اقش-تىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى كريس رايت امەريكا قۇراما شتاتتارى ۆەنەسۋەلاعا قاتىستى تەڭىز بلوكاداسىن الىپ تاستاۋدى، الايدا ونىڭ مۇناي ەكسپورتىن باقىلاۋعا الۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتتى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Deutsche Welle-گە سىلتەمە جاساپ.
بۇل تۋرالى شەنەۋنىك ءبىر كۇن بۇرىن Goldman Sachs بانكىنىڭ ەنەرگەتيكا جونىندەگى كونفەرەنسياسىندا مالىمدەگەن.
ونىڭ ايتۋىنشا، مۇناي ساتۋدان تۇسكەن كىرىستەر ۆاشينگتوننىڭ باقىلاۋىنداعى ەسەپشوتتارعا ءتۇسىپ، كەيىن ۆەنەسۋەلا ەكونوميكاسىن قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالماق.
رايتتىڭ حابارلاۋىنشا، الدىمەن اقش ۆەنەسۋەلا قويمالارىندا ساقتاۋلى تۇرعان مۇنايدى ساتادى، ودان كەيىن «بەلگىسىز ءبىر ۋاقىت ارالىعىندا» ەلدە وندىرىلەتىن مۇنايدى دا وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
"قازىرگى جاعدايداعىداي مۇناي جەتكىزىلىمىن بۇعاتتاۋدىڭ ورنىنا، ءبىز ونىڭ اقش-تاعى جانە الەمدەگى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنا تۇسۋىنە مۇمكىندىك بەرەمىز، وسىلايشا مۇناي جەتكىزىلىمىن جاقسارتامىز. الايدا بۇل ساتىلىمداردى اقش ۇكىمەتى جۇزەگە اسىرادى"، – دەپ ءتۇسىندىردى مينيستر.
وسى رەتتە Bloomberg اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنشە، قاراجاتتى اقش قارجى مينيسترلىگىنىڭ ەسەپشوتتارىندا ورنالاستىرۋ ولاردى ۆەنەسۋەلانىڭ كرەديتورلارىنان قورعاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اگەنتتىككە اقش اكىمشىلىگىنىڭ ەكى وكىلى ەلگە قاتىستى سانكسيالاردى بىرتىندەپ جەڭىلدەتۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتقان.
مەكسيكا شىعاناعى جاعالاۋىنداعى كوپتەگەن امەريكالىق مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى ۆەنەسۋەلادا وندىرىلەتىن اۋىر، كۇكىرت مولشەرى جوعارى مۇنايدى وڭدەۋگە ماماندانعان. بۇرىن ولار ۆەنەسۋەلالىق شيكىزاتتىڭ ءىرى ساتىپ الۋشىلارى بولعان، الايدا سوڭعى جىلدارى اقش سانكسيالارىنا بايلانىستى جەتكىزىلىمدەر شەكتەلدى.
ۆەنەسۋەلانىڭ مۇناي سالاسىن قالپىنا كەلتىرۋگە امەريكالىق كوشباسشى دونالد ترامپ Chevron، ConocoPhillips جانە Exxon Mobil سەكىلدى امەريكالىق كومپانيالاردى تارتۋدى كوزدەپ وتىر. ماتەريالدا اتاپ وتىلگەندەي، ۆەنەسۋەلانىڭ مۇناي ونەركاسىبى نيكولاس مادۋرو مەن ونىڭ الدىنداعى ۋگو چاۆەس بيلىگى كەزەڭىندە ايتارلىقتاي قۇلدىراعان.
Societe Generale بانكىنىڭ شيكىزات نارىقتارىن تالداۋ جونىندەگى ديرەكتورى مايكل حەي باعالاۋىنشا، 1998 جىلى، چاۆەس بيلىككە كەلمەي تۇرىپ، ۆەنەسۋەلادا تاۋلىگىنە 3،4 ميلليون باررەل مۇناي وندىرىلسە، ءقازىر بۇل كورسەتكىش 1 ميلليون باررەلدەن تومەن تۇسكەن.
Bloomberg دەرەگىنە سايكەس، ترامپ اكىمشىلىگى بىرنەشە مۇناي كومپانياسىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ قويعان. اگەنتتىك دەرەككوزدەرىنىڭ ايتۋىنشا، پرەزيدەنت اق ۇيدە ەنەرگەتيكالىق كومپانيالاردىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋ وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
Exxon مەن ConocoPhillips بۇعان دەيىن ۆەنەسۋەلادا جۇمىس ىستەگەن، الايدا 2000-جىلدارى ولاردىڭ اكتيۆتەرى مەملەكەت مەنشىگىنە الىنعان. قازىرگى ۋاقىتتا ەلدە شەكتەۋلى كولەمدە مۇناي وندىرۋمەن تەك Chevron عانا اينالىسىپ وتىر.
امەريكالىق مۇناي كومپانيالارى ۆەنەسۋەلادا جۇمىستى قايتا باستاۋعا قاتىستى ازىرگە اشىق مالىمدەمە جاساعان جوق. Bloomberg جازۋىنشا، ولار ەل ىشىندەگى جانە اقش-تاعى ساياسي جاعدايدىڭ تۇراقتىلىعىنا كوز جەتكىزگىسى كەلەدى.
وسى حابارلامالار اياسىندا 7 قاڭتاردا مۇناي باعاسى تومەندەدى. Brent ماركالى مۇناي 1،3 پايىزعا ارزانداپ، باررەلى 60 دوللاردان تومەن ءتۇستى، ال امەريكالىق WTI 2 پايىزعا تومەندەپ، 56 دوللار بولدى.
