قازاقستاندا پرەزيدەنت ٶكٸلەتتٸگٸنٸڭ مەرزٸمٸنە قاتىستى بٸرنەشە جىلدان بەرٸ تالقىلانىپ كەلگەن قۇقىقتىق مەسەلە ٶز شەشٸمٸن تاپتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ كونستيتۋتسييالىق سوتقا جٷگٸنۋٸ جەنە سوتتىڭ وسى مەسەلەگە قاتىستى رەسمي تٷسٸندٸرمە بەرۋٸ ەلدەگٸ ساياسي جٷيەنٸڭ قۇقىقتىق نەگٸزدەرگە سٷيەنٸپ دامىپ كەلە جاتقانىن كٶرسەتتٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ەسكە سالساق, قاسىم-جومارت توقاەۆ 2022 جىلعى قاراشادا كونستيتۋتسيياعا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەردەن كەيٸن جەتٸ جىلدىق بٸر رەتتٸك مەرزٸمگە سايلانعان بولاتىن. الايدا كەيٸن قولدانىستاعى كونستيتۋتسييالىق نورمالاردى ەرتٷرلٸ تٷسٸندٸرۋگە بايلانىستى كەزەكتٸ پرەزيدەنت سايلاۋىنىڭ مەرزٸمٸ جٶنٸندە سۇراقتار تۋىندادى. بٸر تاراپ سايلاۋ 2028 جىلى ٶتۋٸ كەرەك دەپ ەسەپتەسە, ەندٸ بٸرەۋلەر كونستيتۋتسييالىق رەفورمالاردان كەيٸن ساياسي ينستيتۋتتاردىڭ جاڭارۋىنا بايلانىستى مەرزٸمدەردٸ قايتا قاراۋ قاجەت دەگەن پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
وسى جاعدايعا بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى كونستيتۋتسييالىق سوتقا جٷگٸنٸپ, قۇقىقتىق تۇرعىدان ناقتى تٷسٸنٸك الۋدى جٶن كٶردٸ. كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ شەشٸمٸنە سەيكەس, جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ قابىلدانۋى بۇرىنعى كونستيتۋتسييالىق نورمالار نەگٸزٸندە قابىلدانعان شەشٸمدەردٸڭ مەرزٸمٸن اۆتوماتتى تٷردە ۇزارتپايدى. ياعني پرەزيدەنتتٸڭ بٸر رەتتٸك جەتٸ جىلدىق ٶكٸلەتتٸك مەرزٸمٸ سايلاۋ ٶتكەن كٷننەن باستاپ ەسەپتەلەدٸ.
ساياساتتانۋشى دانييار ەشٸمباەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل قادام بٸرنەشە جىلدان بەرٸ كٷن تەرتٸبٸندە تۇرعان مەسەلەنٸ قۇقىقتىق جولمەن شەشٸپ قانا قويماي, ەل ٸشٸندەگٸ جەنە حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ ويىنشىلارعا ماڭىزدى ساياسي سيگنال بەردٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان بيلٸگٸ ساياسي پروتسەستەردٸڭ زاڭ ٷستەمدٸگٸ قاعيداتىنا نەگٸزدەلەتٸنٸن جەنە مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ جۇمىسى قۇقىقتىق نورمالار اياسىندا جٷزەگە اساتىنىن كٶرسەتتٸ.
ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, بۇل شەشٸم ساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە, تٷرلٸ الىپقاشپا ەڭگٸمەلەر مەن بولجامداردىڭ الدىن الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سونىمەن قاتار بيلٸكتٸڭ كونستيتۋتسييالىق رەسٸمدەردٸ قاتاڭ ۇستانۋى قازاقستاننىڭ ساياسي جٷيەسٸنٸڭ بولجامدىلىعى مەن اشىقتىعىن ارتتىرادى.
مۇنداي قادام ەسٸرەسە قازٸرگٸ كٷردەلٸ گەوساياسي جاعدايدا ماڭىزدى. ٶيتكەنٸ ٸشكٸ جەنە سىرتقى اۋديتورييا ٷشٸن ەلدەگٸ ساياسي پروتسەستەردٸڭ ناقتى قۇقىقتىق نەگٸزدە جٷرگٸزٸلەتٸنٸ, مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ ٶز قۇزىرەتٸ اياسىندا ەرەكەت ەتەتٸنٸ جٶنٸندە انىق بەلگٸ بەرٸلٸپ وتىر. بۇل ٶز كەزەگٸندە قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق مەملەكەت قاعيداتتارىنا ادالدىعىن تاعى بٸر مەرتە ايقىنداي تٷسەدٸ.
وسىلايشا, كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ شەشٸمٸ پرەزيدەنتتٸك ٶكٸلەتتٸك مەرزٸمٸنە قاتىستى قۇقىقتىق ايقىندىق قالىپتاستىرىپ قانا قويماي, قازاقستاننىڭ ساياسي جٷيەسٸندە زاڭنىڭ ٷستەمدٸگٸ نەگٸزگٸ قاعيدات بولىپ قالا بەرەتٸنٸن كٶرسەتتٸ. ال اقوردانىڭ بۇل قادامى ەلدەگٸ ساياسي تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا جەنە مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنٸمدٸ نىعايتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى شەشٸم رەتٸندە باعالانۋدا.
