پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶتكەن جىلى قاڭتار ايىندا ٶتكەن ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا بوس جاتقان جايىلىم جەردٸ قايتارۋدى جەنە ولاردى اۋىل تۇرعىندارىنا قولجەتٸمدٸ ەتۋدٸ تاپسىرعان بولاتىن.
وسى ورايدا, پارتييا حاتشىسى, «جەر اماناتى» كوميسسيياسىنىڭ تٶراعاسى دەۋلەت كەرٸبەك «AMANAT» پارتيياسى پرەزيدەنتتٸڭ قوعامداعى تٸرەگٸ رەتٸندە مەملەكەت باسشىسى تاپسىرعان مەسەلەنٸ شەشۋگە اتسالىساتىنىن باسا ايتىپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا سوڭعى بٸرنەشە اي ٸشٸندە كوميسسييانىڭ كٷشٸمەن قاراعاندى, جامبىل جەنە تٷركٸستان وبلىستارىنداعى 140 مىڭ گەكتاردان استام جايىلىمدىق جەر مەملەكەتتٸك مەنشٸككە قايتارىلدى.
– جەر – ەلگە امانات, ەل – ەرگە امانات» دەگەن بار. وسى سەبەپتٸ جەر مەسەلەسٸن شەشەتٸن ۋاقىت كەلدٸ. «جەر اماناتى» كوميسسيياسىنىڭ مٸندەتٸ – پايدالانىلماي جاتقان جايىلىمدىق جەرلەردٸ, زاڭسىز جەكە مەنشٸككە ٶتكەن جەرلەردٸ مەملەكەتتٸك مەنشٸككە قايتارۋعا كٶمەكتەسۋ جەنە اۋىل تۇرعىندارىنا قولجەتٸمدٸ ەتۋ. جاسىراتىنى جوق, وليگوپولييا تەك ورتالىق دەڭگەيدە عانا ەمەس, اۋداندىق, ٶڭٸرلٸك دەڭگەيدە دە بار, بٸز ولارمەن توقتاۋسىز كٷرەسەمٸز, – دەدٸ دەۋلەت كەرٸبەك.
ٶز كەزەگٸندە مەجٸلٸس دەپۋتاتى, كوميسسييا مٷشەسٸ ەرلان سايروۆ اماناتتىقتار جاعدايىمەن جەكە تانىسۋ ٷشٸن ەلٸمٸزدٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸن ارالاعانىن جەتكٸزدٸ.
– بٸز ەڭ شالعايداعى فەرما, قىستاق, جايلاۋلاردا بولدىق. قايدا بارساق تا, ەڭكەيگەن كەرٸدەن ەڭبەكتەگەن بالاعا دەيٸنگٸنٸڭ ايتاتىنى – جەر. سوندىقتان قازٸرگٸ تاڭدا بٸزدٸڭ پارتييا وسى جەر مەسەلەسٸمەن ناقتى ەرٸ جان-جاقتى اينالىسۋعا بەل بۋىپ وتىر. مٸنە, وسى تۇرعىدا «AMANAT» حالىقتىڭ مۇڭ-مٷددەسٸن قوزعاپ جٷرگەن حالىقتىق پارتييا بولعاندىقتان, «جەر – اماناتى» دەگەن كوميسسييانى قۇرىپ جاتىرمىز. وعان ەلٸمٸزگە بەلگٸلٸ, ٶزٸنٸڭ پرينتسيپتٸ پوزيتسيياسى بار, جەر مەسەلەسٸن كٶتەرٸپ جٷرگەن ازاماتتاردىڭ بارشاسى كٸرٸپ وتىر, – دەدٸ دەپۋتات.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى ايدوس سارىمنىڭ پٸكٸرٸنشە, جەر مەسەلەسٸ قوعامداعى ەدٸلەتتٸلٸك دەڭگەيٸن انىقتايدى.
قوعام قايراتكەرٸ, «سەرپٸن» ۇلتتىق بٸلٸم جەنە يننوۆاتسييالار پالاتاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ مۇرات ەبەنوۆ اۋىلدا جەر تالان-تاراجعا تٷسٸپ كەتكەندٸكتەن, اۋىل ازاماتتارى قالاعا قونىس اۋدارۋعا جەنە قالاعا كەلگەن سوڭ دا ٷيسٸز-كٷيسٸز, جۇمىسسىز جٷرۋگە مەجبٷر بولىپ وتىرعانىن ايتتى.
