندا باستالدى. پروتسەسكە سۋديا, مەملەكەتتٸك ايىپتاۋشى, ادۆوكاتتار مەن باق ٶكٸلدەرٸ قاتىسىپ جاتىر. سوت وتىرىسى اشىق فورماتتا ٶتۋدە, بۇل قوعامنىڭ قاداعالاۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ.
قوجاعاپانوۆتىڭ ۇستانىمى:
ەكس-ۆيتسە-مينيستر ٶزٸنٸڭ كٸنەسٸز ەكەنٸن ايتىپ, بارلىق ەرەكەتٸن زاڭ اياسىندا جەنە قىزمەتتٸك مٸندەتٸن ورىنداۋ ماقساتىندا جاسادىم دەيدٸ. ول سونداي-اق سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى اگەنتتٸك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى دارحان قۇراقباەۆتىڭ "قوجاعاپانوۆ 12 جىلعا سوتتالۋى مٷمكٸن" دەگەن سٶزٸنە نارازىلىق تانىتىپ, بۇل سوتقا قىسىم جاساۋ دەپ سانايتىنىن مەلٸمدەدٸ.
7 سەۋٸردەگٸ سوت وتىرىسىندا ٶتكەن سوت وتىرىسىنىڭ العاشقى بٶلٸگٸندە قوجاعاپانوۆتىڭ قورعاۋشىلارى سٶز الىپ, ايىپتالۋشىنى قاماۋدا ۇستاۋ قاجەت ەمەستٸگٸن مەلٸمدەدٸ. ولار بۇلتارتپاۋ شاراسىن ٶزگەرتۋ جٶنٸندە كەزەكتٸ رەت ٶتٸنٸش بٸلدٸردٸ. ادۆوكاتتىڭ ايتۋىنشا, قوجاعاپانوۆ زاڭسىز قاماۋدا وتىر.
– بۇعان دەيٸنگٸ سوت تىڭدالىمىندا دا ايتقانمىن – بۇل جەردە ايىپ تاعۋعا جەتكٸلٸكتٸ قىلمىستىق نەمەسە قىلمىستىق-پروتسەستٸك نەگٸز جوق. تەرگەۋ سوتىنىڭ قاۋلىسى ۋاقىتشا سيپاتقا يە. ٸس ەندٸ سوتقا ٶتكەن سوڭ, ونى قاماۋدا ۇستاۋدىڭ مەنٸ قالمادى, – دەدٸ قورعاۋشى.
سوت زالىندا ەرلان قوجاعاپانوۆتىڭ ٶزٸ دە پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, مەملەكەتتٸك ايىپتاۋدى كەسٸبي ەمەس دەپ سىنادى. سونداي-اق, ٸستٸڭ قوعامدا كەڭٸنەن تالقىلانىپ, باق-تا شەكتەن تىس جارييا بولۋىنا الاڭداۋشىلىعىن جەتكٸزدٸ.
– سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى اگەنتتٸك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى بۇل ٸستٸڭ اشىق ٶتەتٸنٸن سەنات مٸنبەرٸنەن جارييا ەتتٸ. سودان كەيٸن جۋرناليستەر اعىلىپ كەلدٸ – گازەت تە, تەلەارنا دا, ينتەرنەت تە جارىسا جازدى. ٸس بويىنشا بارلىق دەرەككٶز كٶپشٸلٸككە جارييا بولدى. مەن مۇنىڭ بەرٸنٸڭ وسىلاي جايىلىپ كەتۋٸن قالامادىم. بٸراق اقىرى نە بولدى? قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بٸرٸنٸڭ – تەرگەۋ توبىنىڭ كەسٸبي بٸلٸكسٸزدٸگٸ اشىق كٶرٸندٸ. ولار ٶز باسشىلارىن دا, باقىلاۋشى ورگاندى دا شاتاستىرىپ وتىر. ەندٸ سول شيكٸ ٸستٸ سوتقا ەكەلٸپ وتىر, – دەدٸ ايىپتالۋشى.
«SUCCESS K» كومپانيياسىنىڭ تابىسى زاڭدى جولمەن كەلگەن بە, ەلدە بۇل قىلمىستىق جولمەن الىنعان پايدا ما?» دەگەن سۇراق سوت پروتسەسٸندە باستى مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸنە اينالدى. قورعاۋشى تاراپتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان كومپانييا – جەكە كوممەرتسييالىق قۇرىلىم, سوندىقتان ونىڭ تابىس تابۋى زاڭعا تولىق سەيكەس كەلەدٸ.
