Freedom Inside '26

اقش-تىڭ انتيرەسەيلٸك كەزەكتٸ سانكتسيياسىنان كەيٸن مۇناي باعاسى شارىقتاپ شىعا كەلدٸ

اقش-تىڭ انتيرەسەيلٸك كەزەكتٸ سانكتسيياسىنان كەيٸن مۇناي باعاسى شارىقتاپ شىعا كەلدٸ
shutterstock.com

مۇناي باعاسى سوڭعى بٸرنەشە ايداعى ەڭ جوعارى دەڭگەيدٸ يگەردٸ. رەسەيدٸڭ مۇناي سەكتورىنا باعىتتالعان جاڭا امەريكالىق سانكتسييالاردان كەيٸن وسىلاي بولدى.  بٷگٸن, 13 قاڭتاردا Brent ماركالى مۇنايدىڭ بٸر باررەلٸ 1,35 دولللارعا قىمباتتاپ, باعاسى 81,11 دوللار بولدى. ال West Texas Intermediate ماركالى امەريكالىق مۇناي 1,40 دوللارعا قىمباتتاپ, بٸر باررەلٸ 77,97 دوللار بولدى, دەپ جازادى Dalanews.kz.

ايتا كەتسەك, اقش ٶتكەن جۇمادا, 10 قاڭتاردا رەسەيدٸڭ ەنەرگەتيكالىق سەكتورىنا قارسى جاڭا سانكتسييالار ەنگٸزدٸ. ماماندار بۇل رەسەيگە جاسالعان اۋىر سوققى ەكەنٸن ايتىپ, بولجام جاساۋدا. مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنداعىلار بۇل شەشٸمٸ ارقىلى بايدەن كەتٸپ بارا جاتىپ, ترامپقا "توسىنسىي جاساپ كەتتٸ" دەپ شۋلاسۋدا. ٶيتكەنٸ اتالعان سانكتسييادان كەيٸن, ساراپشىلار "اقش-تىڭ ٶزٸندە جانار-جاعارماي قىمباتتاۋى مٷمكٸن" دەگەن بولجام جاساستى. ال قىمباتشىلىقپەن كٷرەس كەز كەلگەن بيلٸكتەن ەلەۋەتتٸڭ جاسايتىن ەڭ بٸرٸنشٸ تالابى ەكەنٸ بەلگٸلٸ.

قالاي دەگەنمەن دە اقش ۇلتتىق ەكونوميكالىق كەڭەسٸنٸڭ ديرەكتورى داليپ سينگح جاڭا سانكتسييالار رەسەيگە "ايىنا ميللياردتاعان دوللار" شىعىن ەكەلەدٸ دەپ باعالايدى. ٶيتكەنٸ سانكتسييالار تٸزٸمٸنە رەسەيدٸڭ تٶرت ٸرٸ مۇناي ٶندٸرۋشٸلەرٸنٸڭ ەكەۋٸ ("گازپروم نەفت" جەنە "سۋرگۋتنەفتەگاز"), ونداعان مۇناي سەرۆيستٸك كەسٸپورىندار, بٷكٸل ەلەم بويىنشا رەسەي مۇنايىمەن ساۋدا جاسايتىن ترەيدەرلەر كٸرەدٸ. امەريكالىق بيلٸكتٸڭ سوڭعى ەرەكەتتەرٸ" رەسەي مۇنايىنىڭ ساۋداسىنا بايلانىستى سانكتسييالىق تەۋەكەلدەردٸ ەدەۋٸر ارتتىرادى " دەپ سانايدى اقش-تىڭ قارجى مينيسترلٸگٸ.

سونداي-اق, اقش-تىڭ سانكتسييالارىنا "گازپروم نەفت" جەنە "سۋرگۋتنەفتەگازدىڭ" ەنشٸلەس كومپانييالارى دا جاتقىزىلدى.  ولاردىڭ قاتارىندا "گازپرومنەفت تەجٸكستان", Gazprom Neft International SA", "گازپرومنەفت-قازاقستان", "گازپرومنەفت ازييا"(قىرعىزستان)", "مۇناي مىرزا" (قىرعىزستان), سۋرگۋتنەفتەگازبانك تە بار.

ياعني, بۇل سانكتسيياعا قازاقستاننىڭ ەر ٶڭٸرٸندە 78 بەكەتٸ بار "گازپرومنەفت-قازاقستان" جانار-جاعارماي قۇيۋ جەلٸلەرٸ دە ەنٸپ وتىر. ونىڭ سالدارى جايىندا كەلەسٸ ماقالادا جازاتىن بولاتىنبىز.

ال كرەمل جاڭا سانكتسييالارعا بايلانىستى مەلٸمدەمە جاساپ تا ٷلگەردٸ: "دجو بايدەن ەكٸمشٸلٸگٸ جاڭا سايلانعان پرەزيدەنت دونالد ترامپقا رەسەيمەن اراداعى قارىم-قاتىناس بويىنشا "ەڭ اۋىر مۇرا" قالدىرۋعا تىرىسقان سەكٸلدٸ. ەلبەتتە, رەسەي تاراپى شەكتەۋلەردٸ الىپ تاستاۋدى تالاپ ەتەتٸن بولادى".

ال رەسەي مۇنايىن ساتىپ الۋشى ۆەنگرييا باعانىڭ ٶسٸمٸنە بايلانىستى وداقتاستارمەن كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ, دەپ جازادى Reuters-كە سٸلتەمە جاساپ,EurAsia Daily.

"بۇل سانكتسييالار پاكەتٸ ورتالىق ەۋروپاعا تاعى دا ٷلكەن قيىندىقتار تۋعىزۋدا", — دەدٸ سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ پيتەر سيييارتو.

ول شيكٸ مۇنايدىڭ ازايۋى جانار-جاعارماي, ديزەل جەنە باسقا دا تازارتىلعان وتىنعا سۇرانىستىڭ ارتۋىنا, سەيكەسٸنشە ٶڭٸردەگٸ باعانىڭ قاتتى ٶسۋٸنە ەكەلٸپ سوعاتىنىن بولجايدى, دەپ ناقتىلايدى ربك.

بۇعان دەيٸن, ياعني 2025 جىلى 8 قاڭتاردا "مۇناي كونترابانداسى: يراننىڭ كٶلەڭكەلٸ فلوتى سانكتسيياداعى باسقا ەلدەرگە دە كٶمەكتەسٸپ كەلگەن" دەگەن ماقالا جازعان بولاتىنبىز. وسى تاقىرىپتا شەتەلدٸك باق-تا ەگجەي-تەگجەيلٸ جارييالانعان زەرتتەۋگە قاراپ, ساراپشىلار كەزەكتٸ سانكتسييا رەسەيدٸڭ باستى تابىس كٶزٸ - مۇناي سەكتورىنا باعاتتالۋى مٷمكٸن ەكەنٸن توپشىلاعان.