Prezident Qasym-Jomart Toqaev ótken jyly qańtar aiynda ótken Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda bos jatqan jaiylym jerdi qaitarýdy jáne olardy aýyl turǵyndaryna qoljetimdi etýdi tapsyrǵan bolatyn.
Osy oraida, partiia hatshysy, «Jer amanaty» komissiiasynyń tóraǵasy Dáýlet Káribek «AMANAT» partiiasy Prezidenttiń qoǵamdaǵy tiregi retinde Memleket basshysy tapsyrǵan máseleni sheshýge atsalysatynyn basa aityp ótti. Onyń aitýynsha sońǵy birneshe ai ishinde komissiianyń kúshimen Qaraǵandy, Jambyl jáne Túrkistan oblystaryndaǵy 140 myń gektardan astam jaiylymdyq jer memlekettik menshikke qaitaryldy.
– Jer – elge amanat, El – erge amanat» degen bar. Osy sebepti jer máselesin sheshetin ýaqyt keldi. «Jer amanaty» komissiiasynyń mindeti – paidalanylmai jatqan jaiylymdyq jerlerdi, zańsyz jeke menshikke ótken jerlerdi memlekettik menshikke qaitarýǵa kómektesý jáne aýyl turǵyndaryna qoljetimdi etý. Jasyratyny joq, oligopoliia tek ortalyq deńgeide ǵana emes, aýdandyq, óńirlik deńgeide de bar, biz olarmen toqtaýsyz kúresemiz, – dedi Dáýlet Káribek.
Óz kezeginde Májilis depýtaty, komissiia múshesi Erlan Sairov amanattyqtar jaǵdaiymen jeke tanysý úshin elimizdiń túkpir-túkpirin aralaǵanyn jetkizdi.
– Biz eń shalǵaidaǵy ferma, qystaq, jailaýlarda boldyq. Qaida barsaq ta, eńkeigen káriden eńbektegen balaǵa deiinginiń aitatyny – Jer. Sondyqtan qazirgi tańda bizdiń partiia osy jer máselesimen naqty ári jan-jaqty ainalysýǵa bel býyp otyr. Mine, osy turǵyda «AMANAT» halyqtyń muń-múddesin qozǵap júrgen halyqtyq partiia bolǵandyqtan, «Jer – amanaty» degen komissiiany quryp jatyrmyz. Oǵan elimizge belgili, óziniń printsipti pozitsiiasy bar, jer máselesin kóterip júrgen azamattardyń barshasy kirip otyr, – dedi depýtat.
Májilis depýtaty Aidos Sarymnyń pikirinshe, jer máselesi qoǵamdaǵy ádilettilik deńgeiin anyqtaidy.
Qoǵam qairatkeri, «Serpin» Ulttyq bilim jáne innovatsiialar palatasynyń prezidenti Murat Ábenov aýylda jer talan-tarajǵa túsip ketkendikten, aýyl azamattary qalaǵa qonys aýdarýǵa jáne qalaǵa kelgen soń da úisiz-kúisiz, jumyssyz júrýge májbúr bolyp otyrǵanyn aitty.
– Biz júieli sharalar qabyldaýǵa yqpal etýimiz kerek. Munda sybailas jemqorlyqtyń quramdas bóligi bar ekeni túsinikti. Onymen quqyq qorǵaý organdary ainalysady. Biraq ekinshi jaǵynan qoǵam aldyndaǵy jaýapkershilik, qoǵamdyq ustanym da bar. Ony búgin «AMANAT» partiiasy kóterip otyr, – dedi ol.
Jerdi tiimsiz paidalanýǵa qatysty zańger Baqytjan Bazarbek naqty mysaldar keltirdi.
– Mańǵystaý oblysyndaǵy sharýashylyqtardyń biriniń jer kólemi 2015 jyly 3,5 mln.ga boldy, bul Moldova, Belgiia, Armeniianyń territoriiasynan asady. Qazirgi ýaqytta bul sharýashylyqta 1 mln. gektardan astam jer bar, al maly joq. Ýákiletti organǵa jer ýchaskesin alyp qoiýǵa ne kedergi keltirip otyr? Biz osy siiaqty jaǵdailardyń bárin tekseremiz, – dedi ol.
Al belgili telejýrnalist Maqsat Tolyqbai «Jer amanaty» komissiiasy jumysynyń ereksheligine toqtalyp, oǵan el ómirine beijai qaramaityn azamattardy atsalysýǵa shaqyrdy.
– Jasyratyny joq, bul istiń barlyǵyn atqarý ministrlikterge qiynǵa soǵady. Sondyqtan qazir saiasi partiianyń kómegi kerek bolyp otyr. Partiianyń resýrsy úlken. Komissiia jumysyn ashyq etý úshin barlyq tetikterdi iske qosý qajet, – dedi ol.
Aita keteiik, komissiia quramyna Janarbek Áshimjan, Qainar Abasov, Artýr Platonov syndy Parlament Májilisiniń depýtattary, Bas prokýratýra, Aýyl sharýashylyq ministrliginiń ókilderi, Marat Báshimov, Kirill Pavlov, Ǵalym Baitoq, Marat Shibutov, Maqsat Tolyqbai syndy qoǵam qairatkerleri men blogerler múshe bolyp otyr.
Eske sala keteiik, ótken aptada «AMANAT» partiiasynyń aralasýymen Qaraǵandy oblysy Nura aýdanynyń turǵyndary 80 myń gektardan astam jaiylymdyq jerge qol jetkizdi.
Jeke qosalqy sharýashylyqtarǵa arnalǵan jaiylymdar aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler, aýyl ákimderi jáne jergilikti qoǵamdastyq arasyndaǵy memorandým sheńberinde berildi.
Al máseleni júieli sheshý úshin partiia qoldanystaǵy zańnamaǵa ózgerister engizýge qol jetkizýge nietti.
Atap aitqanda, jaiylymdardyń tozýyna jáne shóleittenýine qarsy kúres jónindegi biýdjettik baǵdarlamany oblystyq deńgeiden aýyldyq okrýgter ákimderiniń deńgeiine berý, mal basyn eskere otyryp, jaiylymdardyń jalpy alańyna túsetin júkteme normalaryn jańartý, eldi meken shekarasynan 5 km radiýsta aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerge jaiylym berýge tyiym salý qajet.