وسى سەبەپتٸ ادۆوكاتتار فورۋم شىعىندارىن باعالاۋ ٷشٸن ارنايى ساراپشى تارتۋ شەشٸمٸنە قارسىلىق تانىتتى.
– ەگەر كومپانييا كەلٸسٸمشارتتاعى مٸندەتتەمەلەرٸن ورىنداماعانى جايلى سٶز بولسا, وندا ەڭگٸمە باسقا. ال تابىس تاپقانى ٷشٸن ايىپتاۋ – ەش نەگٸزسٸز. بۇل – كەز كەلگەن كەسٸپكەردٸڭ زاڭمەن قورعالعان قۇقىعى, – دەدٸ قورعاۋشىلاردىڭ بٸرٸ.
شىعىن مەن نارىق باعاسى اراسىنداعى الشاقتىق
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت فورۋم بارىسىندا پايدالانىلعان مۋلتيمەدييالىق قۇرال-جابدىقتاردى جالعا الۋ قۇنىن انىقتاۋ ٷشٸن بٸرنەشە مەكەمەدەن ۇسىنىس سۇراتقان. بۇل سۇراۋلاردىڭ نەتيجەسٸندە ورتاشا نارىقتىق باعا 100 ميلليون تەڭگە شاماسىندا بولعان.
الايدا لەززات كٶككٶزوۆانىڭ قورعاۋشىسى, ادۆوكات ماكيش ەسقاراەۆ ٶز بەتٸمەن زەرتتەۋ جٷرگٸزٸپ, ۇسىنىلعان باعالاردىڭ شىنايىلىعىنا كٷمەن كەلتٸردٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, انتيكور سۇراتقان ۇسىنىستاردىڭ كٶبٸ جەڭٸلدٸكپەن ەسەپتەلگەن, ياعني شىنايى نارىق باعاسىنان تٶمەندەتٸلگەن.
– مەسەلەن, «مەلنيكوۆ» جەكە كەسٸپكەرلٸگٸ مەن «بيگ سكرين شوۋ» جشس-نىڭ ۇسىنىستارى ارنايى جەڭٸلدٸكپەن بەرٸلگەن. بۇل وبەكتيۆتٸ باعا رەتٸندە قارالۋى تيٸس ەمەس, – دەدٸ ەسقاراەۆ.
قورعاۋ تاراپىنىڭ ۋەجٸ:
ادۆوكات بولات چەليكەنوۆ تەرگەۋ بارىسىندا قىلمىستىق-پروتسەستٸك كودەكستٸڭ نورمالارى بۇزىلدى دەپ سانايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كەيبٸر ماڭىزدى قۇجاتتار – مىسالى, اۋديتورلىق ەسەپ پەن بانكتٸك وپەراتسييالار تۋرالى مەلٸمەتتەر – زاڭسىز الىنعان, سوندىقتان ولار دەلەل رەتٸندە قابىلدانباۋى تيٸس.
كٷدٸك تۋدىرعان جايتتار
ٸس ماتەريالدارىندا كٶرمەنٸ ۇيىمداستىرۋعا بٶلٸنگەن قاراجاتتىڭ باستاپقى سمەتادا 500 ملن تەڭگە بولعانى, الايدا كەيٸن ەكٸ ەسەگە ۇلعايعانى كٶرسەتٸلگەن. تەرگەۋ ورگاندارى مەن اۋديتورلىق قورىتىندىلار وسى سوما ۇلعايۋىنىڭ نەگٸزسٸز ەكەنٸن العا تارتادى.
«SUCCESS K» كومپانيياسى بۇل ٸس-شارانى ٶتكٸزۋ ٷشٸن بٸرنەشە رەت قوسىمشا كەلٸسٸمدەرگە قول قويعان, ال ولاردىڭ مازمۇنى سوتتا تەكسەرٸلٸپ جاتىر.
ايتا كەتەيٸك, قازٸرگٸ تاڭدا باستى ايىپتالۋشى, كۋەگەرلەردەن ەلٸ جاۋاپ تولىق الىنباعان, مەملەكەتتٸك ايىپتاۋشىنىڭ دا سٶزٸ تىڭدالماعان — ياعني, سوتتىڭ قازٸر اياقتالۋى ەكٸتالاي.
