انتيكور سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىلدا ازاماتتىق قوعامنىڭ رٶلٸن كٷشەيتۋدە
قازاقستاندىق سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتتىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى, سونداي-اق ونى ٸسكە اسىرۋ كەزەڭدەرٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2015-2025 جىلدارعا ارنالعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگيياسىندا كٶرٸنٸس تابادى.
وندا ۇيىمداستىرۋشىلىق, قۇقىقتىق, اقپاراتتىق سيپاتتاعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارالار كەشەنٸ قامتىلعان, ال ونىڭ ماقساتى مەملەكەتتٸڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ كەز كەلگەن كٶرٸنٸسٸنە "مٷلدەم تٶزبەۋشٸلٸك" احۋالىن جاساۋ ارقىلى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قوزعالىسقا بٷكٸل قوعامدى تارتۋ جەنە قازاقستاندا سىبايلاس جەمقورلىق دەڭگەيٸن تٶمەندەتۋ بولىپ تابىلادى. ونىڭ كٸرٸسپەسٸندە ستراتەگييادا قولدانىلاتىن نىسانالى ينديكاتورلار مىنالار بولىپ تابىلادى: مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ ساپاسى; قوعامنىڭ مەملەكەتتٸك بيلٸك ينستيتۋتتارىنا سەنٸمٸ; حالىقتىڭ قۇقىقتىق مەدەنيەتٸنٸڭ دەڭگەيٸ; ەلدٸڭ حالىقارالىق قوعامداستىقتاعى بەدەلٸن ارتتىرۋ جەنە تيٸستٸ حالىقارالىق رەيتينگتەردٸ, ونىڭ ٸشٸندە "Transparency International" سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋ يندەكسٸندەگٸ قازاقستاننىڭ رەيتينگٸن جاقسارتۋ.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىلدا ازاماتتىق سەكتوردىڭ بەلسەندٸ قاتىسۋى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتتىڭ تابىستى جەنە تيٸمدٸ ەلەمەنتتەرٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى.
وسى اسپەكتٸدە, سوڭعى جىلدارى ازاماتتىق سەكتوردىڭ قىزمەتٸن رەتتەيتٸن قازاقستاندىق زاڭناما ەلەۋلٸ ٶزگەرٸستەرگە ۇشىراۋدا. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل پروتسەسٸنە قاتىساتىن ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى بٷگٸندە بٸرٸنشٸ كەزەكتەگٸ رٶلگە شىعادى, بۇل مەملەكەت باسشىسى ق.ك. توقاەۆتىڭ جىل سايىنعى جولداۋلارىندا دا كٶرٸنٸس تابۋدا.
بٷگٸنگٸ تاڭدا ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ مەملەكەتتٸك بيلٸك ورگاندارىمەن, جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ ورگاندارىمەن جەنە ولاردىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىمەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل مەسەلەلەرٸندە ٶزارا تيٸمدٸ شارتتاردا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتتىڭ وسى سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ بٸرلەسكەن قىزمەتٸنەن تۋىندايتىنىن اتاپ ٶتكەن جٶن:
- سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مامانداندىرىلعان كەڭەسشٸ نەمەسە ساراپتامالىق ورگانداردىڭ جۇمىسىنا ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋى;
- سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساراپتاما, نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق اكتٸلەر مەن ولاردىڭ جوبالارىنا مونيتورينگ جٷرگٸزۋ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى بٸلٸم بەرۋ, ناسيحاتتاۋ جەنە ت. ب.;
- سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگييانى ٸسكە اسىرۋ بارىسى مەن نەتيجەلەرٸن باقىلاۋعا بٸرلەسٸپ قاتىسۋ, ونىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك ورگاندار اقپاراتىنىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مونيتورينگٸ, بيۋدجەت قاراجاتىن جوسپارلاۋ جەنە تيٸمدٸ جۇمساۋ بويىنشا مونيتورينگٸ;
- سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ جاي-كٷيٸ جەنە وعان قارسى ٸس-قيمىل شارالارىنىڭ نەتيجەلٸلٸگٸ تۋرالى اقپارات الماسۋ.
وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت بٷگٸنگٸ تاڭدا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلەتتٸ ورگان بولا وتىرىپ ٶز قىزمەتٸن جٷزەگە اسىرۋ شەڭبەرٸندە نەگٸزگٸ باسىمدىق رەتٸندە ازاماتتىق سەكتورمەن, ونىڭ ٸشٸندە باق ٶكٸلدەرٸمەن بەلسەندٸ ىنتىماقتاستىق پەن ٶزارا ٸس-قيمىل جاساۋعا باسا نازار اۋدارادى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتٸندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتتىڭ ٸسكە اسىرىلۋىنا قوعامدىق باقىلاۋدى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن ازاماتتىق سەكتور ٶكٸلدەرٸن بٸرٸكتٸرەتٸن تٷرلٸ الاڭدار بار. ولاردىڭ ٸشٸندە: سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگييانى ٸسكە اسىرۋدى سىرتقى تالداۋ مەن باعالاۋدىڭ ارنايى مونيتورينگتٸك توپتارى, اقپاراتتىق-اعارتۋشىلىق شتابتار, "ادالدىق الاڭى" جوبالىق وفيستەرٸ. ولار جوعارى ازاماتتىق ۇستانىممەن جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتتى ٸسكە اسىرۋعا ناقتى كٶزقاراستارمەن بەلسەندٸ ازاماتتاردى بٸرٸكتٸردٸ.
سونىمەن قاتار, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن بەلسەندٸ جۇمىس جٷرگٸزۋدە. سەبەبٸ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قوعامنىڭ حاباردارلىعىن ارتتىرىپ قانا قويماي, تەرگەۋ جٷرگٸزٸپ, سىبايلاس جەمقورلىق جاعدايلارى تۋرالى حابارلايدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا تيٸمدٸ مەديا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىلدىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتتەرٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى, ٶيتكەنٸ جۋرناليستەردٸڭ "قۇقىق بۇزۋشىلىق جاعدايلارىن تەرگەۋگە جەنە اشۋعا كٷشتٸ ىنتاسى بار".
وسىلايشا بٷگٸندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلەتتٸ ورگاننىڭ, مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ازاماتتىق سەكتوردىڭ كەشەندٸ جەنە جٷيەلٸ جۇمىسى عانا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتتى ٸسكە اسىرۋدا تيٸمدٸ نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەرنار ماقاجانوۆ, قر سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل اگەنتتٸگٸنٸڭ الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتٸنٸڭ باسشىسى