– بٸز جٷيەلٸ شارالار قابىلداۋعا ىقپال ەتۋٸمٸز كەرەك. مۇندا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ قۇرامداس بٶلٸگٸ بار ەكەنٸ تٷسٸنٸكتٸ. ونىمەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى اينالىسادى. بٸراق ەكٸنشٸ جاعىنان قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸك, قوعامدىق ۇستانىم دا بار. ونى بٷگٸن «AMANAT» پارتيياسى كٶتەرٸپ وتىر, – دەدٸ ول.
جەردٸ تيٸمسٸز پايدالانۋعا قاتىستى زاڭگەر باقىتجان بازاربەك ناقتى مىسالدار كەلتٸردٸ.
– ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى شارۋاشىلىقتاردىڭ بٸرٸنٸڭ جەر كٶلەمٸ 2015 جىلى 3,5 ملن.گا بولدى, بۇل مولدوۆا, بەلگييا, ارمەنييانىڭ تەرريتوريياسىنان اسادى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا بۇل شارۋاشىلىقتا 1 ملن. گەكتاردان استام جەر بار, ال مالى جوق. ۋەكٸلەتتٸ ورگانعا جەر ۋچاسكەسٸن الىپ قويۋعا نە كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىر? بٸز وسى سيياقتى جاعدايلاردىڭ بەرٸن تەكسەرەمٸز, – دەدٸ ول.
ال بەلگٸلٸ تەلەجۋرناليست ماقسات تولىقباي «جەر اماناتى» كوميسسيياسى جۇمىسىنىڭ ەرەكشەلٸگٸنە توقتالىپ, وعان ەل ٶمٸرٸنە بەيجاي قارامايتىن ازاماتتاردى اتسالىسۋعا شاقىردى.
– جاسىراتىنى جوق, بۇل ٸستٸڭ بارلىعىن اتقارۋ مينيسترلٸكتەرگە قيىنعا سوعادى. سوندىقتان قازٸر ساياسي پارتييانىڭ كٶمەگٸ كەرەك بولىپ وتىر. پارتييانىڭ رەسۋرسى ٷلكەن. كوميسسييا جۇمىسىن اشىق ەتۋ ٷشٸن بارلىق تەتٸكتەردٸ ٸسكە قوسۋ قاجەت, – دەدٸ ول.
ايتا كەتەيٸك, كوميسسييا قۇرامىنا جاناربەك ەشٸمجان, قاينار اباسوۆ, ارتۋر پلاتونوۆ سىندى پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتارى, باس پروكۋراتۋرا, اۋىل شارۋاشىلىق مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ, مارات بەشٸموۆ, كيريلل پاۆلوۆ, عالىم بايتوق, مارات شيبۇتوۆ, ماقسات تولىقباي سىندى قوعام قايراتكەرلەرٸ مەن بلوگەرلەر مٷشە بولىپ وتىر.
ەسكە سالا كەتەيٸك, ٶتكەن اپتادا «AMANAT» پارتيياسىنىڭ ارالاسۋىمەن قاراعاندى وبلىسى نۇرا اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى 80 مىڭ گەكتاردان استام جايىلىمدىق جەرگە قول جەتكٸزدٸ.
جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتارعا ارنالعان جايىلىمدار اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەر, اۋىل ەكٸمدەرٸ جەنە جەرگٸلٸكتٸ قوعامداستىق اراسىنداعى مەموراندۋم شەڭبەرٸندە بەرٸلدٸ.
ال مەسەلەنٸ جٷيەلٸ شەشۋ ٷشٸن پارتييا قولدانىستاعى زاڭناماعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋگە قول جەتكٸزۋگە نيەتتٸ.
اتاپ ايتقاندا, جايىلىمداردىڭ توزۋىنا جەنە شٶلەيتتەنۋٸنە قارسى كٷرەس جٶنٸندەگٸ بيۋدجەتتٸك باعدارلامانى وبلىستىق دەڭگەيدەن اۋىلدىق وكرۋگتەر ەكٸمدەرٸنٸڭ دەڭگەيٸنە بەرۋ, مال باسىن ەسكەرە وتىرىپ, جايىلىمداردىڭ جالپى الاڭىنا تٷسەتٸن جٷكتەمە نورمالارىن جاڭارتۋ, ەلدٸ مەكەن شەكاراسىنان 5 كم راديۋستا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەرگە جايىلىم بەرۋگە تىيىم سالۋ قاجەت.
